Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.14.1
पुत्रशोकार्दितं पापा विसंज्ञं पतितं भुवि।
विचेष्टमानमुत्प्रेक्ष्य ऐक्ष्वाकमिदमब्रवीत् ॥ २.१४.१ ॥
Ao ver o rei da linhagem de Ikṣvāku, atormentado pelo luto do filho, inconsciente, caído no chão e se contorcendo, (ela) disse isto.
2.14.2
पापं कृत्वेव किमिदं मम संश्रुत्य संश्रवम्।
शेषे क्षितितले सन्नः स्थित्यां स्थातुं त्वमर्हसि ॥ २.१४.२ ॥
Como se tivesses cometido um pecado, o que é isto? Lembra-te da promessa solene que me fizeste. Deitado no chão, deves manter-te firme na tua posição.
2.14.3
आहुः सत्यं हि परमं धर्मं धर्मविदो जनाः।
सत्यमाश्रित्य च मया त्वं धर्मं प्रतिचोदितः ॥ २.१४.३ ॥
Os conhecedores do dharma dizem que a verdade é o dharma supremo. Apoiando-me na verdade, lembrei-te do teu dharma.
2.14.4
संश्रुत्य शैब्यः श्येनाय स्वां तनुं जगतीपतिः।
प्रदाय पक्षिणे राजा जगाम गतिमुत्तमाम् ॥ २.१४.४ ॥
Tendo prometido, o rei Śaibya, senhor do mundo, deu o seu próprio corpo ao falcão; ao dá-lo à ave, o rei alcançou o destino supremo.
2.14.5
तथा ह्यलर्कस्तेजस्वी ब्राह्मणे वेदपारगे।
याचमाने स्वके नेत्रे उद्धृत्याविमना ददौ ॥ २.१४.५ ॥
Do mesmo modo, o resplandecente Alarka, quando um brâhmane versado nos Vedas lhe pediu, arrancou os próprios olhos e deu-os sem vacilar.
2.14.6
सरितां तु पतिः स्वल्पां मर्यादां सत्यमन्वितः।
सत्यानुरोधात् समये वेलां स्वां नातिवर्तते ॥ २.१४.६ ॥
O senhor dos rios, o oceano, dotado de verdade e por respeito à verdade, não ultrapassa no tempo devido o seu pequeno limite, a margem.
2.14.7
सत्यमेकपदं ब्रह्म सत्ये धर्मः प्रतिष्ठितः।
सत्यमेवाक्षया वेदाः सत्येनावाप्यते परम् ॥ २.१४.७ ॥
A verdade é o único passo, a verdade é Brahman; o dharma está estabelecido na verdade. A verdade são os Vedas imperecíveis; pela verdade alcança-se o supremo.
2.14.8
सत्यं समनुवर्तस्व यदि धर्मे धृता मतिः।
स वरः सफलो मेऽस्तु वरदो ह्यसि सत्तम ॥ २.१४.८ ॥
Se a tua mente está firme no dharma, mantém-te fiel à verdade. Ó melhor dos bons, que esse dom se cumpra para mim; pois tu és, de fato, o doador de dádivas.
2.14.9
धर्मस्यैवाभिकामार्थं मम चैवाभिचोदनात्।
प्रव्राजय सुतं रामं त्रिः खलु त्वां ब्रवीम्यहम् ॥ २.१४.९ ॥
Pelo dharma e por minha insistência, envia teu filho Rāma para o exílio. Digo-te isto três vezes.
2.14.10
समयं च ममार्येमं यदि त्वं न करिष्यसि।
अग्रतस्ते परित्यक्ता परित्यक्ष्यामि जीवितम् ॥ २.१४.१० ॥
Ó nobre, se não cumprires esta promessa minha, então, abandonada diante de teus próprios olhos, abandonarei a vida.
2.14.11
एवं प्रचोदितो राजा कैकेय्या निर्विशङ्कया।
नाशकत् पाशमुन्मोक्तुं बलिरिन्द्रकृतं यथा ॥ २.१४.११ ॥
Assim instigado pela destemida Kaikeyī, o rei não conseguiu desatar aquele laço, como Bali não pôde desfazer o laço feito por Indra.
