ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.71.1
उप॒ प्र जि॑न्वन्नुश॒तीरु॒शन्तं॒ पतिं॒ न नित्यं॒ जन॑यः॒ सनी॑ळाः ।
स्वसा॑रः॒ श्यावी॒मरु॑षीमजुष्रञ्चि॒त्रमु॒च्छन्ती॑मु॒षसं॒ न गावः॑ ॥
ਚਾਹਵਾਨ ਮਾਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਕੱਠੀਆਂ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਸਾਂਵਲੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਉਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਿਆ; ਚਮਕਦੀ ਉਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗਾਵਾਂ ਵਾਂਗ।
1.71.2
वी॒ळु चि॑द्दृ॒ळ्हा पि॒तरो॑ न उ॒क्थैरद्रिं॑ रुज॒न्नङ्गि॑रसो॒ रवे॑ण ।
च॒क्रुर्दि॒वो बृ॑ह॒तो गा॒तुम॒स्मे अहः॒ स्व॑र्विविदुः के॒तुमु॒स्राः ॥
ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਸਾਡੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਸਤੂਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਨੇ ਗਰਜਣ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਤੋੜਿਆ; ਵੱਡੇ ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਰਾਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਣਾਇਆ, ਦਿਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲੱਭਿਆ; ਗਾਵਾਂ ਨੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਾਇਆ।
1.71.3
दध॑न्नृ॒तं ध॒नय॑न्नस्य धी॒तिमादिद॒र्यो दि॑धि॒ष्वो॑ विभृ॑त्राः ।
अतृ॑ष्यन्तीर॒पसो॑ य॒न्त्यच्छा॑ दे॒वाञ्जन्म॒ प्रय॑सा व॒र्धय॑न्तीः ॥
ਰਿਤ ਨੂੰ ਧਾਰਦੀਆਂ, ਇਸਦੀ ਸਤੂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ, ਫਿਰ ਆਰਿਆ ਵੱਲ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਹਨੇਰਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਪਿਆਸ ਰਹਿਤ ਪਾਣੀ-ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਅੰਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ।
1.71.4
मथी॒द्यदी॒ं विभृ॑तो मात॒रिश्वा॑ गृ॒हेगृ॑हे श्ये॒तो जेन्यो॒ भूत् ।
आदी॒ं राज्ञे॒ न सही॑यसे॒ सचा॒ सन्ना दू॒त्यं॑ भृग॑वाणो विवाय ॥
ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਥਿਆ ਤਾਂ ਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਅਤੇ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ, ਬਲਵਾਨ ਨਾਲ, ਦੂਤ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਲਾਇਆ।
1.71.5
म॒हे यत्पि॒त्र ईं॒ रसं॑ दि॒वे करव॑ त्सरत्पृश॒न्य॑श्चिकि॒त्वान् ।
सृ॒जदस्ता॑ धृष॒ता दि॒द्युम॑स्मै॒ स्वायां॑ दे॒वो दु॑हि॒तरि॒ त्विषिं॑ धात् ॥
ਮਹਾਨ ਪਿਤਾ ਲਈ, ਦਿਊਲੋਕ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪੱਕੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਰੱਖਿਆ।
1.71.6
स्व आ यस्तुभ्यं॒ दम॒ आ वि॒भान्नमो॑ वा॒ दाशा॑दुश॒तो अनु॒ द्यून् ।
वर्धो॑ अग्ने॒ वयो॑ अस्य द्वि॒बर्हा॒ यास॑द्रा॒या स॒रथं॒ यं जु॒नासि॑ ॥
ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਸਦਾ ਬਲ ਵਧਾ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਧਨ ਨਾਲ ਸਾਥੀ ਬਣ ਕੇ ਜਾਵੇ।
1.71.7
अ॒ग्निं विश्वा॑ अ॒भि पृक्षः॑ सचन्ते समु॒द्रं न स्र॒वतः॑ स॒प्त य॒ह्वीः ।
न जा॒मिभि॒र्वि चि॑किते॒ वयो॑ नो वि॒दा दे॒वेषु॒ प्रम॑तिं चिकि॒त्वान् ॥
ਸਾਰੇ ਰਾਹ ਅਗਨੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਨਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਆਪਣੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਾਡੀ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝ ਬਖ਼ਸ਼।
1.71.8
आ यदि॒षे नृ॒पतिं॒ तेज॒ आन॒ट्शुचि॒ रेतो॒ निषि॑क्तं॒ द्यौर॒भीके॑ ।
अ॒ग्निः शर्ध॑मनव॒द्यं युवा॑नं स्वा॒ध्यं॑ जनयत्सू॒दय॑च्च ॥
ਅੰਨ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਨਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੇ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਬੀਜ ਰੱਖਿਆ, ਤਦ ਅਗਨੀ ਨੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜਵਾਨ, ਸੁਸਿੱਖਿਅਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਚਲਾਇਆ।
1.71.9
मनो॒ न योऽध्व॑नः स॒द्य एति॒ एकः॑ स॒त्रा सूरो॒ वस्व॑ ईशे ।
राजा॑ना मि॒त्रावरु॑णा सुपा॒णी गोषु॑ प्रि॒यम॒मृतं॒ रक्ष॑माणा ॥
ਮਨ ਵਾਂਗ ਇਕੱਲਾ, ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਨ ਦਾ ਵੀਰ ਸੁਆਮੀ ਹੈ। ਨਿਪੁੰਨ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
1.71.10
मा नो॑ अग्ने स॒ख्या पित्र्या॑णि॒ प्र म॑र्षिष्ठा अ॒भि वि॒दुष्क॒विः सन् ।
नभो॒ न रू॒पं ज॑रि॒मा मि॑नाति पु॒रा तस्या॑ अ॒भिश॑स्ते॒रधी॑हि ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੀਆਂ ਪਿਤਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾਈਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤੋੜ; ਜਾਣਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕਵੀ ਹੀ ਰਹਿ। ਬੱਦਲ ਜਿਵੇਂ ਰੂਪ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਬੁਢਾਪਾ ਸਾਨੂੰ ਖੀਣ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ।