Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 10.18

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

10.18.1

परं॑ मृत्यो॒ अनु॒ परे॑हि॒ पन्थां॒ यस्ते॒ स्व इत॑रो देव॒याना॑त् ।
चक्षु॑ष्मते शृण्व॒ते ते॑ ब्रवीमि॒ मा नः॑ प्र॒जां री॑रिषो॒ मोत वी॒रान् ॥

ਹੇ ਮੌਤ, ਦੇਵਯਾਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ। ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ: ਸਾਡੀ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ।

10.18.2

मृ॒त्योः प॒दं यो॒पय॑न्तो॒ यदैत॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रं दधा॑नाः ।
आ॒प्याय॑मानाः प्र॒जया॒ धने॑न शु॒द्धाः पू॒ता भ॑वत यज्ञियासः ॥

ਮੌਤ ਦੇ ਪੈਰ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਜੋ ਗਏ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧਾਰਦੇ ਹੋਏ। ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਵਧ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਓ, ਹੇ ਯੱਗ ਦੇ ਯੋਗ ਜਨੋ।

10.18.3

इ॒मे जी॒वा वि मृ॒तैराव॑वृत्र॒न्नभू॑द्भ॒द्रा दे॒वहू॑तिर्नो अ॒द्य ।
प्राञ्चो॑ अगाम नृ॒तये॒ हसा॑य॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रं दधा॑नाः ॥

ਇਹ ਜੀਵਿਤ ਮੁਰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਦੇਵ-ਸੱਦਾ ਸ਼ੁਭ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਾਚ ਅਤੇ ਹਾਸੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧਾਰਦੇ ਹੋਏ।

10.18.4

इ॒मं जी॒वेभ्यः॑ परि॒धिं द॑धामि॒ मैषां॒ नु गा॒दप॑रो॒ अर्थ॑मे॒तम् ।
श॒तं जी॑वन्तु श॒रदः॑ पुरू॒चीर॒न्तर्मृ॒त्युं द॑धतां॒ पर्व॑तेन ॥

ਜੀਵਿਤਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਘੇਰਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵੱਲ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਣ; ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਲਾਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਣ।

10.18.5

यथाहा॑न्यनुपू॒र्वं भव॑न्ति॒ यथ॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॒र्यन्ति॑ सा॒धु ।
यथा॒ न पूर्व॒मप॑रो॒ जहा॑ति ए॒वा धा॑त॒रायूं॑षि कल्पयैषाम् ॥

ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਤਾਂ ਰੁੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪਹਿਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਹੇ ਧਾਤਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤਹਿ ਕਰ।

10.18.6

आ रो॑ह॒तायु॑र्ज॒रसं॑ वृणा॒ना अ॑नुपू॒र्वं यत॑माना॒ यति॒ ष्ठ ।
इ॒ह त्वष्टा॑ सु॒जनि॑मा स॒जोषा॑ दी॒र्घमायुः॑ करति जी॒वसे॑ वः ॥

ਉਮਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੋ, ਬੁਢਾਪੇ ਨੂੰ ਵਰਦੇ ਹੋਏ; ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਓ, ਠਹਿਰੋ। ਇੱਥੇ ਸੁਜਨਮਾ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ, ਮੇਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਣ ਲਈ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਕਰੇ।

10.18.7

इ॒मा नारी॑रविध॒वाः सु॒पत्नी॒राञ्ज॑नेन स॒र्पिषा॒ सं वि॑शन्तु ।
अ॒न॒श्रवो॑ऽनमी॒वाः सु॒रत्ना॒ आ रो॑हन्तु॒ जन॑यो॒ योनि॒मग्रे॑ ॥

ਵਿਧਵਾ ਨਾ ਹੋਈਆਂ, ਚੰਗੇ ਪਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸੁਰਮੇ ਅਤੇ ਘਿਓ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ। ਅੱਥਰੂ-ਰਹਿਤ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ, ਸੁੰਦਰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਨ।

10.18.8

उदी॑र्ष्व नार्य॒भि जी॑वलो॒कं ग॒तासु॑मे॒तमुप॑ शेष॒ एहि॑ ।
ह॒स्त॒ग्रा॒भस्य॑ दिधि॒षोस्तवे॒दं पत्यु॑र्जनि॒त्वम॒भि सं ब॑भूथ ॥

