Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.105.1
ततः पुरुषसिंहानां वृतानां तैः सुहृद्गणैः ।
शोचतामेव रजनी दुःखेन व्यत्यवर्त्तत ॥ २.१०५.१ ॥
Então, cercados pelo grupo de amigos, aqueles homens semelhantes a leões passaram a noite em sofrimento, lamentando-se.
2.105.2
रजन्यां सुप्रभातायां भ्रातरस्ते सुहृद्वृताः ।
मन्दाकिन्यां हुतं जप्यं कृत्वा राममुपागमन् ॥ २.१०५.२ ॥
Quando a noite passou e chegou a bela aurora, os irmãos, cercados pelos amigos, realizaram o sacrifício de fogo e o japa no Mandākinī e aproximaram-se de Rāma.
2.105.3
तूष्णीं ते समुपासीना न कश्चित्किञ्चिदब्रवीत् ।
भरतस्तु सुहृन्मध्ये रामं वचनमब्रवीत् ॥ २.१०५.३ ॥
Sentaram-se em silêncio e ninguém disse nada; mas Bharata, no meio dos amigos, dirigiu estas palavras a Rāma.
2.105.4
सान्त्विता मामिका माता दत्तं राज्यमिदं मम ।
तद्ददामि तवैवाहं भुङ्क्ष्व राज्यमकण्टकम् ॥ २.१०५.४ ॥
Tendo consolado minha mãe, este reino me foi dado; esse mesmo reino eu te dou. Desfruta deste reino sem espinhos.
2.105.5
महतेवाम्बुवेगेन भिन्नः सेतुर्जलागमे ।
दुरावारं त्वदन्येन राज्यखण्डमिदं महत् ॥ २.१०५.५ ॥
Como um dique é rompido pela grande força da água quando chega a cheia, assim esta grande parte do reino, difícil de conter por qualquer outro que não tu, foi despedaçada.
2.105.6
गतिं खर इवाश्वस्य तार्क्ष्यस्येव पतत्ऺित्रणः ।
अनुगन्तुं न शक्तिर्मे गतिं तव महीपते ॥ २.१०५.६ ॥
Assim como um asno não pode acompanhar o passo de um cavalo, nem nenhum outro pássaro o voo de Garuḍa, assim, ó senhor da terra, não tenho poder para seguir o teu caminho.
2.105.7
सुजीवं नित्यशस्तस्य यः परैरुपजीव्यते ।
राम तेन तु दुर्जीवं यः परानुपजीवति ॥ २.१०५.७ ॥
Fácil é a vida daquele de quem os outros dependem, Rāma; difícil é a de quem depende de outros.
2.105.8
यथा तु रोपितो वृक्षः पुरुषेण विवर्द्धितः ।
ह्रस्वकेन दुरारोहो रूढस्कन्धो महाद्रुमः ॥ २.१०५.८ ॥
Como uma árvore plantada e cuidada por um homem, que cresceu até tornar-se uma grande árvore de tronco robusto, difícil de escalar para um homem de baixa estatura,
2.105.9
स यथा पुष्पितो भूत्वा फलानि न विदर्शयेत् ।
स तां नानुभवेत्प्रीतिं यस्य हेतोः प्ररोपितः ॥ २.१०५.९ ॥
Se, embora floresça, não mostra frutos, quem o plantou não desfruta da alegria pela qual foi plantado.
2.105.10
एषोपमा महाबाहो तमर्थं वेत्तुमर्हसि ।
यदि त्वमस्मान् वृषभो भर्त्ता भृत्यान्न शाधि हि ॥ २.१०५.१० ॥
Esta comparação, ó de braços poderosos, deves compreendê-la: se tu, nosso senhor e protetor, não governares os teus servos...
2.105.11
श्रेणयस्त्वां महाराज पश्यन्त्वग्र्याश्च सर्वशः ।
प्रतपन्तमिवादित्यं राज्ये स्थितमरिन्दमम् ॥ २.१०५.११ ॥
Que as corporações e os mais eminentes te vejam por toda parte, grande rei, estabelecido no reino, resplandecente como o sol, ó domador de inimigos.
