Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.1.1
स तां पुष्करिणीं गत्वा पद्मोत्पलझषाकुलाम्।
रामः सौमित्रिसहितो विललापाकुलेन्द्रियः ॥ ४.१.१ ॥
Tendo chegado àquele lago cheio de lótus, nenúfares e peixes, Rāma, acompanhado de Saumitri, lamentou-se com os sentidos perturbados.
4.1.2
तत्र दृष्ट्वैव तां हर्षादिन्द्रियाणि चकम्पिरे।
स कामवशमापन्नः सौमित्रिमिदमब्रवीत् ॥ ४.१.२ ॥
Ali, ao vê-la, seus sentidos tremeram de alegria. Caído sob o domínio do desejo, disse isto a Saumitri.
4.1.3
सौमित्रे शोभते पम्पा वैदूर्यविमलोदका।
फुल्लपद्मोत्पलवती शोभिता विविधैर्द्रुमैः ॥ ४.१.३ ॥
Ó Saumitri, o lago Pampā resplandece, com águas claras como lápis-lazúli, rico em lótus em flor e nenúfares, adornado com muitas espécies de árvores.
4.1.4
सौमित्रे पश्य पम्पायाः काननं शुभदर्शनम्।
यत्र राजन्ति शैला वा द्रुमाः सशिखरा इव ॥ ४.१.४ ॥
Ó Saumitri, contempla a floresta de Pampā, agradável à vista, onde as árvores resplandecem como montanhas com seus cumes.
4.1.5
मां तु शोकाभिसंतप्तमाधयः पीडयन्ति वै।
भरतस्य च दुःखेन वैदेह्या हरणेन च ॥ ४.१.५ ॥
Mas, na verdade, as angústias da mente me atormentam, a mim, atormentado pelo pesar — pela tristeza de Bharata e pelo rapto de Vaidehī.
4.1.6
शोकार्तस्यापि मे पम्पा शोभते चित्रकानना।
व्यवकीर्णा बहुविधैः पुष्पैः शीतोदका शिवा ॥ ४.१.६ ॥
Mesmo para mim, afligido pelo pesar, o Pampā resplandece com suas florestas maravilhosas, coberto de muitas flores, de águas frescas e auspicioso.
4.1.7
नलिनैरपि संछन्ना ह्यत्यर्थशुभदर्शना।
सर्पव्यालानुचरिता मृगद्विजसमाकुला ॥ ४.१.७ ॥
Coberta até de lótus, de aspecto extremamente belo, percorrida por serpentes e feras, cheia de cervos e aves.
4.1.8
अधिकं प्रविभात्येतन्नीलपीतं तु शाद्वलम्।
द्रुमाणां विविधैः पुष्पैः परिस्तोमैरिवार्पितम् ॥ ४.१.८ ॥
Este gramado resplandece sobremaneira, azul e amarelo, como se estendido com coberturas das diversas flores das árvores.
4.1.9
पुष्पभारसमृद्धानि शिखराणि समन्ततः।
लताभिः पुष्पिताग्राभिरुपगूढानि सर्वतः ॥ ४.१.९ ॥
Por toda parte os cumes estão carregados de flores abundantes, abraçados por todos os lados por trepadeiras de pontas floridas.
4.1.10
सुखानिलोऽयं सौमित्रे कालः प्रचुरमन्मथः।
गन्धवान् सुरभिर्मासो जातपुष्पफलद्रुमः ॥ ४.१.१० ॥
Esta é uma brisa agradável, ó Saumitri; esta estação acende intensamente o desejo. É um mês perfumado e doce, em que as árvores estão em flor e dão frutos.
4.1.11
पश्य रूपाणि सौमित्रे वनानां पुष्पशालिनाम्।
सृजतां पुष्पवर्षाणि वर्षं तोयमुचामिव ॥ ४.१.११ ॥
Olha as formas das florestas floridas, ó Saumitri, que lançam chuvas de flores como nuvens que lançam chuva.
4.1.12
प्रस्तरेषु च रम्येषु विविधाः काननद्रुमाः।
वायुवेगप्रचलिताः पुष्पैरवकिरन्ति गाम् ॥ ४.१.१२ ॥
Sobre as belas rochas, as diversas árvores da floresta, agitadas pela força do vento, espalham as suas flores sobre a terra.
4.1.13
पतितैः पतमानैश्च पादपस्थैश्च मारुतः।
कुसुमैः पश्य सौमित्रे क्रीडतीव समन्ततः ॥ ४.१.१३ ॥
Veja, Saumitri: o vento parece brincar por toda parte com as flores caídas, as que caem e as que estão nas árvores.
4.1.14
विक्षिपन् विविधाः शाखां नगानां कुसुमोत्कटाः।
मारुतश्चलितस्थानैः षट्पदैरनुगीयते ॥ ४.१.१४ ॥
O vento, carregado de flores, sacode os diversos galhos das árvores, e as abelhas, removidas de seus lugares, zumbem com ele.
4.1.15
मत्तकोकिलसंनादैर्नर्तयन्निव पादपान्।
शैलकंदर निष्क्रान्तः प्रगीत इव चानिलः ॥ ४.१.१५ ॥
Saindo das cavernas da montanha, o vento parece fazer as árvores dançarem com o canto dos cucos embriagados, como se fosse cantado.
4.1.16
तेन विक्षिपतात्यर्थं पवनेन समन्ततः।
अमी संसक्तशाखाग्रा ग्रथिता इव पादपाः ॥ ४.१.१६ ॥
Estas árvores, violentamente sacudidas de todos os lados por aquele vento, com as pontas dos galhos emaranhadas, parecem tecidas umas às outras.
4.1.17
स एव सुखसंस्पर्शो वाति चन्दनशीतलः।
गन्धमभ्यवहन् पुण्यं श्रमापनयनोऽनिलः ॥ ४.१.१७ ॥
Este mesmo vento sopra, agradável ao toque e fresco como o sândalo, levando um perfume puro e afastando o cansaço.
