Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.72

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

1.72.1

नि काव्या॑ वे॒धसः॒ शश्व॑तस्क॒र्हस्ते॒ दधा॑नो॒ नर्या॑ पु॒रूणि॑ ।
अ॒ग्निर्भु॑वद्रयि॒पती॑ रयी॒णां स॒त्रा च॑क्रा॒णो अ॒मृता॑नि॒ विश्वा॑ ॥

અગ્નિ ધનના સ્વામી બન્યા; જ્ઞાની ઋષિઓની પ્રાચીન કાવ્યરચનાઓ હાથમાં ધારણ કરીને તેમણે અનેક વીરકર્મો કર્યા; ખરેખર તેમણે સર્વ અમર કાર્યો સિદ્ધ કર્યાં.

1.72.2

अ॒स्मे व॒त्सं परि॒ षन्तं॒ न वि॑न्दन्नि॒च्छन्तो॒ विश्वे॑ अ॒मृता॒ अमू॑राः ।
श्र॒म॒युवः॑ पद॒व्यो॑ धियं॒धास्त॒स्थुः प॒दे प॑र॒मे चार्व॒ग्नेः ॥

આપણા માટે સર્વ અમર, અદૃશ્ય દેવો વાછરડા જેવા અગ્નિને મેળવવાની ઇચ્છાથી શોધતા રહ્યા; શ્રમથી થાકેલા માર્ગિકો અને ધ્યાનીઓની જેમ તેઓ અગ્નિના પરમ સ્થાને ઊભા રહ્યા.

1.72.3

ति॒स्रो यद॑ग्ने श॒रद॒स्त्वामिच्शुचिं॑ घृ॒तेन॒ शुच॑यः सप॒र्यान् ।
नामा॑नि चिद्दधिरे य॒ज्ञिया॑नि॒ असू॑दयन्त त॒न्वः॑ सुजा॑ताः ॥

હે અગ્નિ, જ્યારે ત્રણ શરદ ઋતુઓ વીતી, ત્યારે તેજસ્વીઓએ ઘીથી તારી જ સેવા કરી; તેમણે યજ્ઞયોગ્ય નામો ધારણ કર્યાં; સુજાતોએ પોતાનાં શરીરોને ગતિમાન કર્યાં.

1.72.4

आ रोद॑सी बृह॒ती वेवि॑दानाः॒ प्र रु॒द्रिया॑ जभ्रिरे य॒ज्ञिया॑सः ।
वि॒दन्मर्तो॑ ने॒मधि॑ता चिकि॒त्वान॒ग्निं प॒दे प॑र॒मे त॑स्थि॒वांस॑म् ॥

વિશાળ દ્યાવાપૃથિવીને જાણવા ઇચ્છતા યજ્ઞયોગ્ય રુદ્રોએ અગ્નિની ઉપાસના કરી; જ્ઞાની મર્ત્યે નવા સ્થાને પરમ સ્થાને ઊભેલા અગ્નિને શોધ્યો.

1.72.5

सं॒जा॒ना॒ना उप॑ सीदन्नभि॒ज्ञु पत्नी॑वन्तो नम॒स्यं॑ नमस्यन् ।
रि॒रि॒क्वांस॑स्त॒न्वः॑ कृण्वत॒ स्वाः सखा॒ सख्यु॑र्नि॒मिषि॒ रक्ष॑माणाः ॥

એકબીજાને ઓળખીને તેઓ નજીક બેઠા; પત્નીઓ સાથે નમસ્કારયોગ્ય અગ્નિને નમન કર્યું; થાકેલાં શરીરોને પોતાનાં બનાવ્યાં; મિત્ર મિત્રની પલકારામાં રક્ષા કરે છે.

1.72.6

त्रिः स॒प्त यद्गुह्या॑नि॒ त्वे इत्प॒दावि॑द॒न्निहि॑ता य॒ज्ञिया॑सः ।
तेभी॑ रक्षन्ते अ॒मृतं॑ स॒जोषाः॑ प॒शूञ्च॑ स्था॒तॄञ्च॒रथं॑ च पाहि ॥

ત્રણ વાર સાત — ગુપ્ત પદો તારામાં જ મળ્યાં; યજ્ઞયોગ્ય, છુપાવેલાં પદો તેમનાથી રક્ષાય છે; એકમતે અમૃતનું રક્ષણ કર; પશુઓનું અને સ્થિર તથા ચાલનારા પ્રાણીઓનું રક્ષણ કર, અને માર્ગનું પણ રક્ષણ કર.

1.72.7

वि॒द्वाँ अ॑ग्ने व॒युना॑नि क्षिती॒नां व्या॑नु॒षक्च्छु॒रुधो॑ जी॒वसे॑ धाः ।
अ॒न्त॒र्वि॒द्वाँ अध्व॑नो देव॒याना॒नत॑न्द्रो दू॒तो अ॑भवो हवि॒र्वाट् ॥

હે અગ્નિ, લોકોના માર્ગો જાણનારો તું જીવન માટે ક્રમશઃ માર્ગો સ્થાપે છે. અંદરથી જ દેવો તરફ જતા પંથોને જાણીને, અથાક દૂત બનીને તું હવિનો વાહક થયો છે.

1.72.8

स्वा॒ध्यो॑ दि॒व आ स॒प्त य॒ह्वीः रा॒यो दुरो॒ व्यृ॑त॒ज्ञा अ॑जानन् ।
वि॒दद्गव्यं॑ स॒रमा॑ दृ॒ळ्हमू॒र्वं येना॒ नु कं॒ मानु॑षी॒ भोज॑ते॒ विट् ॥

સ્વયંશક્તિશાળી, મહાન સાત ઋતજ્ઞોએ સ્વર્ગમાંથી સંપત્તિના દ્વાર ખોલ્યા. ત્યારે સરમાએ ગાયોને અને મજબૂત વાડને શોધી કાઢી; જેથી માનવ વસ્તી ખરેખર આનંદ પામે છે.

1.72.9

आ ये विश्वा॑ स्वप॒त्यानि॑ त॒स्थुः कृ॑ण्वा॒नासो॑ अमृत॒त्वाय॑ गा॒तुम् ।
म॒ह्ना म॒हद्भिः॑ पृथि॒वी वि त॑स्थे मा॒ता पु॒त्रैरदि॑ति॒र्धाय॑से॒ वेः ॥

બધાં સત્કર્મોમાં સ્થિર રહીને અમરતા તરફ માર્ગ બનાવનારા; પોતાની મહિમાથી, મહાન શક્તિઓ સાથે, વિશાળ પૃથ્વી મક્કમ ઊભી છે. માતા અદિતિ પુત્રો સાથે તે જ્ઞાનીના નિવાસ માટે છે.

1.72.10

अधि॒ श्रियं॒ नि द॑धु॒श्चारु॑मस्मिन्दि॒वो यद॒क्षी अ॒मृता॒ अकृ॑ण्वन् ।
अध॑ क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वो॒ न सृ॒ष्टाः प्र नीची॑रग्ने॒ अरु॑षीरजानन् ॥

આ આકાશમાં તેમણે સુંદર શ્રી સ્થાપી; જ્યારે અમર્ત્યોએ સ્વર્ગની આંખો બનાવી. ત્યારે નદીઓ છોડાયેલી હોય તેમ વહે છે; હે અગ્નિ, નીચે વહેતા પ્રવાહોએ લાલ ઉષાઓને જાણી.