ਹੇ ਨਾਰੀ, ਉੱਠ, ਜੀਵਿਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਆ। ਪ੍ਰਾਣ ਗਏ ਦੇ ਕੋਲ ਲੇਟੀ ਸੀ; ਆ। ਹੱਥ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਚਾਹਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਪਾਇਆ ਹੈ।

10.18.9

धनु॒र्हस्ता॑दा॒ददा॑नो मृ॒तस्या॒स्मे क्ष॒त्राय॒ वर्च॑से॒ बला॑य ।
अत्रै॒व त्वमि॒ह व॒यं सु॒वीरा॒ विश्वा॒ स्पृधो॑ अ॒भिमा॑तीर्जयेम ॥

ਮੁਰਦੇ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਧਨੁੱਖ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਖੱਤਰੀ ਬਲ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ — ਇੱਥੇ ਹੀ ਤੂੰ ਅਤੇ ਅਸੀਂ, ਚੰਗੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੀਏ।

10.18.10

उप॑ सर्प मा॒तरं॒ भूमि॑मे॒तामु॑रु॒व्यच॑सं पृथि॒वीं सु॒शेवा॑म् ।
ऊर्ण॑म्रदा युव॒तिर्दक्षि॑णावत ए॒षा त्वा॑ पातु॒ निरृ॑तेरु॒पस्था॑त् ॥

ਮਾਤਾ, ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸੁਖਦਾਈ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਰੇਂਗ ਜਾ। ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ, ਉੱਨ ਵਾਂਗ ਕੋਮਲ, ਜੁਆਨ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਨਿਰਤੀ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇ।

10.18.11

उच्छ्व॑ञ्चस्व पृथिवि॒ मा नि बा॑धथाः सूपाय॒नास्मै॑ भव सूपवञ्च॒ना ।
मा॒ता पु॒त्रं यथा॑ सि॒चाभ्ये॑नं भूम ऊर्णुहि ॥

ਹੇ ਧਰਤੀ, ਉੱਚੀ ਹੋ ਜਾ, ਉਸਨੂੰ ਦਬਾਈਂ ਨਾ। ਉਸ ਲਈ ਸੌਖਾ ਆਸਰਾ ਬਣ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਗਲ ਲਗਾਉਣ ਯੋਗ ਬਣ। ਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਢੱਕਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੇ ਧਰਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈ।

10.18.12

उ॒च्छ्वञ्च॑माना पृथि॒वी सु ति॑ष्ठतु स॒हस्रं॒ मित॒ उप॒ हि श्रय॑न्ताम् ।
ते गृ॒हासो॑ घृत॒श्चुतो॑ भवन्तु वि॒श्वाहा॑स्मै शर॒णाः स॒न्त्वत्र॑ ॥

ਉੱਠਦੀ ਧਰਤੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੀ ਰਹੇ; ਹਜ਼ਾਰ ਥੰਮ੍ਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ। ਉਹ ਘਰ ਘਿਓ ਨਾਲ ਚੋਂਦੇ ਰਹਿਣ; ਸਦਾ ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਨ ਬਣੇ ਰਹਿਣ।

10.18.13

उत्ते॑ स्तभ्नामि पृथि॒वीं त्वत्परी॒मं लो॒गं नि॒दध॒न्मो अ॒हं रि॑षम् ।
ए॒तां स्थूणां॑ पि॒तरो॑ धारयन्तु॒ तेऽत्रा॑ य॒मः साद॑ना ते मिनोतु ॥

ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਢੇਰ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰਾਂ। ਪਿਤਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥਾਮਣ; ਅਤੇ ਏਥੇ ਯਮ ਤੇਰੇ ਆਸਨ ਬਣਾਵੇ।

10.18.14

प्र॒ती॒चीने॒ मामह॒नीष्वाः॑ प॒र्णमि॒वा द॑धुः ।
प्र॒तीचीं॑ जग्रभा॒ वाच॒मश्वं॑ रश॒नया॑ यथा ॥

ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੀਰ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖੰਭ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ। ਪਿੱਛੇ ਮੁੜੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਲਗਾਮ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਫੜੀਦਾ ਹੈ।