4.1.18
अमी पवनविक्षिप्ता विनदन्तीव पादपाः।
षट्पदैरनुकूजद्भिर्वनेषु मधुगन्धिषु ॥ ४.१.१८ ॥
Estas árvores, sacudidas pelo vento, parecem ressoar, e nas florestas perfumadas de mel, as abelhas zumbem em resposta a elas.
4.1.19
गिरिप्रस्थेषु रम्येषु पुष्पवद्भिर्मनोरमैः।
संसक्तशिखराः शैला विराजन्ति महाद्रुमैः ॥ ४.१.१९ ॥
Nas belas encostas das montanhas, os montes com picos abraçados por grandes árvores floridas resplandecem.
4.1.20
पुष्पसंछन्नशिखरा मारुतोत्क्षेपचञ्चलाः।
अमी मधुकरोत्तंसाः प्रगीता इव पादपाः ॥ ४.१.२० ॥
Estas árvores, com cumes cobertos de flores, trêmulas ao vento, com abelhas como adornos de coroa, parecem cantar.
4.1.21
सुपुष्पितांस्तु पश्यैतान् कर्णिकारान् समन्ततः।
हाटकप्रतिसंछन्नान् नरान् पीताम्बरानिव ॥ ४.१.२१ ॥
Olha estas karṇikāras bem floridas por todos os lados, cobertas de ouro, como homens vestidos de amarelo.
4.1.22
अयं वसन्तः सौमित्रे नानाविहगनादितः।
सीतया विप्रहीणस्य शोकसंदीपनो मम ॥ ४.१.२२ ॥
Ó Saumitri, esta primavera ressoa com o canto de muitas aves; para mim, separado de Sītā, ela acende a dor.
4.1.23
मां हि शोकसमाक्रान्तं संतापयति मन्मथः।
हृष्टं प्रवदमानश्च समाह्वयति कोकिलः ॥ ४.१.२३ ॥
Pois o Amor me atormenta, dominado pela dor, e o cuco que canta alegremente parece me chamar.
4.1.24
एष दात्यूहको हृष्टो रम्ये मां वननिर्झरे।
प्रणदन्मन्मथाविष्टं शोचयिष्यति लक्ष्मण ॥ ४.१.२४ ॥
Ó Lakṣmaṇa, este dātyūha alegre, gritando nesta bela cachoeira da floresta, fará me entristecer, possuído pelo amor.
4.1.25
श्रुत्वैतस्य पुरा शब्दमाश्रमस्था मम प्रिया।
मामाहूय प्रमुदिताः परमं प्रत्यनन्दत ॥ ४.१.२५ ॥
Ao ouvir o seu som outrora, minha amada, que vivia no eremitério, me chamava e se alegrava muito em resposta.
4.1.26
एवं विचित्राः पतगा नानारावविराविणः।
वृक्षगुल्मलताः पश्य सम्पतन्ति समन्ततः ॥ ४.१.२६ ॥
Olha como os pássaros de cores variadas, gritando com diversos cantos, esvoaçam por todos os lados sobre as árvores, arbustos e trepadeiras.
4.1.27
विमिश्रा विहगाः पुंभिरात्मव्यूहाभिनन्दिताः।
भृङ्गराजप्रमुदिताः सौमित्रे मधुरस्वराः ॥ ४.१.२७ ॥
Ó Saumitri, estas aves misturadas aos machos, deliciadas com a própria exibição, alegrando-se com as aves bhṛṅgarāja, de voz doce.
4.1.28
अस्याः कूले प्रमुदिताः सङ्घशः शकुनास्त्विह।
दात्यूहरतिविक्रन्दैः पुंस्कोकिलरुतैरपि ॥ ४.१.२८ ॥
Na margem deste rio, aqui, as aves se alegram em bandos, com os gritos de alegria das aves dātyūha e também com os cantos dos cucos machos.
4.1.29
स्वनन्ति पादपाश्चेमे ममानङ्गप्रदीपकाः।
अशोकस्तबकाङ्गारः षट्पदस्वननिःस्वनः ॥ ४.१.२९ ॥
Estas árvores também ressoam, acendedoras das lâmpadas do amor em mim; os cachos de flores de aśoka são como brasas, cheios do zumbido das abelhas.
4.1.30
मां हि पल्लवताम्रार्चिर्वसन्ताग्निः प्रधक्ष्यति।
नहि तां सूक्ष्मपक्ष्माक्षीं सुकेशीं मृदुभाषिणीम् ॥ ४.१.३० ॥
O fogo da primavera, com chamas vermelhas como folhas novas, certamente me queimará; mas não a ela, de olhos de cílios finos, de belos cabelos, de voz suave.
4.1.31
अपश्यतो मे सौमित्रे जीवितेऽस्ति प्रयोजनम्।
अयं हि रुचिरस्तस्याः कालो रुचिरकाननः ॥ ४.१.३१ ॥
Ó Saumitri, sem vê-la, qual propósito tem a minha vida? Esta estação dela, com os seus belos bosques, é de facto encantadora.
4.1.32
कोकिलाकुलसीमान्तो दयिताया ममानघ।
मन्मथायाससम्भूतो वसन्तगुणवर्धितः ॥ ४.१.३२ ॥
Ó sem pecado, esta estação da minha amada, cujas fronteiras estão cheias de cucos, nascida do tormento do amor e aumentada pelas qualidades da primavera.
4.1.33
अयं मां धक्ष्यति क्षिप्रं शोकाग्निर्नचिरादिव।
अपश्यतस्तां वनितां पश्यतो रुचिरान् द्रुमान् ॥ ४.१.३३ ॥
Este fogo de dor logo me queimará, não demorará, sem ver aquela mulher, enquanto contemplo as belas árvores.