2.14.12
उद्भ्रान्तहृदयश्चापि विवर्णवदनोऽभवत्।
स धुर्यो वै परिस्पन्दन् युगचक्रान्तरं यथा ॥ २.१४.१२ ॥
Seu coração ficou perturbado e seu rosto empalideceu. Como um boi preso entre o jugo e a roda, debatia-se.
2.14.13
विकलाभ्यां च नेत्राभ्यामपश्यन्निव भूमिपः।
कृच्छ्राद् धैर्येण संस्तभ्य कैकेयीमिदमब्रवीत् ॥ २.१४.१३ ॥
Com os olhos turvados, o rei parecia não ver nada. Com grande dificuldade, dominando-se com firmeza, dirigiu a Kaikeyī estas palavras.
2.14.14
यस्ते मन्त्रकृतः पाणिरग्नौ पापे मया धृतः।
संत्यजामि स्वजं चैव तव पुत्रं सह त्वया ॥ २.१४.१४ ॥
Ó pecadora! A mão tua que segurei diante do fogo com fórmulas sagradas, eu a abandono, junto contigo, e também o meu próprio filho.
2.14.15
प्रयाता रजनी देवि सूर्यस्योदयनं प्रति।
अभिषेकाय हि जनस्त्वरयिष्यति मां ध्रुवम् ॥ २.१४.१५ ॥
Ó rainha, a noite passou em direção ao nascer do sol. Para a consagração, o povo certamente me apressará.
2.14.16
रामाभिषेकसम्भारैस्तदर्थमुपकल्पितैः।
रामः कारयितव्यो मे मृतस्य सलिलक्रियाम् ॥ २.१४.१६ ॥
Com os objetos preparados para a consagração de Rāma, Rāma deve realizar para mim, morto, o rito da água.
2.14.17
सपुत्रया त्वया नैव कर्तव्या सलिलक्रिया।
व्याहन्तास्यशुभाचारे यदि रामाभिषेचनम् ॥ २.१४.१७ ॥
Se obstruíres a consagração de Rāma, ó mulher de conduta infausta, nem tu nem o teu filho deveis realizar o rito da água.
2.14.18
न शक्तोऽद्यास्म्यहं द्रष्टुं दृष्ट्वा पूर्वं तथामुखम्।
हतहर्षं तथानन्दं पुनर्जनमवाङ्मुखम् ॥ २.१४.१८ ॥
Hoje não consigo olhar o teu rosto, que antes era assim; a alegria foi abatida, e o povo está de rosto baixo.
2.14.19
तां तथा ब्रुवतस्तस्य भूमिपस्य महात्मनः।
प्रभाता शर्वरी पुण्या चन्द्रनक्षत्रमालिनी ॥ २.१४.१९ ॥
Enquanto o grande rei assim falava, aquela noite auspiciosa, coroada de lua e estrelas, cedeu lugar à alvorada.
2.14.20
ततः पापसमाचारा कैकेयी पार्थिवं पुनः।
उवाच परुषं वाक्यं वाक्यज्ञा रोषमूर्च्छिता ॥ २.१४.२० ॥
Então Kaikeyī, de conduta perversa, hábil na fala e tomada pela ira, dirigiu ao rei novamente palavras duras.
2.14.21
किमिदं भाषसे राजन् वाक्यं गररुजोपमम्।
आनाययितुमक्लिष्टं पुत्रं राममिहार्हसि ॥ २.१४.२१ ॥
Ó rei, por que dizes palavras como veneno? Deverias trazer aqui meu filho Rāma sem dificuldade.
2.14.22
स्थाप्य राज्ये मम सुतं कृत्वा रामं वनेचरम्।
निःसपत्नां च मां कृत्वा कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ २.१४.२२ ॥
Coloca meu filho no trono, faz de Rāma um habitante da floresta e torna-me sem rival, e terás cumprido o teu propósito.
2.14.23
स तुन्न इव तीक्ष्णेन प्रतोदेन हयोत्तमः।
राजा प्रचोदितोऽभीक्ष्णं कैकेय्या वाक्यमब्रवीत् ॥ २.१४.२३ ॥
Como um nobre cavalo ferido por um aguilhão afiado, o rei, incitado repetidamente por Kaikeyī, proferiu estas palavras.
2.14.24
धर्मबन्धेन बद्धोऽस्मि नष्टा च मम चेतना।
ज्येष्ठं पुत्रं प्रियं रामं द्रष्टुमिच्छामि धार्मिकम् ॥ २.१४.२४ ॥
Estou preso pelo laço do dharma, e a minha consciência se perdeu. Desejo ver Rāma, meu filho mais velho, amado e justo.
2.14.25
ततः प्रभातां रजनीमुदिते च दिवाकरे।
पुण्ये नक्षत्रयोगे च मुहूर्ते च समागते ॥ २.१४.२५ ॥
Então a noite se fez aurora; o sol nasceu, e chegaram a conjunção auspiciosa das estrelas e o momento propício.
2.14.26
वसिष्ठो गुणसम्पन्नः शिष्यैः परिवृतस्तथा।
उपगृह्याशु सम्भारान् प्रविवेश पुरोत्तमम् ॥ २.१४.२६ ॥
Vasiṣṭha, dotado de virtudes e cercado por seus discípulos, tomou rapidamente os preparativos e entrou na mais excelente das cidades.
2.14.27
सिक्तसम्मार्जितपथां पताकोत्तमभूषिताम्।
संहृष्टमनुजोपेतां समृद्धविपणापणाम् ॥ २.१४.२७ ॥
De ruas aspergidas e varridas, adornada com excelentes bandeiras, cheia de gente alegre e com mercados e lojas prósperos.
2.14.28
महोत्सवसमायुक्तां राघवार्थे समुत्सुकाम्।
चन्दनागुरुधूपैश्च सर्वतः परिधूमिताम् ॥ २.१४.२८ ॥
Unida a uma grande festa, ansiosa por Rāghava, e perfumada por todos os lados com a fumaça de sândalo e aloés.
2.14.29
तां पुरीं समतिक्रम्य पुरंदरपुरोपमाम्।
ददर्शान्तःपुरं श्रीमान् नानाध्वजगणायुतम् ॥ २.१४.२९ ॥
Atravessando aquela cidade, semelhante à de Indra, o glorioso viu o palácio interior repleto de numerosos estandartes.
2.14.30
पौरजानपदाकीर्णं ब्राह्मणैरुपशोभितम्।
यष्टिमद्भिः सुसम्पूर्णं सदश्वैः परमार्चितैः ॥ २.१४.३० ॥
Repleta de habitantes da cidade e do campo, adornada por brâmanes, cheia de guardas portadores de bastões e de excelentes cavalos muito honrados.
2.14.31
तदन्तःपुरमासाद्य व्यतिचक्राम तं जनम्।
वसिष्ठः परमप्रीतः परमर्षिभिरावृतः ॥ २.१४.३१ ॥
Ao chegar aos aposentos internos, atravessou aquela multidão. Vasiṣṭha, muito satisfeito, estava cercado pelos grandes sábios.
2.14.32
स त्वपश्यद् विनिष्क्रान्तं सुमन्त्रं नाम सारथिम्।
द्वारे मनुजसिंहस्य सचिवं प्रियदर्शनम् ॥ २.१४.३२ ॥
Mas ele viu Sumantra, o condutor de carruagem e ministro, de aparência agradável, saindo pelo portão do leão entre os homens, o rei.
2.14.33
तमुवाच महातेजाः सूतपुत्रं विशारदम्।
वसिष्ठः क्षिप्रमाचक्ष्व नृपतेर्मामिहागतम् ॥ २.१४.३३ ॥
Vasiṣṭha, de grande esplendor, disse àquele hábil filho de cocheiro: "Anuncia logo ao rei que eu vim aqui."
2.14.34
इमे गङ्गोदकघटाः सागरेभ्यश्च काञ्चनाः।
औदुम्बरं भद्रपीठमभिषेकार्थमाहृतम् ॥ २.१४.३४ ॥
Estes jarros de água do Ganges, jarros dourados trazidos dos oceanos e o assento auspicioso de madeira de udumbara trazido para a consagração.
