ऋग्वेद · सूक्त 10.124
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.124.1
इ॒मं नो॑ अग्न॒ उप॑ य॒ज्ञमेहि॒ पञ्च॑यामं त्रि॒वृतं॑ स॒प्तत॑न्तुम् ।
असो॑ हव्य॒वाळु॒त नः॑ पुरो॒गा ज्योगे॒व दी॒र्घं तम॒ आश॑यिष्ठाः ॥
हे अग्नी, पाच याम, त्रिगुणित आणि सात सूत्रांचा हा आमचा यज्ञ, त्याजवळ ये. हविर्वाहक आणि आमच्यापुढे चालणारा हो; दीर्घ अंधकारातून तू लगेच जागा झाला आहेस.
10.124.2
अदे॑वाद्दे॒वः प्र॒चता॒ गुहा॒ यन्प्र॒पश्य॑मानो अमृत॒त्वमे॑मि ।
शि॒वं यत्सन्त॒मशि॑वो॒ जहा॑मि॒ स्वात्स॒ख्यादर॑णीं॒ नाभि॑मेमि ॥
अदेवातून देव होऊन मी गुप्त मार्गांनी जातो; अमरत्वाकडे पाहत पुढे चालतो. शुभ असल्याने अशुभाचा त्याग करतो; स्वतःच्या मैत्रीपासून दूर होऊन अरणी आणि नाभीकडे जातो.
10.124.3
पश्य॑न्न॒न्यस्या॒ अति॑थिं व॒याया॑ ऋ॒तस्य॒ धाम॒ वि मि॑मे पु॒रूणि॑ ।
शंसा॑मि पि॒त्रे असु॑राय॒ शेव॑मयज्ञि॒याद्य॒ज्ञियं॑ भा॒गमे॑मि ॥
दुसऱ्याच्या पाहुण्याला पाहत, मी ऋताची अनेक धामे मोजतो. पित्यासाठी आणि असुरासाठी कल्याणाचे गायन करतो; अयज्ञीयापासून यज्ञीय भागाकडे जातो.
10.124.4
ब॒ह्वीः समा॑ अकरम॒न्तर॑स्मि॒न्निन्द्रं॑ वृणा॒नः पि॒तरं॑ जहामि ।
अ॒ग्निः सोमो॒ वरु॑ण॒स्ते च्य॑वन्ते प॒र्याव॑र्द्रा॒ष्ट्रं तद॑वाम्या॒यन् ॥
यात मी अनेक वर्षे घालवली; इंद्राला निवडून पित्याला सोडतो. अग्नी, सोम, वरुण—ते खाली पडतात; परत फिरून जाताना ते राज्य मिळवतो.
10.124.5
निर्मा॑या उ॒ त्ये असु॑रा अभूव॒न्त्वं च॑ मा वरुण का॒मया॑से ।
ऋ॒तेन॑ राज॒न्ननृ॑तं विवि॒ञ्चन्मम॑ रा॒ष्ट्रस्याधि॑पत्य॒मेहि॑ ॥
कपटरहित असे ते असुर झाले; आणि तूही मला इच्छितोस, वरुणा. हे राजा, ऋताने असत्याला वेगळे करीत, माझ्या राज्याच्या अधिपत्याकडे ये.
10.124.6
इ॒दं स्व॑रि॒दमिदा॑स वा॒मम॒यं प्र॑का॒श उ॒र्व॑न्तरि॑क्षम् ।
हना॑व वृ॒त्रं नि॒रेहि॑ सोम ह॒विष्ट्वा॒ सन्तं॑ ह॒विषा॑ यजाम ॥
हा सूर्यप्रकाश होता; हेच खरोखर होते; हा प्रकाशमय विस्तार, हा विशाल अंतरिक्ष. चल, आपण वृत्राचा वध करू; हे सोमा, बाहेर ये. तू हविः असताना तुझी हविर्भूत पूजा करू.
10.124.7
क॒विः क॑वि॒त्वा दि॒वि रू॒पमास॑ज॒दप्र॑भूती॒ वरु॑णो॒ निर॒पः सृ॑जत् ।
क्षेमं॑ कृण्वा॒ना जन॑यो॒ न सिन्ध॑व॒स्ता अ॑स्य॒ वर्णं॒ शुच॑यो भरिभ्रति ॥
ज्ञानी आपल्या कौशल्याने आकाशात रूप बसवले; अमर्याद वरुणाने जलांना बाहेर पाठवले. सुरक्षित निवास तयार करणाऱ्या मातांप्रमाणे, ते शुद्ध प्रवाह त्याचा वर्ण धारण करतात.
10.124.8
ता अ॑स्य॒ ज्येष्ठ॑मिन्द्रि॒यं स॑चन्ते॒ ता ई॒मा क्षे॑ति स्व॒धया॒ मद॑न्तीः ।
ता ईं॒ विशो॒ न राजा॑नं वृणा॒ना बी॑भ॒त्सुवो॒ अप॑ वृ॒त्राद॑तिष्ठन् ॥
त्या त्याच्या सर्वोच्च सामर्थ्याला चिकटून राहतात; स्वतःच्या बलाने आनंदित होऊन येथे संचार करतात. लोक राजाची निवड करतात तसे, त्या भयंकर प्रवाहांनी वृत्रापासून दूर राहणे निवडले.
10.124.9
बी॒भ॒त्सूनां॑ स॒युजं॑ हं॒समा॑हुर॒पां दि॒व्यानां॑ स॒ख्ये चर॑न्तम् ।
अ॒नु॒ष्टुभ॒मनु॑ चर्चू॒र्यमा॑ण॒मिन्द्रं॒ नि चि॑क्युः क॒वयो॑ मनी॒षा ॥
भयंकरांचा सोबती, एकत्र बांधलेला तो हंस असे लोक म्हणतात—दिव्य जलांच्या मैत्रीत संचार करणारा. अनुष्टुभ् छंदाच्या मागून स्तुत्य इंद्राला कवींनी आपल्या बुद्धीने ओळखले.