4.1.34
ममायमात्मप्रभवो भूयस्त्वमुपयास्यति।
अदृश्यमाना वैदेही शोकं वर्धयतीह मे ॥ ४.१.३४ ॥
Esta dor, nascida de mim mesmo, voltará a alcançar-te. Vaidehī, não vista, aqui aumenta a minha aflição.
4.1.35
दृश्यमानो वसन्तश्च स्वेदसंसर्गदूषकः।
मां हि सा मृगशावाक्षी चिन्ताशोकबलात्कृतम् ॥ ४.१.३५ ॥
A primavera visível, que estraga o suor da união, abate-me; de facto ela, de olhos de cervo, está subjugada pela força da ansiedade e da dor.
4.1.36
संतापयति सौमित्रे क्रूरश्चैत्रवनानिलः।
अमी मयूराः शोभन्ते प्रनृत्यन्तस्ततस्ततः ॥ ४.१.३६ ॥
Ó Saumitri, o vento cruel da floresta de Caitra atormenta-me. Estes pavões, dançando aqui e ali, são belos.
4.1.37
स्वैः पक्षैः पवनोद्धूतैर्गवाक्षैः स्फाटिकैरिव।
शिखिनीभिः परिवृतास्त एते मदमूर्च्छिताः ॥ ४.१.३७ ॥
Com suas próprias asas agitadas pelo vento, como janelas de cristal, cercados de pavoas, estes desfalecem em embriaguez.
4.1.38
मन्मथाभिपरीतस्य मम मन्मथवर्धनाः।
पश्य लक्ष्मण नृत्यन्तं मयूरमुपनृत्यति ॥ ४.१.३८ ॥
Para mim, dominado por Manmatha, estes aumentam meu amor. Olha, Lakṣmaṇa, o pavão que dança; uma pavoa dança ao seu lado.
4.1.39
शिखिनी मन्मथार्तैषा भर्तारं गिरिसानुनि।
तामेव मनसा रामां मयूरोऽप्यनुधावति ॥ ४.१.३९ ॥
Esta pavoa, atormentada pelo amor, procura seu companheiro na encosta da montanha. Tendo apenas aquela fêmea em mente, o pavão também corre atrás dela.
4.1.40
वितत्य रुचिरौ पक्षौ रुतैरुपहसन्निव।
मयूरस्य वने नूनं रक्षसा न हृता प्रिया ॥ ४.१.४० ॥
Estendendo suas belas asas, como se zombasse de mim com seus gritos, certamente nesta floresta nenhum demônio raptou a amada do pavão.
4.1.41
तस्मान्नृत्यति रम्येषु वनेषु सह कान्तया।
मम त्वयं विना वासः पुष्पमासे सुदुःसहः ॥ ४.१.४१ ॥
Por isso ele dança nas florestas encantadoras com sua amada; mas para mim, no mês das flores, esta morada sem ela é insuportável.
4.1.42
पश्य लक्ष्मण संरागस्तिर्यग्योनिगतेष्वपि।
यदेषा शिखिनी कामाद् भर्तारमभिवर्तते ॥ ४.१.४२ ॥
Olha, Lakṣmaṇa: mesmo entre seres nascidos de ventre animal, vê como é forte a paixão; esta pavoa, pelo desejo, volta-se para seu companheiro.
4.1.43
ममाप्येवं विशालाक्षी जानकी जातसम्भ्रमा।
मदनेनाभिवर्तेत यदि नापहृता भवेत् ॥ ४.१.४३ ॥
Se Jānakī, a de olhos largos, não tivesse sido raptada, ela também, agitada e movida pelo desejo, se voltaria para mim desta mesma maneira.
4.1.44
पश्य लक्ष्मण पुष्पाणि निष्फलानि भवन्ति मे।
पुष्पभारसमृद्धानां वनानां शिशिरात्यये ॥ ४.१.४४ ॥
Olha, Lakṣmaṇa: as flores das florestas, ricas em sua carga de botões, tornaram-se estéreis para mim ao fim da estação fria.
4.1.45
रुचिराण्यपि पुष्पाणि पादपानामतिश्रिया।
निष्फलानि महीं यान्ति समं मधुकरोत्करैः ॥ ४.१.४५ ॥
Até as belas flores das árvores, apesar do seu grande esplendor, caem estéreis ao chão, junto com enxames de abelhas.
4.1.46
नदन्ति कामं शकुना मुदिताः सङ्घशः कलम्।
आह्वयन्त इवान्योन्यं कामोन्मादकरा मम ॥ ४.१.४६ ॥
As aves, encantadas, cantam à vontade e docemente em bandos, como se chamassem umas às outras, e despertam em mim a loucura do desejo.
4.1.47
वसन्तो यदि तत्रापि यत्र मे वसति प्रिया।
नूनं परवशा सीता सापि शोचत्यहं यथा ॥ ४.१.४७ ॥
Se a primavera estiver também lá onde habita minha amada, então, sem dúvida, Sītā, sob o poder de outro, lamenta como eu.
4.1.48
नूनं न तु वसन्तस्तं देशं स्पृशति यत्र सा।
कथं ह्यसितपद्माक्षी वर्तयेत् सा मया विना ॥ ४.१.४८ ॥
Certamente a primavera não toca a terra onde ela está; como, a de olhos de lótus azul, passa a vida sem mim?
4.1.49
अथवा वर्तते तत्र वसन्तो यत्र मे प्रिया।
किं करिष्यति सुश्रोणी सा तु निर्भर्त्सिता परैः ॥ ४.१.४९ ॥
Ou talvez a primavera esteja onde está minha amada. O que fará a de belos quadris, censurada por outros?
4.1.50
श्यामा पद्मपलाशाक्षी मृदुभाषा च मे प्रिया।
नूनं वसन्तमासाद्य परित्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ४.१.५० ॥
A de pele escura, olhos de pétalas de lótus, voz suave, minha amada — certamente, ao chegar a primavera, abandonará a vida.