2.105.12
तवा ऽनुयाने काकुत्स्थ मत्ता नर्दन्तु कुञ्जराः ।
अन्तःपुरगता नार्यो नन्दन्तु सुसमाहिताः ॥ २.१०५.१२ ॥
Que os elefantes enlouquecidos trombeteiem no teu cortejo, ó Kākutstha; que as mulheres do palácio interior se alegrem, de espírito sereno.
2.105.13
तस्य साध्वित्यमन्यन्त नागरा विविधा जनाः ।
भरतस्य वचः श्रुत्वा रामं प्रत्यनुयाचतः ॥ २.१०५.१३ ॥
Ao ouvir as palavras de Bharata, as diversas pessoas da cidade consideraram-no correto, enquanto suplicava a Rāma.
2.105.14
तमेवं दुःखितं प्रेक्ष्य विलपन्तं यशस्विनम् ।
रामः कृतात्मा भरतं समाश्वासय दात्मवान् ॥ २.१०५.१४ ॥
Ao ver o glorioso Bharata tão aflito e lamentando-se, Rāma, senhor de si, consolou-o.
2.105.15
नात्मनः कामकारो ऽस्ति पुरुषो ऽयमनीश्वरः ।
इतश्चेतरतश्चैनं कृतान्तः परिकर्षति ॥ २.१०५.१५ ॥
O homem não tem poder de agir por sua própria vontade; é impotente, e a Morte o arrasta para cá e para lá.
2.105.16
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं च जीवितम् ॥ २.१०५.१६ ॥
Todos os acúmulos terminam na ruína, todas as elevações terminam na queda, todas as uniões terminam na separação, e a vida termina na morte.
2.105.17
यथा फलानां पक्वानां नान्यत्र पतनाद्भयम् ।
एवं नरस्य जातस्य नान्यत्र मरणाद्भयम् ॥ २.१०५.१७ ॥
Assim como os frutos maduros só temem cair, o homem nascido só teme a morte.
2.105.18
यथागारं दृढस्थूणं जीर्णं भूत्वा ऽवसीदति ।
तथैव सीदन्ति नरा जरामृत्युवशङ्गताः ॥ २.१०५.१८ ॥
Como uma casa de pilares fortes, envelhecida, desaba, assim os homens sucumbem, submetidos ao poder da velhice e da morte.
2.105.19
अत्येति रजनी या तु सा न प्रतिनिवर्त्तते ।
यात्येव यमुना पूर्णा समुद्रमुदकाकुलम् ॥ २.१०५.१९ ॥
A noite que passa não retorna; assim como o Yamunā, cheio de água, corre sempre em direção ao oceano.
2.105.20
अहोरात्राणि गच्छन्ति सर्वेषां प्राणिनामिह ।
आयूंषि क्षपयन्त्याशु ग्रीष्मे जलमिवांशवः ॥ २.१०५.२० ॥
Aqui passam os dias e as noites de todos os seres vivos; assim como os raios do sol secam rapidamente a água no verão, eles consomem rapidamente a vida.
2.105.21
आत्मानमनुशोच त्वं किमन्यमनुशोचसि ।
आयुस्ते हीयते यस्य स्थितस्य च गतस्य च ॥ २.१०५.२१ ॥
Lamenta a ti mesmo; por que lamentas outro? A vida daquele cuja duração diminui, quer esteja de pé quer caminhando, é a tua vida que diminui.
2.105.22
सहैव मृत्युर्व्रजति सह मृत्युर्निषीदति ।
गत्वा सुदीर्घमध्वानं सहमृत्युर्निवर्तते ॥ २.१०५.२२ ॥
A morte caminha contigo e senta-se contigo; depois de percorrer um caminho muito longo, a morte regressa contigo.
2.105.23
गात्रेषु वलयः प्राप्ताः श्वेताश्चैव शिरोरुहाः ।
जरया पुरुषो जीर्णः किं हि कृत्वा प्रभावयेत् ॥ २.१०५.२३ ॥
Rugas surgiram nos membros e os cabelos da cabeça embranqueceram; que poderia fazer um homem consumido pela velhice para o impedir?
2.105.24
नन्दन्त्युदित आदित्ये नन्दन्त्यस्तमिते रवौ ।
आत्मनो नावबुध्यन्ते मनुष्या जीवितक्षयम् ॥ २.१०५.२४ ॥
As pessoas alegram-se quando o sol nasce, e alegram-se quando ele se põe; mas os seres humanos não percebem o definhar da própria vida.
2.105.25
हृष्यन्त्यृतुमखं दृष्ट्वा नवं नवमिहागतम् ।
ऋतूनां परिवर्त्तेन प्राणिनां प्राणसंक्षयः ॥ २.१०५.२५ ॥
Ao ver chegar de novo o sacrifício da estação, os homens se alegram; mas com a mudança das estações a vida dos seres vivos se esvai.
2.105.26
यथा काष्ठं च काष्ठं च समेयातां महार्णवे ।
समेत्य च व्यपेयातां कालमासाद्य कञ्चन ॥ २.१०५.२६ ॥
Como dois pedaços de madeira se encontram no grande oceano e, depois de se encontrarem, se separam novamente após algum tempo.
2.105.27
एवं भार्याश्च पुत्राश्च ज्ञातयश्च घनानि च ।
समेत्य व्यवधावन्ति ध्रुवो ह्येषां विनाभवः ॥ २.१०५.२७ ॥
Assim também esposas, filhos, parentes e riquezas se reúnem e depois se dispersam; para eles a separação é certa.
2.105.28
नात्र कश्चिद्यथाभावं प्राणी समभिवर्त्तते ।
तेन तस्मिन्न सामर्थ्यं प्रेतस्यास्त्यनुशोचतः ॥ २.१०५.२८ ॥
Aqui nenhum ser vivo pode mudar o que lhe está destinado; por isso quem lamenta o morto não tem poder para trazê-lo de volta.
2.105.29
यथा हि सार्थं गच्छन्तं ब्रूयात् कश्चित् पथि स्थितः ।
अहमप्यागमिष्यामि पृष्ठतो भवतामिति ॥ २.१०५.२९ ॥
Como alguém parado na estrada diria a uma caravana que passa: 'Eu também seguirei atrás de vós.'
2.105.30
एवं पूर्वैर्गतो मार्गः पितृपैतामहो ध्रुवः ।
तमापन्नः कथं शोचेद्यस्ऺय नास्ति व्यतिक्रमः ॥ २.१०५.३० ॥
Assim é o caminho que os antepassados e avós percorreram, certo e inevitável; por que lamentar quem nele chegou, se não há escapatória?
2.105.31
वयसः पतमानस्य स्रोतसो वा ऽनिवर्तिनः ।
आत्मा सुखे नियोक्तव्यः सुखभाजः प्रजाः स्मृताः ॥ २.१०५.३१ ॥
Como a vida cai como uma correnteza que não retorna, a mente deve ser voltada à felicidade; os povos são lembrados como partícipes da felicidade.
2.105.32
धर्मात्मा स शुभैः कृत्स्नैः क्रतुभिश्चाप्तदक्षिणैः ।
धूतपापो गतः स्वर्गं पिता नः पृथिवीपतिः ॥ २.१०५.३२ ॥
Nosso pai, senhor da terra, de alma justa, purificado do pecado por todos os sacrifícios auspiciosos e pelas oferendas completas, foi para o céu.
2.105.33
भृत्यानां भरणात् सम्यक् प्रजानां परिपालनात् ।
अर्थादानाच्च धर्मेण पिता नस्त्रिदिवं गतः ॥ २.१०५.३३ ॥
Nosso pai, ao sustentar bem os servidores, proteger os súditos e cobrar o tributo com justiça, foi para o céu.
2.105.34
कर्मभिस्तु शुभैरिष्टैः क्रतुभिश्चाप्तदक्षिणैः ।
स्वर्गं दशरथः प्राप्तः पिता नः पृथिवीपतिः ॥ २.१०५.३४ ॥
Por meio de ações auspiciosas e amadas e de sacrifícios com oferendas completas, nosso pai Daśaratha, senhor da terra, alcançou o céu.
2.105.35
इष्ट्वा बहुविधैर्यज्ञैर्भोगांश्चावाप्य पुष्कलान् ।
उत्तमं चायुरासाद्य स्वर्गतः पृथिवीपतिः ॥ २.१०५.३५ ॥
Tendo realizado muitos tipos de sacrifícios, desfrutado de abundantes prazeres e alcançado uma vida suprema, o senhor da terra foi para o céu.
