Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

ઋગ્વેદ · સૂક્ત 10.121

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

10.121.1

हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भः सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।
स दा॑धार पृथि॒वीं द्यामु॒तेमां कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

સુવર્ણગર્ભ સૌથી પહેલાં પ્રગટ્યો; જન્મતાંની સાથે જ તે સમગ્ર ભૂતસૃષ્ટિનો એકમાત્ર સ્વામી બન્યો. તેણે જ પૃથ્વી અને આ આકાશને ધારણ કર્યાં. કયા દેવને આપણે હવિથી પૂજીએ?

10.121.2

य आ॑त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒ यस्य॑ दे॒वाः ।
यस्य॑ छा॒यामृतं॒ यस्य॑ मृ॒त्युः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

જે આત્મા આપે છે, બળ આપે છે; જેની આજ્ઞાને સર્વ દેવો સેવે છે. જેની છાયા અમૃત છે અને જેનું મૃત્યુ પણ છે—એ કયા દેવને આપણે હવિથી પૂજીએ?

10.121.3

यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ ।
य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

જે પોતાની મહિમાથી શ્વાસ લેતા અને પલક ઝપકાવતા જગતનો એકમાત્ર રાજા બન્યો; જે આ દ્વિપદ અને ચતુષ્પદ પર શાસન કરે છે—એ કયા દેવને આપણે હવિથી પૂજીએ?

10.121.4

यस्ये॒मे हि॒मव॑न्तो महि॒त्वा यस्य॑ समु॒द्रं र॒सया॑ स॒हाहुः ।
यस्ये॒माः प्र॒दिशो॒ यस्य॑ बा॒हू कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

જેની મહિમાથી આ હિમાલય છે, જેનો સમુદ્ર જળ સાથે કહેવાય છે, જેની આ દિશાઓ છે, જેના બે બાહુ છે—એ કયા દેવને આપણે હવિથી પૂજીએ?

10.121.5

येन॒ द्यौरु॒ग्रा पृ॑थि॒वी च॑ दृ॒ळ्हा येन॒ स्व॑ स्तभि॒तं येन॒ नाकः॑ ।
यो अ॒न्तरि॑क्षे॒ रज॑सो वि॒मानः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

જેનાથી ઉગ્ર આકાશ અને દૃઢ પૃથ્વી સ્થિર છે, જેનાથી સ્વર્ગ ધારણ કરાયું, જેનાથી નાક (સ્વર્ગલોક) સ્થાપિત છે; જે અંતરિક્ષમાં લોકોનો માપનાર છે—એ કયા દેવને આપણે હવિથી પૂજીએ?

10.121.6

यं क्रन्द॑सी॒ अव॑सा तस्तभा॒ने अ॒भ्यैक्षे॑तां॒ मन॑सा॒ रेज॑माने ।
यत्राधि॒ सूर॒ उदि॑तो वि॒भाति॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

દ્યાવાપૃથ્વી પોતાના રક્ષણથી જેને આધાર આપે છે, કંપતા મનથી જેની તરફ જુએ છે; ઉદિત સૂર્ય જ્યાં ઉપર પ્રકાશે છે—એ કયા દેવને આપણે હવિથી પૂજીએ?

10.121.7

आपो॑ ह॒ यद्बृ॑ह॒तीर्विश्व॒माय॒न्गर्भं॒ दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर॒ग्निम् ।
ततो॑ दे॒वानां॒ सम॑वर्त॒तासु॒रेकः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

વિશાળ જળો બધું વ્યાપીને આવ્યા, ગર્ભ ધારણ કરીને અને અગ્નિને જન્માવીને, ત્યારે ત્યાંથી દેવોનો એક જ પ્રાણ એકઠો થયો. કયા દેવને આપણે હવિથી પૂજીએ?

10.121.8

यश्चि॒दापो॑ महि॒ना प॒र्यप॑श्य॒द्दक्षं॒ दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर्य॒ज्ञम् ।
यो दे॒वेष्वधि॑ दे॒व एक॒ आसी॒त्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

જેણે પોતાની મહિમાથી જળોને જોયાં, કૌશલ્ય ધારણ કરી યજ્ઞને જન્માવ્યો, દેવોમાં ઉપર જે એક જ દેવ હતો — કયા દેવને આપણે હવિથી પૂજીએ?

10.121.9

मा नो॑ हिंसीज्जनि॒ता यः पृ॑थि॒व्या यो वा॒ दिवं॑ स॒त्यध॑र्मा ज॒जान॑ ।
यश्चा॒पश्च॒न्द्रा बृ॑ह॒तीर्ज॒जान॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

પૃથ્વીનો જનક આપણને હાનિ ન પહોંચાડે; સત્યધર્મા જેણે દ્યુલોકને જન્માવ્યો, જેણે ચમકતાં વિશાળ જળોને જન્માવ્યાં — કયા દેવને આપણે હવિથી પૂજીએ?

10.121.10

प्रजा॑पते॒ न त्वदे॒तान्य॒न्यो विश्वा॑ जा॒तानि॒ परि॒ ता ब॑भूव ।
यत्का॑मास्ते जुहु॒मस्तन्नो॑ अस्तु व॒यं स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥

હે પ્રજાપતિ, તારા વિના આ જન્મેલા સર્વની આસપાસ બીજો કોઈ થયો નહીં. જે કામનાથી અમે તને આહુતિ આપીએ છીએ, તે અમને થાય; અમે ધનના સ્વામી થઈએ.