4.1.51
दृढं हि हृदये बुद्धिर्मम सम्परिवर्तते।
नालं वर्तयितुं सीता साध्वी मद्विरहं गता ॥ ४.१.५१ ॥
Firmemente este pensamento gira em meu coração: a virtuosa Sītā, entregue à separação de mim, não pode continuar viva.
4.1.52
मयि भावो हि वैदेह्यास्तत्त्वतो विनिवेशितः।
ममापि भावः सीतायां सर्वथा विनिवेशितः ॥ ४.१.५२ ॥
Verdadeiramente, o sentimento de Vaidehī foi firmemente colocado em mim, e meu sentimento também foi inteiramente colocado em Sītā.
4.1.53
एष पुष्पवहो वायुः सुखस्पर्शो हिमावहः।
तां विचिन्तयतः कान्तां पावकप्रतिमो मम ॥ ४.१.५३ ॥
Este vento que carrega flores, de toque agradável, trazendo frescor — para mim, pensando naquela amada, é como fogo.
4.1.54
सदा सुखमहं मन्ये यं पुरा सह सीतया।
मारुतः स विना सीतां शोकसंजननो मम ॥ ४.१.५४ ॥
Aquele vento que eu sempre considerava agradável quando estava com Sītā — sem Sītā, esse mesmo vento me causa dor.
4.1.55
तां विनाथ विहङ्गोऽसौ पक्षी प्रणदितस्तदा।
वायसः पादपगतः प्रहृष्टमभिकूजति ॥ ४.१.५५ ॥
Sem ela, então aquela ave alada, gritando, o corvo empoleirado na árvore grasna alegremente.
4.1.56
एष वै तत्र वैदेह्या विहगः प्रतिहारकः।
पक्षी मां तु विशालाक्ष्याः समीपमुपनेष्यति ॥ ४.१.५६ ॥
Lá, esta ave é a mensageira de Vaidehī; esta ave alada me levará perto da de olhos grandes.
4.1.57
पश्य लक्ष्मण संनादं वने मदविवर्धनम्।
पुष्पिताग्रेषु वृक्षेषु द्विजानामवकूजताम् ॥ ४.१.५७ ॥
Olha, Lakṣmaṇa, este som na floresta que aumenta o deleite; nas árvores de copas floridas, as aves gorjeiam.
4.1.58
विक्षिप्तां पवनेनैतामसौ तिलकमञ्जरीम्।
षट्पदः सहसाभ्येति मदोद्धूतामिव प्रियाम् ॥ ४.१.५८ ॥
Em direção a este cacho de tilaka agitado pelo vento, aquela abelha se aproxima de repente, como a uma amada abalada pela embriaguez.
4.1.59
कामिनामयमत्यन्तमशोकः शोकवर्धनः।
स्तबकैः पवनोत्क्षिप्तैस्तर्जयन्निव मां स्थितः ॥ ४.१.५९ ॥
Para os amantes, este aśoka aumenta enormemente a dor; com seus cachos agitados pelo vento, ergue-se como se me ameaçasse.
4.1.60
अमी लक्ष्मण दृश्यन्ते चूताः कुसुमशालिनः।
विभ्रमोत्सिक्तमनसः साङ्गरागा नरा इव ॥ ४.१.६० ॥
Olha, Lakṣmaṇa, estas mangueiras aparecem cheias de flores, com o ânimo excitado pelo prazer, como homens com unguentos perfumados no corpo.
4.1.61
सौमित्रे पश्य पम्पायाश्चित्रासु वनराजिषु।
किंनरा नरशार्दूल विचरन्ति यतस्ततः ॥ ४.१.६१ ॥
Lakṣmaṇa, olha as fileiras de florestas variadas do lago Pampā, tigre entre os homens! Os kiṃnaras vagueiam aqui e ali.
4.1.62
इमानि शुभगन्धीनि पश्य लक्ष्मण सर्वशः।
नलिनानि प्रकाशन्ते जले तरुणसूर्यवत् ॥ ४.१.६२ ॥
Lakṣmaṇa, olha! Por toda parte, estes lótus de fragrância auspiciosa brilham na água como o sol nascente.
4.1.63
एषा प्रसन्नसलिला पद्मनीलोत्पलायुता।
हंसकारण्डवाकीर्णा पम्पा सौगन्धिकायुता ॥ ४.१.६३ ॥
Esta Pampā, de águas límpidas, abundante em lótus e lírios azuis, coberta de cisnes e kāraṇḍavas, e cheia de lótus saugandhika.
4.1.64
जले तरुणसूर्याभैः षट्पदाहतकेसरैः।
पङ्कजैः शोभते पम्पा समन्तादभिसंवृता ॥ ४.१.६४ ॥
A Pampā, cercada por todos os lados de lótus brilhantes como o sol nascente na água, com estames agitados por abelhas, resplandece.
4.1.65
चक्रवाकयुता नित्यं चित्रप्रस्थवनान्तरा।
मातङ्गमृगयूथैश्च शोभते सलिलार्थिभिः ॥ ४.१.६५ ॥
Sempre adornada com gansos cakravāka, com planaltos variados e florestas em seu interior, a Pampā resplandece com manadas de elefantes e veados que vêm buscar água.
4.1.66
पवनाहतवेगाभिरूर्मिभिर्विमलेऽम्भसि।
पङ्कजानि विराजन्ते ताड्यमानानि लक्ष्मण ॥ ४.१.६६ ॥
Lakṣmaṇa, estes lótus brilham na água clara, batidos pelas ondas agitadas pela força do vento.
4.1.67
पद्मपत्रविशालाक्षीं सततं प्रियपङ्कजाम्।
अपश्यतो मे वैदेहीं जीवितं नाभिरोचते ॥ ४.१.६७ ॥
Sem ver Vaidehī, de olhos largos como pétalas de lótus, que sempre segura um lótus querido, a vida não me agrada.
4.1.68
अहो कामस्य वामत्वं यो गतामपि दुर्लभाम्।
स्मारयिष्यति कल्याणीं कल्याणतरवादिनीम् ॥ ४.१.६८ ॥
Ah, a perversidade do desejo! Ele me faz lembrar daquela bondosa, que, embora partida e difícil de alcançar, falava com a maior gentileza.
