ऋग्वेद · सूक्त 10.146

10.146.1

अर॑ण्या॒न्यर॑ण्यानि अ॒सौ या प्रेव॒ नश्य॑सि ।
क॒था ग्रामं॒ न पृ॑च्छसि॒ न त्वा॒ भीरि॑व विन्दती3ँ ॥

हे अरण्यदेवी, हे अरण्यदेवी! तू जणू हरवून जात आहेस. तू गावाची चौकशी का करत नाहीस? जणू भीतीने तुला गाठले आहे.

वृ॒षा॒र॒वाय॒ वद॑ते॒ यदु॒पाव॑ति चिच्चि॒कः ।
आ॒घा॒टिभि॑रिव धा॒वय॑न्नरण्या॒निर्म॑हीयते ॥

वृषभाच्या गर्जनेसारख्या आवाजासाठी जेव्हा तो ओरडतो, तेव्हा अरण्यदेवी ठोकण्याच्या काठ्यांनी पळवली जाते तशी मानली जाते.

उ॒त गाव॑ इवादन्ति उ॒त वेश्मे॑व दृश्यते ।
उ॒तो अ॑रण्या॒निः सा॒यं श॑क॒टीरि॑व सर्जति ॥

ते गायींसारखे चरताना दिसते आणि घरासारखे दिसते. आणि अरण्यदेवी संध्याकाळी गाड्यांसारखी हाकली जाते.

गाम॒ङ्गैष आ ह्व॑यति॒ दार्व॒ङ्गैषो अपा॑वधीत् ।
वस॑न्नरण्या॒न्यां सा॒यमक्रु॑क्ष॒दिति॑ मन्यते ॥

घंटेसारखा नाद असलेला हा गाईला हाक मारतो; हा लाकूड तोडतो. रानात राहून, संध्याकाळी अरण्यदेवीवर ओरडला असे तो मानतो.

न वा अ॑रण्या॒निर्ह॑न्ति अ॒न्यश्चेन्नाभि॒गच्छ॑ति ।
स्वा॒दोः फल॑स्य ज॒ग्ध्वाय॑ यथा॒कामं॒ नि प॑द्यते ॥

अरण्यदेवी खरोखर कुणाला मारत नाही; जोपर्यंत दुसरा कोणी तिच्याजवळ जात नाही. गोड फळे खाऊन ती आपल्या इच्छेप्रमाणे विसावते.

आञ्ज॑नगन्धिं सुर॒भिं ब॑ह्व॒न्नामकृ॑षीवलाम् ।
प्राहं मृ॒गाणां॑ मा॒तर॑मरण्या॒निम॑शंसिषम् ॥

अंजनासारखा गंध असलेली, सुगंधी, अन्नसमृद्ध, न नांगरलेली, त्या मृगांची माता अरण्यदेवीची मी स्तुती केली.