2.14.35
सर्वबीजानि गन्धाश्च रत्नानि विविधानि च।
क्षौद्रं दधि घृतं लाजा दर्भाः सुमनसः पयः ॥ २.१४.३५ ॥
Todos os tipos de sementes, perfumes e joias de muitos tipos; mel, coalhada, manteiga clarificada, grãos torrados, grama kuśa, flores e leite.
2.14.36
अष्टौ च कन्या रुचिरा मत्तश्च वरवारणः।
चतुरश्वो रथः श्रीमान् निस्त्रिंशो धनुरुत्तमम् ॥ २.१४.३६ ॥
Oito donzelas encantadoras, um excelente elefante em cio, uma carruagem esplêndida de quatro cavalos, uma espada e um arco excelente.
2.14.37
वाहनं नरसंयुक्तं छत्रं च शशिसंनिभम्।
श्वेते च वालव्यजने भृङ्गारं च हिरण्मयम् ॥ २.१४.३७ ॥
Um veículo carregado por homens, um guarda-sol semelhante à lua, dois abanos brancos de cauda de iaque e um jarro de ouro.
2.14.38
हेमदामपिनद्धश्च ककुद्मान् पाण्डुरो वृषः।
केसरी च चतुर्दंष्ट्रो हरिश्रेष्ठो महाबलः ॥ २.१४.३८ ॥
Um touro branco com corcova, adornado com uma guirlanda de ouro; um leão de juba; e o melhor dos elefantes, de quatro presas e grande força.
2.14.39
सिंहासनं व्याघ्रतनुः समिधश्च हुताशनः।
सर्वे वादित्रसङ्घाश्च वेश्याश्चालंकृताः स्त्रियः ॥ २.१४.३९ ॥
Um trono de leão, uma pele de tigre, lenha sagrada e o fogo sacrificial, todos os conjuntos de instrumentos musicais, e cortesãs e mulheres adornadas.
2.14.40
आचार्या ब्राह्मणा गावः पुण्याश्च मृगपक्षिणः।
पौरजानपदश्रेष्ठा नैगमाश्च गणैः सह ॥ २.१४.४० ॥
Mestres, brâmanes, vacas, veados e aves auspiciosos, os principais da cidade e do campo, e os mercadores com suas corporações.
2.14.41
एते चान्ये च बहवः प्रीयमाणाः प्रियंवदाः।
अभिषेकाय रामस्य सह तिष्ठन्ति पार्थिवैः ॥ २.१४.४१ ॥
Estes e muitos outros, alegres e de fala agradável, estão de pé junto aos reis para a consagração de Rāma.
2.14.42
त्वरयस्व महाराजं यथा समुदितेऽहनि।
पुष्ये नक्षत्रयोगे च रामो राज्यमवाप्नुयात् ॥ २.१४.४२ ॥
Apressa o grande rei, para que no dia auspicioso, sob a conjunção da estrela Puṣya, Rāma obtenha o reino.
2.14.43
स्तुवन् नृपतिशार्दूलं प्रविवेश निवेशनम् ॥ २.१४.४३ ॥
Louvando aquele soberano, tigre entre os reis, entrou no palácio.
2.14.44
तं तु पूर्वोदितं वृद्धं द्वारस्था राजसम्मताः।
न शेकुरभिसंरोद्धुं राज्ञः प्रियचिकीर्षवः ॥ २.१४.४४ ॥
Os servidores estimados do rei, postados à porta, não conseguiram deter aquele ancião já mencionado, pois desejavam agradar ao rei.
2.14.45
स समीपस्थितो राज्ञस्तामवस्थामजज्ञिवान्।
वाग्भिः परमतुष्टाभिरभिष्टोतुं प्रचक्रमे ॥ २.१४.४५ ॥
Estando perto do rei, percebeu seu estado e começou a louvá-lo com palavras muito agradáveis.
2.14.46
ततः सूतो यथापूर्वं पार्थिवस्य निवेशने।
सुमन्त्रः प्राञ्जलिर्भूत्वा तुष्टाव जगतीपतिम् ॥ २.१४.४६ ॥
Então Sumantra, o auriga, como antes, de pé no palácio com as mãos postas, louvou o senhor da terra.