4.1.69
शक्यो धारयितुं कामो भवेदभ्यागतो मया।
यदि भूयो वसन्तो मां न हन्यात् पुष्पितद्रुमः ॥ ४.१.६९ ॥
Este desejo que me veio poderia ser contido, se a primavera com suas árvores floridas não me ferisse novamente.
4.1.70
यानि स्म रमणीयानि तया सह भवन्ति मे।
तान्येवारमणीयानि जायन्ते मे तया विना ॥ ४.१.७० ॥
As coisas que me eram agradáveis quando ela estava comigo tornam-se sem encanto sem ela.
4.1.71
पद्मकोशपलाशानि द्रष्टुं दृष्टिर्हि मन्यते।
सीताया नेत्रकोशाभ्यां सदृशानीति लक्ष्मण ॥ ४.१.७१ ॥
Lakṣmaṇa, meu olhar deseja contemplar os botões e pétalas de lótus, pois se assemelham aos estojos dos olhos de Sītā.
4.1.72
पद्मकेसरसंसृष्टो वृक्षान्तरविनिःसृतः।
निःश्वास इव सीताया वाति वायुर्मनोहरः ॥ ४.१.७२ ॥
Esta brisa encantadora, tocada pelo pólen do lótus e saindo entre as árvores, sopra como o suspiro de Sītā.
4.1.73
सौमित्रे पश्य पम्पाया दक्षिणे गिरिसानुषु।
पुष्पितां कर्णिकारस्य यष्टिं परमशोभिताम् ॥ ४.१.७३ ॥
Ó Saumitri, olha nas encostas da montanha ao sul do Pampā, o ramo da árvore karṇikāra, florido e extremamente belo.
4.1.74
अधिकं शैलराजोऽयं धातुभिस्तु विभूषितः।
विचित्रं सृजते रेणुं वायुवेगविघट्टितम् ॥ ४.१.७४ ॥
Este rei das montanhas, ainda mais adornado com os seus minerais, lança uma poeira maravilhosa agitada pela força do vento.
4.1.75
गिरिप्रस्थास्तु सौमित्रे सर्वतः सम्प्रपुष्पितैः।
निष्पत्रैः सर्वतो रम्यैः प्रदीप्ता इव किंशुकैः ॥ ४.१.७५ ॥
Ó Saumitri, os planaltos da montanha estão em plena floração por toda parte, ardendo como em chamas com as belas árvores kiṃśuka sem folhas.
4.1.76
पम्पातीररुहाश्चेमे संसिक्ता मधुगन्धिनः।
मालतीमल्लिकापद्मकरवीराश्च पुष्पिताः ॥ ४.१.७६ ॥
Estas árvores que crescem na margem do Pampā, regadas e de perfume doce, e as plantas mālatī, mallikā, padma e karavīra estão em flor.
4.1.77
केतक्यः सिन्दुवाराश्च वासन्त्यश्च सुपुष्पिताः।
माधव्यो गन्धपूर्णाश्च कुन्दगुल्माश्च सर्वशः ॥ ४.१.७७ ॥
As plantas ketaka e sindhuvāra e as trepadeiras vāsantī estão em plena flor; as trepadeiras mādhavī estão cheias de fragrância, e os arbustos kunda espalham-se por toda parte.
4.1.78
चिरिबिल्वा मधूकाश्च वञ्जुला बकुलास्तथा।
चम्पकास्तिलकाश्चैव नागवृक्षाश्च पुष्पिताः ॥ ४.१.७८ ॥
As árvores cirībilva, madhūka, vañjula e bakula, assim como as árvores campaka, tilaka e nāga, estão em flor.
4.1.79
पद्मकाश्चैव शोभन्ते नीलाशोकाश्च पुष्पिताः।
लोध्राश्च गिरिपृष्ठेषु सिंहकेसरपिञ्जराः ॥ ४.१.७९ ॥
Também resplandecem as árvores padmaka, e as aśoka azuis estão em flor; nas encostas da montanha, as lodhra são fulvas como a juba de um leão.
4.1.80
अङ्कोलाश्च कुरण्टाश्च चूर्णकाः पारिभद्रकाः।
चूताः पाटलयश्चापि कोविदाराश्च पुष्पिताः ॥ ४.१.८० ॥
As árvores aṅkola, kuraṇṭa, cūrṇaka e pāribhadraka, as mangueiras, as pāṭalā e as kovidāra também estão em flor.
4.1.81
मुचुकुन्दार्जुनाश्चैव दृश्यन्ते गिरिसानुषु।
केतकोद्दालकाश्चैव शिरीषाः शिंशपा धवाः ॥ ४.१.८१ ॥
Vêem-se árvores mucukunda e arjuna nas cristas das montanhas, e também ketaka, uddālaka, śirīṣa, śiṃśapā e dhava.
4.1.82
शाल्मल्यः किंशुकाश्चैव रक्ताः कुरबकास्तथा।
तिनिशा नक्तमालाश्च चन्दनाः स्यन्दनास्तथा ॥ ४.१.८२ ॥
Veem-se também as árvores śālmalī e kiṃśuka, as kurabaka vermelhas, tiniśa, naktamāla, candana e syandana.
4.1.83
हिन्तालास्तिलकाश्चैव नागवृक्षाश्च पुष्पिताः।
पुष्पितान् पुष्पिताग्राभिर्लताभिः परिवेष्टितान् ॥ ४.१.८३ ॥
As árvores hintāla, tilaka e nāga também estão em flor, envoltas em trepadeiras de pontas floridas.
4.1.84
द्रुमान् पश्येह सौमित्रे पम्पाया रुचिरान् बहून्।
वातविक्षिप्तविटपान् यथासन्नान् द्रुमानिमान् ॥ ४.१.८४ ॥
Olha aqui, Saumitri, estas muitas belas árvores do Pampā, com os ramos agitados pelo vento, que estão bem perto.
4.1.85
लताः समनुवर्तन्ते मत्ता इव वरस्त्रियः।
पादपात् पादपं गच्छन् शैलाच्छैलं वनाद् वनम् ॥ ४.१.८५ ॥
As trepadeiras se enlaçam e seguem como mulheres nobres embriagadas, passando de árvore em árvore, de montanha em montanha, de floresta em floresta.
4.1.86
वाति नैकरसास्वादसम्मोदित इवानिलः।
केचित् पर्याप्तकुसुमाः पादपा मधुगन्धिनः ॥ ४.१.८६ ॥
O vento sopra como se estivesse deliciado por provar muitos sabores; algumas árvores, em plena floração, exalam perfume de mel.
4.1.87
केचिन्मुकुलसंवीताः श्यामवर्णा इवाबभुः।
इदं मृष्टमिदं स्वादु प्रफुल्लमिदमित्यपि ॥ ४.१.८७ ॥
Algumas árvores, envoltas em botões, brilham como de cor escura; e poder-se-ia dizer: 'Isto é doce, isto é saboroso, isto floresceu'.
4.1.88
रागरक्तो मधुकरः कुसुमेष्वेव लीयते।
निलीय पुनरुत्पत्य सहसान्यत्र गच्छति।
मधुलुब्धो मधुकरः पम्पातीरद्रुमेष्वसौ ॥ ४.१.८८ ॥
A abelha, avermelhada de paixão, pousa apenas nas flores; pousada, voa de novo e de repente vai para outro lugar. Essa abelha ávida de mel percorre as árvores da margem do Pampā.
4.1.89
इयं कुसुमसंघातैरुपस्तीर्णा सुखाकृता।
स्वयं निपतितैर्भूमिः शयनप्रस्तरैरिव ॥ ४.१.८९ ॥
Este chão está coberto de montes de flores, tornado agradável como por pedras de leito caídas por si mesmas.
4.1.90
विविधा विविधैः पुष्पैस्तैरेव नगसानुषु।
विस्तीर्णाः पीतरक्ताभाः सौमित्रे प्रस्तराः कृताः ॥ ४.१.९० ॥
Ó Saumitri, com flores variadas, precisamente com essas mesmas flores, nas encostas das montanhas foram formadas largas lajes de tom amarelo e vermelho.
4.1.91
हिमान्ते पश्य सौमित्रे वृक्षाणां पुष्पसम्भवम्।
पुष्पमासे हि तरवः संघर्षादिव पुष्पिताः ॥ ४.१.९१ ॥
No fim do inverno, olha, Saumitri, o florescer das árvores. No mês das flores as árvores estão em flor, como se tivessem florescido por atrito.
4.1.92
आह्वयन्त इवान्योन्यं नगाः षट्पदनादिताः।
कुसुमोत्तंसविटपाः शोभन्ते बहु लक्ष्मण ॥ ४.१.९२ ॥
Como se se chamassem uns aos outros, as árvores, ressoando com abelhas, com seus ramos coroados de flores, resplandecem muito, ó Lakṣmaṇa.
4.1.93
एष कारण्डवः पक्षी विगाह्य सलिलं शुभम्।
रमते कान्तया सार्धं काममुद्दीपयन्निव ॥ ४.१.९३ ॥
Esta ave kāraṇḍava, mergulhando na bela água, deleita-se com sua amada, como se acendesse o desejo.
4.1.94
मन्दाकिन्यास्तु यदिदं रूपमेतन्मनोरमम्।
स्थाने जगति विख्याता गुणास्तस्या मनोरमाः ॥ ४.१.९४ ॥
Esta forma da Mandākinī é realmente encantadora; com razão suas qualidades encantadoras são célebres no mundo.
4.1.95
यदि दृश्येत सा साध्वी यदि चेह वसेमहि।
स्पृहयेयं न शक्राय नायोध्यायै रघूत्तम ॥ ४.१.९५ ॥
Se aquela mulher virtuosa fosse vista aqui, e se morássemos aqui, ó melhor dos Raghus, não desejaria nem o reino de Indra nem Ayodhyā.
4.1.96
न ह्येवं रमणीयेषु शाद्वलेषु तया सह।
रमतो मे भवेच्चिन्ता न स्पृहान्येषु वा भवेत् ॥ ४.१.९६ ॥
De fato, se eu me deleitasse com ela nestes belos prados verdejantes, não teria nenhuma preocupação, nem desejo por outras coisas.
4.1.97
अमी हि विविधैः पुष्पैस्तरवो विविधच्छदाः।
काननेऽस्मिन् विना कान्तां चिन्तामुत्पादयन्ति मे ॥ ४.१.९७ ॥
Estas árvores, com suas flores variadas e folhagens diversas, despertam em mim a ansiedade nesta floresta, sem minha amada.
4.1.98
पश्य शीतजलां चेमां सौमित्रे पुष्करायुताम्।
चक्रवाकानुचरितां कारण्डवनिषेविताम् ॥ ४.१.९८ ॥
Olha, Saumitri, esta Pampā de águas frias, cheia de lótus, frequentada pelos chakravākas e visitada pelos kāraṇḍavas.
4.1.99
प्लवैः क्रौञ्चैश्च सम्पूर्णां महामृगनिषेविताम्।
अधिकं शोभते पम्पा विकूजद्भिर्विहंगमैः ॥ ४.१.९९ ॥
Cheia de aves aquáticas e grous, frequentada por grandes veados, a Pampā resplandece ainda mais com as aves que cantam.
4.1.100
दीपयन्तीव मे कामं विविधा मुदिता द्विजाः।
श्यामां चन्द्रमुखीं स्मृत्वा प्रियां पद्मनिभेक्षणाम् ॥ ४.१.१०० ॥
As diversas aves alegres parecem acender meu desejo, lembrando-me da minha amada, de rosto lunar, pele escura e olhos de lótus.
