ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.72.1
नि काव्या॑ वे॒धसः॒ शश्व॑तस्क॒र्हस्ते॒ दधा॑नो॒ नर्या॑ पु॒रूणि॑ ।
अ॒ग्निर्भु॑वद्रयि॒पती॑ रयी॒णां स॒त्रा च॑क्रा॒णो अ॒मृता॑नि॒ विश्वा॑ ॥
ਅਗਨੀ ਧਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਿਆ; ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਵਿ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਵੀਰ ਕਰਮ ਕੀਤੇ; ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਕਰਮ ਸਿੱਧ ਕੀਤੇ।
1.72.2
अ॒स्मे व॒त्सं परि॒ षन्तं॒ न वि॑न्दन्नि॒च्छन्तो॒ विश्वे॑ अ॒मृता॒ अमू॑राः ।
श्र॒म॒युवः॑ पद॒व्यो॑ धियं॒धास्त॒स्थुः प॒दे प॑र॒मे चार्व॒ग्नेः ॥
ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਅਮਰ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਵਤੇ ਵੱਛੇ ਵਰਗੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਾਲਦੇ ਰਹੇ; ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਰਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਧਿਆਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਅਗਨੀ ਦੇ ਪਰਮ ਸਥਾਨ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
1.72.3
ति॒स्रो यद॑ग्ने श॒रद॒स्त्वामिच्शुचिं॑ घृ॒तेन॒ शुच॑यः सप॒र्यान् ।
नामा॑नि चिद्दधिरे य॒ज्ञिया॑नि॒ असू॑दयन्त त॒न्वः॑ सुजा॑ताः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬੀਤੇ, ਤਦ ਚਮਕਦਿਆਂ ਨੇ ਘਿਓ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਹੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਯੱਗ-ਯੋਗ ਨਾਮ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ; ਸੁਜਾਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਜਗਾਏ।
1.72.4
आ रोद॑सी बृह॒ती वेवि॑दानाः॒ प्र रु॒द्रिया॑ जभ्रिरे य॒ज्ञिया॑सः ।
वि॒दन्मर्तो॑ ने॒मधि॑ता चिकि॒त्वान॒ग्निं प॒दे प॑र॒मे त॑स्थि॒वांस॑म् ॥
ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਯੱਗ-ਯੋਗ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਨਵੇਂ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਪਰਮ ਸਥਾਨ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ।
1.72.5
सं॒जा॒ना॒ना उप॑ सीदन्नभि॒ज्ञु पत्नी॑वन्तो नम॒स्यं॑ नमस्यन् ।
रि॒रि॒क्वांस॑स्त॒न्वः॑ कृण्वत॒ स्वाः सखा॒ सख्यु॑र्नि॒मिषि॒ रक्ष॑माणाः ॥
ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਉਹ ਨੇੜੇ ਬੈਠੇ; ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਮਸਕਾਰ-ਯੋਗ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਥੱਕੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਣਾਇਆ; ਮਿੱਤਰ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਅੱਖ ਝਪਕਣ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1.72.6
त्रिः स॒प्त यद्गुह्या॑नि॒ त्वे इत्प॒दावि॑द॒न्निहि॑ता य॒ज्ञिया॑सः ।
तेभी॑ रक्षन्ते अ॒मृतं॑ स॒जोषाः॑ प॒शूञ्च॑ स्था॒तॄञ्च॒रथं॑ च पाहि ॥
ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੱਤ — ਗੁਪਤ ਪਦ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲੇ; ਯੱਗ-ਯੋਗ, ਲੁਕਾਏ ਹੋਏ ਪਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ-ਮਤ ਹੋ ਕੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਥਿਰ ਤੇ ਚਲਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਅਤੇ ਰਾਹ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
1.72.7
वि॒द्वाँ अ॑ग्ने व॒युना॑नि क्षिती॒नां व्या॑नु॒षक्च्छु॒रुधो॑ जी॒वसे॑ धाः ।
अ॒न्त॒र्वि॒द्वाँ अध्व॑नो देव॒याना॒नत॑न्द्रो दू॒तो अ॑भवो हवि॒र्वाट् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਜੀਵਨ ਲਈ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੰਥ ਜਾਣ ਕੇ, ਅਣਥੱਕ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਤੂੰ ਹਵਿ ਦਾ ਵਾਹਕ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
1.72.8
स्वा॒ध्यो॑ दि॒व आ स॒प्त य॒ह्वीः रा॒यो दुरो॒ व्यृ॑त॒ज्ञा अ॑जानन् ।
वि॒दद्गव्यं॑ स॒रमा॑ दृ॒ळ्हमू॒र्वं येना॒ नु कं॒ मानु॑षी॒ भोज॑ते॒ विट् ॥
ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਸੱਤ ਰਿਤਜਾਨੀਆਂ ਨੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹੇ। ਤਦ ਸਰਮਾ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੱਕੀ ਵਾੜ ਲੱਭੀ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਵਸੋਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹੈ।
1.72.9
आ ये विश्वा॑ स्वप॒त्यानि॑ त॒स्थुः कृ॑ण्वा॒नासो॑ अमृत॒त्वाय॑ गा॒तुम् ।
म॒ह्ना म॒हद्भिः॑ पृथि॒वी वि त॑स्थे मा॒ता पु॒त्रैरदि॑ति॒र्धाय॑से॒ वेः ॥
ਸਾਰੇ ਸੱਤਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਅਮਰਤਾ ਵੱਲ ਰਾਹ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ; ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਰਤੀ ਪੱਕੀ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਅਦਿਤੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਲਈ ਹੈ।
1.72.10
अधि॒ श्रियं॒ नि द॑धु॒श्चारु॑मस्मिन्दि॒वो यद॒क्षी अ॒मृता॒ अकृ॑ण्वन् ।
अध॑ क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वो॒ न सृ॒ष्टाः प्र नीची॑रग्ने॒ अरु॑षीरजानन् ॥
ਇਸ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ; ਜਦੋਂ ਅਮਰਾਂ ਨੇ ਸਵਰਗ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਤਦ ਨਦੀਆਂ ਛੱਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵਾਂਗ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹੇਠਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੇ ਲਾਲ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ।