ऋग्वेद · सूक्त 1.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.71.1
उप॒ प्र जि॑न्वन्नुश॒तीरु॒शन्तं॒ पतिं॒ न नित्यं॒ जन॑यः॒ सनी॑ळाः ।
स्वसा॑रः॒ श्यावी॒मरु॑षीमजुष्रञ्चि॒त्रमु॒च्छन्ती॑मु॒षसं॒ न गावः॑ ॥
इच्छा करणाऱ्या माता जसे आपल्या नित्य पतीकडे जातात, तसेच एकत्र राहणाऱ्या भगिनींनी गडद आणि तांबड्या उषेला प्रिय मानले; तेजस्वी उषा उगवताना गायींप्रमाणे.
1.71.2
वी॒ळु चि॑द्दृ॒ळ्हा पि॒तरो॑ न उ॒क्थैरद्रिं॑ रुज॒न्नङ्गि॑रसो॒ रवे॑ण ।
च॒क्रुर्दि॒वो बृ॑ह॒तो गा॒तुम॒स्मे अहः॒ स्व॑र्विविदुः के॒तुमु॒स्राः ॥
बलवान किल्ले सुद्धा, आमच्या पूर्वजांप्रमाणे, स्तोत्रांनी अंगिरसांनी गर्जनेसह दगड फोडला; त्यांनी आमच्यासाठी विशाल स्वर्गाचा मार्ग केला, दिवस आणि सूर्यप्रकाश मिळवला; गायींना प्रकाशाचे चिन्ह मिळाले.
1.71.3
दध॑न्नृ॒तं ध॒नय॑न्नस्य धी॒तिमादिद॒र्यो दि॑धि॒ष्वो॑ विभृ॑त्राः ।
अतृ॑ष्यन्तीर॒पसो॑ य॒न्त्यच्छा॑ दे॒वाञ्जन्म॒ प्रय॑सा व॒र्धय॑न्तीः ॥
ऋताला धारण करून, याच्या स्तुतीची इच्छा करून, मग आर्यासाठी उत्सुक होऊन, अंधार वाहणाऱ्या, तृषारहित जलप्रवाह देवांकडे जातात; अन्नाने त्यांचा जन्म वाढवत.
1.71.4
मथी॒द्यदी॒ं विभृ॑तो मात॒रिश्वा॑ गृ॒हेगृ॑हे श्ये॒तो जेन्यो॒ भूत् ।
आदी॒ं राज्ञे॒ न सही॑यसे॒ सचा॒ सन्ना दू॒त्यं॑ भृग॑वाणो विवाय ॥
मातरिश्वाने त्याला मथले तेव्हा, धारण केलेला तो प्रत्येक घरात तेजस्वी आणि जन्मलेला झाला; मग भृगूंनी त्याला राजाप्रमाणे, बलवानाबरोबर, दूताच्या कार्यात नेमले.
1.71.5
म॒हे यत्पि॒त्र ईं॒ रसं॑ दि॒वे करव॑ त्सरत्पृश॒न्य॑श्चिकि॒त्वान् ।
सृ॒जदस्ता॑ धृष॒ता दि॒द्युम॑स्मै॒ स्वायां॑ दे॒वो दु॑हि॒तरि॒ त्विषिं॑ धात् ॥
महान पित्यासाठी, द्युलोकासाठी, तो रस तयार करतो तेव्हा, ठिपक्यांच्या गायींना जाणून खाली वाहतो; दृढ वज्राने प्रकाश सोडतो; देवाने स्वतःच्या कन्येत तेज ठेवले.
1.71.6
स्व आ यस्तुभ्यं॒ दम॒ आ वि॒भान्नमो॑ वा॒ दाशा॑दुश॒तो अनु॒ द्यून् ।
वर्धो॑ अग्ने॒ वयो॑ अस्य द्वि॒बर्हा॒ यास॑द्रा॒या स॒रथं॒ यं जु॒नासि॑ ॥
जो स्वतःच्या घरी तुझ्याजवळ तेजस्वी होतो, किंवा नमस्कार अर्पितो, किंवा उषेच्या दिवसांनंतर उपासकाला देतो; हे अग्नी, याचे बल वाढव; हे अग्नी, ज्याला तू आनंदित करतोस, तो धनासह सोबती होऊन जावो.
1.71.7
अ॒ग्निं विश्वा॑ अ॒भि पृक्षः॑ सचन्ते समु॒द्रं न स्र॒वतः॑ स॒प्त य॒ह्वीः ।
न जा॒मिभि॒र्वि चि॑किते॒ वयो॑ नो वि॒दा दे॒वेषु॒ प्रम॑तिं चिकि॒त्वान् ॥
सर्व मार्ग अग्नीकडे जातात, जसे सात महान नद समुद्राकडे वाहतात. हे ज्ञानी, आपल्या बांधवांपासून वेगळा असलास तरी आमचे जीवनबल ओळखून देवांमध्ये आम्हाला विवेक दे.
1.71.8
आ यदि॒षे नृ॒पतिं॒ तेज॒ आन॒ट्शुचि॒ रेतो॒ निषि॑क्तं॒ द्यौर॒भीके॑ ।
अ॒ग्निः शर्ध॑मनव॒द्यं युवा॑नं स्वा॒ध्यं॑ जनयत्सू॒दय॑च्च ॥
अन्नासाठी, नरांच्या स्वामीत तेज प्रवेशले, आकाशाने आश्रयात शुद्ध बीज ठेवले, तेव्हा अग्नीने निर्दोष, तरुण, सुशिक्षित शक्तीला जन्म दिला आणि तिला गतिमान केले.
1.71.9
मनो॒ न योऽध्व॑नः स॒द्य एति॒ एकः॑ स॒त्रा सूरो॒ वस्व॑ ईशे ।
राजा॑ना मि॒त्रावरु॑णा सुपा॒णी गोषु॑ प्रि॒यम॒मृतं॒ रक्ष॑माणा ॥
मनासारखा एकटा, मार्गांवरून तत्काळ जाणारा, खरोखर वीर संपत्तीचा स्वामी आहे. कुशल हातांचे राजे मित्र आणि वरुण गाईंमध्ये प्रिय अमृताचे रक्षण करतात.
1.71.10
मा नो॑ अग्ने स॒ख्या पित्र्या॑णि॒ प्र म॑र्षिष्ठा अ॒भि वि॒दुष्क॒विः सन् ।
नभो॒ न रू॒पं ज॑रि॒मा मि॑नाति पु॒रा तस्या॑ अ॒भिश॑स्ते॒रधी॑हि ॥
हे अग्नी, आमच्या पितृमैत्री तोडू नकोस; ज्ञानी असूनही कवीच राहा. ढग रूप मिटवतो तसे वार्धक्य आम्हाला क्षीण करते; त्याआधी, त्या निंदेपासून दूर राहून आमच्याकडे ये.