4.1.101
पश्य सानुषु चित्रेषु मृगीभिः सहितान् मृगान्।
मां पुनर्मृगशावाक्ष्या वैदेह्या विरहीकृतम्।
व्यथयन्तीव मे चित्तं संचरन्तस्ततस्ततः ॥ ४.१.१०१ ॥
Olha os cervos com suas fêmeas nas encostas variegadas. Separado de Vaidehī, de olhos de corça, sinto-me atormentado enquanto vagueiam daqui para ali, afligindo minha mente.
4.1.102
अस्मिन् सानुनि रम्ये हि मत्तद्विजगणाकुले।
पश्येयं यदि तां कान्तां ततः स्वस्ति भवेन्मम ॥ ४.१.१०२ ॥
Se nesta encosta encantadora, cheia de bandos de aves embriagadas, eu pudesse ver minha amada, então haveria bem-estar para mim.
4.1.103
जीवेयं खलु सौमित्रे मया सह सुमध्यमा।
सेवेत यदि वैदेही पम्पायाः पवनं शुभम् ॥ ४.१.१०३ ॥
Ó Saumitri, certamente eu viveria se a de cintura delgada, Vaidehī, desfrutasse comigo da brisa auspiciosa do Pampā.
4.1.104
पद्मसौगन्धिकवहं शिवं शोकविनाशनम्।
धन्या लक्ष्मण सेवन्ते पम्पाया वनमारुतम् ॥ ४.१.१०४ ॥
Ó Lakṣmaṇa, afortunados os que desfrutam a brisa da floresta do Pampā, que traz o perfume de lótus e saugandhika, auspiciosa e destruidora da dor.
4.1.105
श्यामा पद्मपलाशाक्षी प्रिया विरहिता मया।
कथं धारयति प्राणान् विवशा जनकात्मजा ॥ ४.१.१०५ ॥
A morena de olhos de pétala de lótus, minha amada, separada de mim, a impotente filha de Janaka — como sustenta ela o sopro da vida?
4.1.106
किं नु वक्ष्यामि धर्मज्ञं राजानं सत्यवादिनम्।
जनकं पृष्टसीतं तं कुशलं जनसंसदि ॥ ४.१.१०६ ॥
O que direi ao rei Janaka, conhecedor do dharma e veraz, quando ele perguntar na assembleia do povo: «Sītā está bem?»
4.1.107
या मामनुगता मन्दं पित्रा प्रस्थापितं वनम्।
सीता धर्मं समास्थाय क्व नु सा वर्तते प्रिया ॥ ४.१.१०७ ॥
Sītā, minha amada, que me seguiu devagar quando meu pai me enviou para a floresta, fiel ao dharma — onde está ela agora?
4.1.108
तया विहीनः कृपणः कथं लक्ष्मण धारये।
या मामनुगता राज्याद् भ्रष्टं विहतचेतसम् ॥ ४.१.१०८ ॥
Ó Lakṣmaṇa, privado dela, miserável, como me sustentarei? Foi ela quem me seguiu, caído do reino, com a mente abatida.
4.1.109
तच्चार्वाञ्चितपद्माक्षं सुगन्धि शुभमव्रणम्।
अपश्यतो मुखं तस्याः सीदतीव मतिर्मम ॥ ४.१.१०९ ॥
Sem ver seu rosto belo, de olhos de lótus, perfumado, auspicioso e imaculado, minha mente afunda como se falhasse.
4.1.110
स्मितहास्यान्तरयुतं गुणवन्मधुरं हितम्।
वैदेह्या वाक्यमतुलं कदा श्रोष्यामि लक्ष्मण ॥ ४.१.११० ॥
Quando ouvirei as palavras incomparáveis de Vaidehī, cheias de sorrisos e risos, virtuosas, doces e benéficas, ó Lakṣmaṇa?
4.1.111
प्राप्य दुःखं वने श्यामा मां मन्मथविकर्शितम्।
नष्टदुःखेव हृष्टेव साध्वी साध्वभ्यभाषत ॥ ४.१.१११ ॥
Embora tivesse sofrido dor na floresta, a esbelta, a virtuosa, falou bem comigo, consumido pelo amor, como se tivesse esquecido a dor e estivesse alegre.
4.1.112
किं नु वक्ष्याम्ययोध्यायां कौसल्यां हि नृपात्मज।
क्व सा स्नुषेति पृच्छन्तीं कथं चापि मनस्विनीम् ॥ ४.१.११२ ॥
Ó príncipe, o que direi a Kausalyā em Ayodhyā? Como enfrentarei aquela mulher magnânima quando ela perguntar: 'Onde está minha nora?'
4.1.113
गच्छ लक्ष्मण पश्य त्वं भरतं भ्रातृवत्सलम्।
नह्यहं जीवितुं शक्तस्तामृते जनकात्मजाम् ॥ ४.१.११३ ॥
Vai, Lakṣmaṇa, e vê Bharata, que ama seus irmãos. Na verdade, não consigo viver sem ela, a filha de Janaka.
4.1.114
उवाच लक्ष्मणो भ्राता वचनं युक्तमव्ययम् ॥ ४.१.११४ ॥
Lakṣmaṇa, seu irmão, pronunciou estas palavras adequadas e imperecíveis.
4.1.115
संस्तम्भ राम भद्रं ते मा शुचः पुरुषोत्तम।
नेदृशानां मतिर्मन्दा भवत्यकलुषात्मनाम् ॥ ४.१.११५ ॥
Rāma, que o bem esteja contigo. Firma-te e não te aflijas, ó melhor dos homens. O juízo dos de alma pura não se enfraquece assim.
4.1.116
स्मृत्वा वियोगजं दुःखं त्यज स्नेहं प्रिये जने।
अतिस्नेहपरिष्वङ्गाद् वर्तिरार्द्रापि दह्यते ॥ ४.१.११६ ॥
Lembra-te da dor nascida da separação e abandona o apego à pessoa amada. Até um pavio úmido arde quando o excesso de afeto o envolve.