2.105.36
आयुरुत्तममासाद्य भोगानपि च राघवः ।
स न शोच्यः पिता तातः स्वर्गतः सत्कृतः सताम् ॥ २.१०५.३६ ॥
Tendo alcançado uma vida suprema e prazeres, Rāghava, nosso pai, não deve ser lamentado; nosso querido pai foi para o céu, honrado pelos bons.
2.105.37
स जीर्णं मानुषं देहं परित्यज्य पिता हि नः ।
दैवीमृद्धिमनुप्राप्तो ब्रह्मलोकविहारिणीम् ॥ २.१०५.३७ ॥
Nosso pai, tendo abandonado seu corpo humano gasto, alcançou a prosperidade divina que se desfruta no mundo de Brahmā.
2.105.38
तं तु नैवंविधः कश्चित् प्राज्ञः शोचितुमर्हति ।
तद्विधो यद्विधश्चापि श्रुतवान् बुद्धिमत्तरः ॥ २.१०५.३८ ॥
Nenhum sábio de tal natureza merece lamentar por ele; nem mesmo o erudito de grande entendimento o faz.
2.105.39
एते बहुविधाः शोका विलापरुदिते तथा ।
वर्जनीया हि धीरेण सर्वावस्थासु धीमता ॥ २.१०५.३९ ॥
Estas muitas formas de pesar, junto com lamentos e choro, devem ser evitadas pelo firme e sábio em todas as circunstâncias.
2.105.40
स स्वस्थो भव माशोचीर्यात्वा चावस तां पुरीम् ।
तथा पित्रा नियुक्तो ऽसि वशिना वदतां वर ॥ २.१०५.४० ॥
Fica sereno, não te aflijas; vai e habita naquela cidade. Ó melhor dos oradores, teu pai, senhor de si, assim te ordenou.
2.105.41
यत्राहमपि तेनैव नियुक्तः पुण्यकर्मणा ।
तत्रैवाहं करिष्यामि पितुरार्य्यस्य शासनम् ॥ २.१०५.४१ ॥
Onde aquele pai de ações virtuosas também me designou, ali cumprirei o mandato de meu nobre pai.
2.105.42
न मया शासनं तस्य त्यक्तुं न्याय्यमरिन्दम ।
तत् त्वयापि सदा मान्यं स वै बन्धुः स नः पिता ॥ २.१०५.४२ ॥
Ó domador de inimigos, não me é lícito abandonar o seu mandato. Também tu deves sempre honrá-lo, pois ele é nosso parente e nosso pai.
2.105.43
तद्वचः पितुरेवाहं सम्मतं धर्मचारिणः ।
कर्मणा पालयिष्यामि वनवासेन राघव ॥ २.१०५.४३ ॥
Aceito certamente esta palavra de meu pai, que segue o dharma; por meus atos a cumprirei vivendo na floresta, ó Rāghava.
2.105.44
धीर्मिकेणानृशंसेन नरेण गुरुवर्त्तिना ।
भवितव्यं नरव्याघ्र परलोकं जिगीषता ॥ २.१०५.४४ ॥
Ó tigre entre os homens, deve-se ser um homem justo, não cruel, obediente aos mais velhos, que aspire a conquistar o outro mundo.
2.105.45
आत्मानमनुतिष्ठ त्वं स्वभावेन नरर्षभ ।
निशाम्य तु शुभं वृत्तं पितुर्दशरथस्य नः ॥ २.१०५.४५ ॥
Ó touro entre os homens, conduz-te segundo a tua própria natureza, e tendo ouvido a conduta auspiciosa de nosso pai Daśaratha, faz o mesmo.
2.105.46
इत्येवमुक्त्वा वचनं महात्मा पितुर्निदेशप्रतिपालनार्थम् ।
यवीयसं भ्रातरमर्थवच्च प्रभुर्मुहूर्ताद्विरराम रामः ॥ २.१०५.४६ ॥
Assim falando estas palavras para cumprir a ordem de seu pai, o magnânimo Rāma, tendo dirigido a seu irmão mais novo palavras de sentido, calou-se num instante.