2.14.47
यथा नन्दति तेजस्वी सागरो भास्करोदये।
प्रीतः प्रीतेन मनसा तथा नन्दय नस्ततः ॥ २.१४.४७ ॥
Assim como o oceano resplandecente se alegra ao nascer do sol, assim também vós, satisfeito em mente satisfeita, alegrai-vos e alegrai-nos.
2.14.48
इन्द्रमस्यां तु वेलायामभितुष्टाव मातलिः।
सोऽजयद् दानवान् सर्वांस्तथा त्वां बोधयाम्यहम् ॥ २.१४.४८ ॥
Nesta mesma hora Mātali louvou Indra, que venceu todos os Dānavas; assim vos lembro eu.
2.14.49
वेदाः सहाङ्गा विद्याश्च यथा ह्यात्मभुवं प्रभुम्।
ब्रह्माणं बोधयन्त्यद्य तथा त्वां बोधयाम्यहम् ॥ २.१४.४९ ॥
Assim como os Vedas com seus membros e as ciências despertam hoje o senhor nascido de si, Brahmā, assim eu te desperto.
2.14.50
आदित्यः सह चन्द्रेण यथा भूतधरां शुभाम्।
बोधयत्यद्य पृथिवीं तथा त्वां बोधयाम्यहम् ॥ २.१४.५० ॥
Assim como o sol junto com a lua desperta hoje a terra auspiciosa que sustenta os seres, assim eu te desperto.
2.14.51
उत्तिष्ठ सुमहाराज कृतकौतुकमङ्गलः।
विराजमानो वपुषा मेरोरिव दिवाकरः ॥ २.१४.५१ ॥
Levante-se, grande rei! Tendo realizado os ritos auspiciosos, brilhe com seu corpo como o sol sobre o monte Meru.
2.14.52
सोमसूर्यौ च काकुत्स्थ शिववैश्रवणावपि।
वरुणश्चाग्निरिन्द्रश्च विजयं प्रदिशन्तु ते ॥ २.१४.५२ ॥
Ó Kākutstha, que Soma e Sūrya, Śiva e Vaiśravaṇa, Varuṇa, Agni e Indra te concedam a vitória.
2.14.53
गता भगवती रात्रिः कृतं कृत्यमिदं तव।
बुध्यस्व नृपशार्दूल कुरु कार्यमनन्तरम् ॥ २.१४.५३ ॥
A venerável noite passou; este teu dever está cumprido. Ó tigre entre os reis, desperta e cumpre a tarefa seguinte.
2.14.54
उदतिष्ठत रामस्य समग्रमभिषेचनम्।
पौरजानपदाश्चापि नैगमश्च कृताञ्जलिः ॥ २.१४.५४ ॥
Toda a cerimônia de consagração de Rāma começou; os habitantes da cidade, do campo e as guildas de mercadores também se ergueram de mãos postas.
2.14.55
स्वयं वसिष्ठो भगवान् ब्राह्मणैः सह तिष्ठति।
क्षिप्रमाज्ञाप्यतां राजन् राघवस्याभिषेचनम् ॥ २.१४.५५ ॥
O venerável Vasiṣṭha em pessoa está de pé com os brâmanes. Ó rei, que a consagração de Rāghava (Rāma) seja ordenada prontamente.
2.14.56
यथा ह्यपालाः पशवो यथा सेना ह्यनायका।
यथा चन्द्रं विना रात्रिर्यथा गावो विना वृषम् ॥ २.१४.५६ ॥
Como o gado sem pastor, como um exército sem chefe, como a noite sem a lua, como as vacas sem touro.
2.14.57
एवं हि भविता राष्ट्रं यत्र राजा न दृश्यते।
एवं तस्य वचः श्रुत्वा सान्त्वपूर्वमिवार्थवत् ॥ २.१४.५७ ॥
Um reino onde o rei não é visto será assim. Ao ouvir suas palavras, que pareciam significativas e ditas primeiro com consolo.
2.14.58
अभ्यकीर्यत शोकेन भूय एव महीपतिः।
ततस्तु राजा तं सूतं सन्नहर्षः सुतं प्रति ॥ २.१४.५८ ॥
O rei foi novamente tomado pela dor. Então o rei, profundamente comovido por seu filho, falou àquele condutor.
