ഋഗ്വേദം · സൂക്തം 10.146

10.146.1

अर॑ण्या॒न्यर॑ण्यानि अ॒सौ या प्रेव॒ नश्य॑सि ।
क॒था ग्रामं॒ न पृ॑च्छसि॒ न त्वा॒ भीरि॑व विन्दती3ँ ॥

ഓ വനദേവതേ, ഓ വനദേവതേ! നീ മറഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു. എന്തിനു നീ ഗ്രാമത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നില്ല? ഭയം നിന്നെ പിടികൂടിയതുപോലെ.

वृ॒षा॒र॒वाय॒ वद॑ते॒ यदु॒पाव॑ति चिच्चि॒कः ।
आ॒घा॒टिभि॑रिव धा॒वय॑न्नरण्या॒निर्म॑हीयते ॥

കാളയുടെ ഗർജ്ജനം പോലുള്ള ശബ്ദത്തിനായി അത് വിളിക്കുമ്പോൾ, വനദേവത അടിക്കുന്ന കോലുകളാൽ ഓടിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.

उ॒त गाव॑ इवादन्ति उ॒त वेश्मे॑व दृश्यते ।
उ॒तो अ॑रण्या॒निः सा॒यं श॑क॒टीरि॑व सर्जति ॥

അത് പശുക്കൾ മേയുന്നതുപോലെയും വീടുപോലെയും കാണപ്പെടുന്നു. വനദേവത സായാഹ്നത്തിൽ വണ്ടികളെപ്പോലെ തെളിക്കപ്പെടുന്നു.

गाम॒ङ्गैष आ ह्व॑यति॒ दार्व॒ङ्गैषो अपा॑वधीत् ।
वस॑न्नरण्या॒न्यां सा॒यमक्रु॑क्ष॒दिति॑ मन्यते ॥

മണിനാദമുള്ള ഇവൻ പശുവിനെ വിളിക്കുന്നു; ഇവൻ മരം വെട്ടി വീഴ്ത്തുന്നു. കാട്ടിൽ വസിച്ച്, സായാഹ്നത്തിൽ വനദേവതയെ നോക്കി അവൻ ആക്രോശിച്ചു എന്ന് അവൻ കരുതുന്നു.

न वा अ॑रण्या॒निर्ह॑न्ति अ॒न्यश्चेन्नाभि॒गच्छ॑ति ।
स्वा॒दोः फल॑स्य ज॒ग्ध्वाय॑ यथा॒कामं॒ नि प॑द्यते ॥

വനദേവത സത്യത്തിൽ ആരെയും കൊല്ലുന്നില്ല; മറ്റൊരാൾ അവളുടെ അടുത്ത് ചെല്ലാത്തപക്ഷം. മധുരഫലം ഭക്ഷിച്ച്, തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം അവൾ വിശ്രമിക്കുന്നു.

आञ्ज॑नगन्धिं सुर॒भिं ब॑ह्व॒न्नामकृ॑षीवलाम् ।
प्राहं मृ॒गाणां॑ मा॒तर॑मरण्या॒निम॑शंसिषम् ॥

അഞ്ജനഗന്ധമുള്ള, സുഗന്ധമുള്ള, ഭക്ഷണസമൃദ്ധിയുള്ള, ഉഴാത്ത ആ മൃഗമാതാവായ വനദേവതയെ ഞാൻ സ്തുതിച്ചു.