4.1.117
यदि गच्छति पातालं ततोऽभ्यधिकमेव वा।
सर्वथा रावणस्तात न भविष्यति राघव ॥ ४.१.११७ ॥
Mesmo que Rāvaṇa desça ao mundo subterrâneo, ou ainda mais longe, de modo algum escapará, ó Rāghava, querido.
4.1.118
प्रवृत्तिर्लभ्यतां तावत् तस्य पापस्य रक्षसः।
ततो हास्यति वा सीतां निधनं वा गमिष्यति ॥ ४.१.११८ ॥
Primeiro obtenhamos notícias daquele perverso rākṣasa. Então ele abandonará Sītā ou irá à sua ruína.
4.1.119
यदि याति दितेर्गर्भं रावणं सह सीतया।
तत्राप्येनं हनिष्यामि न चेद् दास्यति मैथिलीम् ॥ ४.१.११९ ॥
Mesmo que Rāvaṇa vá com Sītā ao ventre de Diti, ali também o matarei, se não devolver a Maithilī.
4.1.120
स्वास्थ्यं भद्रं भजस्वार्य त्यज्यतां कृपणा मतिः।
अर्थो हि नष्टकार्यार्थैरयत्नेनाधिगम्यते ॥ ४.१.१२० ॥
Nobre, abraça uma firmeza bendita e abandona o espírito mesquinho. Pois até os que perderam seus empreendimentos alcançam seu propósito sem esforço.
4.1.121
उत्साहो बलवानार्य नास्त्युत्साहात् परं बलम्।
सोत्साहस्य हि लोकेषु न किंचिदपि दुर्लभम् ॥ ४.१.१२१ ॥
Nobre, o entusiasmo é a força mais poderosa; não há força maior que o entusiasmo. Para quem está cheio de entusiasmo, nada nos mundos é difícil de alcançar.
4.1.122
उत्साहवन्तः पुरुषा नावसीदन्ति कर्मसु।
उत्साहमात्रमाश्रित्य प्रतिलप्स्याम जानकीम् ॥ ४.१.१२२ ॥
Homens cheios de entusiasmo não vacilam em suas empreitadas. Confiando apenas no entusiasmo, recuperaremos Jānakī.
4.1.123
त्यजतां कामवृत्तत्वं शोकं संन्यस्य पृष्ठतः।
महात्मानं कृतात्मानमात्मानं नावबुध्यसे ॥ ४.१.१२३ ॥
Abandona a conduta movida pelo desejo e deixa a tristeza para trás. Não te reconheces a ti mesmo, o de grande alma e autocontrolado.
4.1.124
एवं सम्बोधितस्तेन शोकोपहतचेतनः।
त्यज्य शोकं च मोहं च रामो धैर्यमुपागमत् ॥ ४.१.१२४ ॥
Assim admoestado por ele, Rāma, com a mente abalada pela dor, abandonou a tristeza e a ilusão e recuperou a firmeza.
4.1.125
सोऽभ्यतिक्रामदव्यग्रस्तामचिन्त्यपराक्रमः।
रामः पम्पां सुरुचिरां रम्यां पारिप्लवद्रुमाम् ॥ ४.१.१२५ ॥
Aquele Rāma de valor inconcebível, sereno e imperturbado, seguiu adiante pelo lindo e encantador lago Pampā, cujas árvores balançavam ao vento.
4.1.126
निरीक्षमाणः सहसा महात्मा
सर्वं वनं निर्झरकन्दरं च।
उद्विग्नचेताः सह लक्ष्मणेन
विचार्य दुःखोपहतः प्रतस्थे ॥ ४.१.१२६ ॥
O magnânimo Rāma, olhando de repente para toda a floresta, com suas cachoeiras e cavernas, com a mente agitada, refletiu com Lakṣmaṇa e, atingido pela dor, pôs-se a caminho.
4.1.127
तं मत्तमातङ्गविलासगामी
गच्छन्तमव्यग्रमना महात्मा।
स लक्ष्मणो राघवमिष्टचेष्टो
ररक्ष धर्मेण बलेन चैव ॥ ४.१.१२७ ॥
Lakṣmaṇa, cuja conduta era querida a Rāghava, protegeu o magnânimo que avançava com o andar brincalhão de um elefante em cio, com a mente serena, protegendo Rāghava pelo dharma e pela força.
4.1.128
तावृष्यमूकस्य समीपचारी
चरन् ददर्शाद्भुतदर्शनीयौ।
शाखामृगाणामधिपस्तरस्वी
वितत्रसे नैव विचेष्ट चेष्टाम् ॥ ४.१.१२८ ॥
Vagueando perto do monte Ṛṣyamūka, aquele veloz senhor dos macacos viu os dois, maravilhosos e dignos de se contemplar; assustou-se, mas não se moveu de sua postura.
4.1.129
स तौ महात्मा गजमन्दगामी
शाखामृगस्तत्र चरंश्चरन्तौ।
दृष्ट्वा विषादं परमं जगाम
चिन्तापरीतो भयभारभग्नः ॥ ४.१.१२९ ॥
Aquele magnânimo macaco, de andar lento como um elefante, ao ver os dois que vagavam ali, caiu em profunda desolação, assaltado pela ansiedade e quebrado sob o peso do medo.
4.1.130
तमाश्रमं पुण्यसुखं शरण्यं
सदैव शाखामृगसेवितान्तम्।
त्रस्ताश्च दृष्ट्वा हरयोऽभिजग्मु-
र्महौजसौ राघवलक्ष्मणौ तौ ॥ ४.१.१३० ॥
Aquele eremitério, sagrado e aprazível, refúgio cujas fronteiras eram sempre frequentadas por macacos; os macacos assustados viram aqueles dois poderosos, Rāghava e Lakṣmaṇa, e se aproximaram deles.