2.14.59
शोकरक्तेक्षणः श्रीमानुद्वीक्ष्योवाच धार्मिकः।
वाक्यैस्तु खलु मर्माणि मम भूयो निकृन्तसि ॥ २.१४.५९ ॥
Com os olhos avermelhados pela dor, o glorioso e justo rei olhou para cima e disse: 'Certamente, com tuas palavras, cortas de novo meus pontos vitais.'
2.14.60
सुमन्त्रः करुणं श्रुत्वा दृष्ट्वा दीनं च पार्थिवम्।
प्रगृहीताञ्जलिः किंचित् तस्माद् देशादपाक्रमत् ॥ २.१४.६० ॥
Sumantra, tendo ouvido aquelas palavras piedosas e visto o rei desventurado, com as mãos juntas afastou-se um pouco daquele lugar.
2.14.61
यदा वक्तुं स्वयं दैन्यान्न शशाक महीपतिः।
तदा सुमन्त्रं मन्त्रज्ञा कैकेयी प्रत्युवाच ह ॥ २.१४.६१ ॥
Quando o rei, pela aflição, não conseguiu falar por si, Kaikeyī, versada em conselhos, respondeu a Sumantra.
2.14.62
सुमन्त्र राजा रजनीं रामहर्षसमुत्सुकः।
प्रजागरपरिश्रान्तो निद्रावशमुपागतः ॥ २.१४.६२ ॥
Ó Sumantra, o rei, ansioso de alegria por Rāma, esgotado por ter velado a noite inteira, agora caiu sob o poder do sono.
2.14.63
तद् गच्छ त्वरितं सूत राजपुत्रं यशस्विनम्।
राममानय भद्रं ते नात्र कार्या विचारणा ॥ २.१४.६३ ॥
Portanto, ó cocheiro, vai depressa e traz o ilustre príncipe Rāma. Que o bem te acompanhe; aqui não há o que deliberar.
2.14.64
अश्रुत्वा राजवचनं कथं गच्छामि भामिनि।
तच्छ्रुत्वा मन्त्रिणो वाक्यं राजा मन्त्रिणमब्रवीत् ॥ २.१४.६४ ॥
Ó senhora radiante, como posso ir sem ouvir a palavra do rei? Ao ouvir este discurso do ministro, o rei falou ao ministro.
2.14.65
सुमन्त्र रामं द्रक्ष्यामि शीघ्रमानय सुन्दरम्।
स मन्यमानः कल्याणं हृदयेन ननन्द च ॥ २.१४.६५ ॥
Ó Sumantra, verei Rāma; traz depressa o belo. Julgando isto auspicioso, regozijou-se no coração.
2.14.66
निर्जगाम च स प्रीत्या त्वरितो राजशासनात्।
सुमन्त्रश्चिन्तयामास त्वरितं चोदितस्तया ॥ २.१४.६६ ॥
Alegre, apressado pela ordem do rei, saiu. Mas Sumantra, impelido com pressa por ela, começou a refletir.
2.14.68
व्यक्तं रामाभिषेकार्थे इहायास्यति धर्मराट्।
निर्जगाम महातेजा राघवस्य दिदृक्षया।
सागरह्रदसंकाशात्सुमन्त्रोऽन्तःपुराच्छुभात्।
निष्क्रम्य जनसम्बाधं ददर्श द्वारमग्रतः ॥ २.१४.६८ ॥
É claro que o rei do dharma (Daśaratha) virá aqui para a coroação de Rāma. Desejando ver Rāghava, o de grande brilho Sumantra saiu daquele auspicioso palácio interior, semelhante a um lago do oceano, e viu diante de si o portão apinhado de gente.
2.14.69
ततः पुरस्तात् सहसा विनिःसृतो
महीपतेर्द्वारगतान् विलोकयन्।
ददर्श पौरान् विविधान् महाधना-
नुपस्थितान् द्वारमुपेत्य विष्ठितान् ॥ २.१४.६९ ॥
Então, saindo de repente da frente do palácio do rei, olhando para os que estavam no portão, viu os diversos e muito ricos cidadãos que se tinham aproximado do portão e ali estavam de pé.