Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.144

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.144.1

एति॒ प्र होता॑ व्र॒तम॑स्य मा॒ययो॒र्ध्वां दधा॑नः॒ शुचि॑पेशसं॒ धिय॑म् ।
अ॒भि स्रुचः॑ क्रमते दक्षिणा॒वृतो॒ या अ॑स्य॒ धाम॑ प्रथ॒मं ह॒ निंस॑ते ॥

ਇਸ ਯਜ્ਞ ਦਾ ਹੋਤਾ ਅਗਨੀ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਚਮਕਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕ ਕੇ। ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਘੀ ਦੇ ਚਮਚਿਆਂ ਵੱਲ ਉਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਹਨ।

1.144.2

अ॒भीमृ॒तस्य॑ दो॒हना॑ अनूषत॒ योनौ॑ दे॒वस्य॒ सद॑ने॒ परी॑वृताः ।
अ॒पामु॒पस्थे॒ विभृ॑तो॒ यदाव॑स॒दध॑ स्व॒धा अ॑धय॒द्याभि॒रीय॑ते ॥

ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ; ਦੇਵ ਦੇ ਆਸਨ ਵਿੱਚ, ਘਿਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਜਲਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੱਸਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

1.144.3

युयू॑षतः॒ सव॑यसा॒ तदिद्वपुः॑ समा॒नमर्थं॑ वि॒तरि॑त्रता मि॒थः ।
आदीं॒ भगो॒ न हव्यः॒ सम॒स्म~दा वोळ्हु॒र्न र॒श्मीन्त्सम॑यंस्त॒ सार॑थिः ॥

ਸਮਾਨ ਉਮਰ ਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਇੱਕੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਮਕਸਦ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਪੁਕਾਰਨ ਯੋਗ ਭਗ ਵਾਂਗ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ; ਸਾਰਥੀ, ਰਥਵਾਹਕ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੀਆਂ ਕਿਰਨ-ਲਗਾਮਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਫੜ ਲਈਆਂ।

1.144.4

यमी॒ं द्वा सव॑यसा सप॒र्यतः॑ समा॒ने योना॑ मिथु॒ना समो॑कसा ।
दिवा॒ न नक्तं॑ पलि॒तो युवा॑जनि पु॒रू चर॑न्न॒जरो॒ मानु॑षा यु॒गा ॥

ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਸਮਾਨ ਉਮਰ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਬਣ ਕੇ, ਇੱਕੋ ਥਾਂ, ਇੱਕੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋੜੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਦੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਵਾਂਗ, ਰਾਤ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਜਵਾਨ ਜਨਮਦਾ ਹੈ; ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦਾ, ਜਰਾ-ਰਹਿਤ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰਦਾ ਹੈ।

1.144.5

तमी॑ं हिन्वन्ति धी॒तयो॒ दश॒ व्रिशो॑ दे॒वं मर्ता॑स ऊ॒तये॑ हवामहे ।
धनो॒रधि॑ प्र॒वत॒ आ स ऋ॑ण्वति अभि॒व्रज॑द्भिर्व॒युना॒ नवा॑धित ॥

ਉਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰੇਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਦਸ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ; ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ, ਢਲਾਨ ਤੋਂ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ; ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ਼, ਨਵਾਂ ਉਹ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ।

1.144.6

त्वं ह्य॑ग्ने दि॒व्यस्य॒ राज॑सि॒ त्वं पार्थि॑वस्य पशु॒पा इ॑व॒ त्मना॑ ।
एनी॑ त ए॒ते बृ॑ह॒ती अ॑भि॒श्रिया॑ हिर॒ण्ययी॒ वक्व॑री ब॒र्हिरा॑शाते ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਦਿਵਿਆ ਲੋਕ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪਾਰਥਿਵ ਲੋਕ ਦਾ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਇਹ ਦੋ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸੁਨਹਿਰੀ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ ਬਰਹਿਸ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹਨ।

1.144.7

अग्ने॑ जु॒षस्व॒ प्रति॑ हर्य॒ तद्वचो॒ मन्द्र॒ स्वधा॑व॒ ऋत॑जात॒ सुक्र॑तो ।
यो वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यङ्ङसि॑ दर्श॒तो र॒ण्वः संदृ॑ष्टौ पितु॒माँ इ॑व॒ क्षयः॑ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਸ ਉਸਤਤ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਲਿਆ। ਹੇ ਮਿੱਠੇ, ਸਵਧਾ ਵਾਲੇ, ਰਿਤ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਸੁਕਰਮਾ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਦਿਸਣ ਵਾਲਾ ਤੂੰ, ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਘਰ ਵਾਂਗ ਮਨਭਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।