Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.28

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.28.1

विश्वो॒ ह्य॑न्यो अ॒रिरा॑ज॒गाम॒ ममेदह॒ श्वशु॑रो॒ ना ज॑गाम ।
ज॒क्षी॒याद्धा॒ना उ॒त सोमं॑ पपीया॒त्स्वा॑शितः॒ पुन॒रस्तं॑ जगायात् ॥

इतर सर्व शत्रू आले, पण माझे सासरे आले नाहीत. त्यांनी धान्य खावे, सोम प्यावा, आणि तृप्त होऊन पुन्हा आपल्या घरी जावे.

10.28.2

स रोरु॑वद्वृष॒भस्ति॒ग्मशृ॑ङ्गो॒ वर्ष्म॑न्तस्थौ॒ वरि॑म॒न्ना पृ॑थि॒व्याः ।
विश्वे॑ष्वेनं वृ॒जने॑षु पामि॒ यो मे॑ कु॒क्षी सु॒तसो॑मः पृ॒णाति॑ ॥

गर्जणारा तो वृषभ, तीक्ष्ण शिंगांचा, विस्तारात उभा आहे; विशाल पृथ्वीवर तो स्थित आहे. सर्व युद्धांत मी त्याचे रक्षण करतो, जो सोम पिळून माझ्या दोन्ही कुशी भरतो.

10.28.3

अद्रि॑णा ते म॒न्दिन॑ इन्द्र॒ तूया॑न्त्सु॒न्वन्ति॒ सोमा॒न्पिब॑सि॒ त्वमे॑षाम् ।
पच॑न्ति ते वृष॒भाँ अत्सि॒ तेषां॑ पृ॒क्षेण॒ यन्म॑घवन्हू॒यमा॑नः ॥

दगडाने तुझ्यासाठी आनंददायी सोम, हे इंद्रा, ते वेगाने पिळतात; त्यात तू पितोस. तुझ्यासाठी ते वृषभ शिजवतात; त्यातून तू खातोस, हे दानशूरा, जेव्हा भेटवस्तूंसह तुला आवाहन केले जाते.

10.28.4

इ॒दं सु मे॑ जरित॒रा चि॑किद्धि प्रती॒पं शापं॑ न॒द्यो॑ वहन्ति ।
लो॒पा॒शः सिं॒हं प्र॒त्यञ्च॑मत्साः क्रो॒ष्टा व॑रा॒हं निर॑तक्त॒ कक्षा॑त् ॥

हे स्तोत्रकर्त्या, हे नीट ऐक: नद्या विरोधी शाप वाहवून नेतात. लांडग्याने समोर आलेल्या सिंहाला खाल्ले; कोल्ह्याने झुडपातून डुकराला बाहेर ओढले.

10.28.5

क॒था त॑ ए॒तद॒हमा चि॑केतं॒ गृत्स॑स्य॒ पाक॑स्त॒वसो॑ मनी॒षाम् ।
त्वं नो॑ वि॒द्वाँ ऋ॑तु॒था वि वो॑चो॒ यमर्धं॑ ते मघवन्क्षे॒म्या धूः ॥

तुझी ही गोष्ट मी कशी जाणू? गृत्साच्या, बलवान पुरुषाचे शहाणपण मी नीट समजू दे. ज्ञानी असलेल्या तू, ऋतूनुसार आम्हाला सांग: हे दानशूरा, तुझ्या कल्याणकारी जोखडाचा भाग कोणता?

10.28.6

ए॒वा हि मां त॒वसं॑ व॒र्धय॑न्ति दि॒वश्चि॑न्मे बृह॒त उत्त॑रा॒ धूः ।
पु॒रू स॒हस्रा॒ नि शि॑शामि सा॒कम॑श॒त्रुं हि मा॒ जनि॑ता ज॒जान॑ ॥

अशा प्रकारे ते मला, बलवानाला, वाढवतात. स्वर्गापेक्षाही माझा जोखडाचा दांडा मोठा व उंच आहे. मी अनेक हजारांना एकत्र पाडतो; शत्रुरहित अशा मला माझ्या जनकाने निश्चित जन्म दिला.

10.28.7

ए॒वा हि मां त॒वसं॑ ज॒ज्ञुरु॒ग्रं कर्म॑न्कर्म॒न्वृष॑णमिन्द्र दे॒वाः ।
वधीं॑ वृ॒त्रं वज्रे॑ण मन्दसा॒नो अप॑ व्र॒जं म॑हि॒ना दा॒शुषे॑ वम् ॥

अशा प्रकारे देवांनी मला बलवान आणि उग्र असे जन्माला घातले; हे इंद्रा, प्रत्येक कृतीत वृषभ. वज्राने वृत्राला तू मारलेस; सोमाने उल्हसित होऊन तुझ्या महिम्याने दात्यासाठी गोठा उघडलास.

10.28.8

दे॒वास॑ आयन्पर॒शूँर॑बिभ्र॒न्वना॑ वृ॒श्चन्तो॑ अ॒भि वि॒ड्भिरा॑यन् ।
नि सु॒द्र्वं॑ दध॑तो व॒क्षणा॑सु॒ यत्रा॒ कृपी॑ट॒मनु॒ तद्द॑हन्ति ॥

देव कुऱ्हाडी घेऊन गेले; वने तोडत माणसांसह आले. त्यांनी उत्तम मार्ग निवासस्थानांत स्थापला; जिथे गुहेमागे ते तो जाळतात.

10.28.9

श॒शः क्षु॒रं प्र॒त्यञ्चं॑ जगा॒राद्रिं॑ लो॒गेन॒ व्य॑भेदमा॒रात् ।
बृ॒हन्तं॑ चिदृह॒ते र॑न्धयानि॒ वय॑द्व॒त्सो वृ॑ष॒भं शूशु॑वानः ॥

सशाने वस्त्रा पुढे गिळला; दूरून तोंडाने डोंगर दोन तुकडे केले. मोठ्यालाही मी बलवानासाठी फोडीन; वासरू उत्सुकतेने गर्जत बैलाकडे धावते तसे.

10.28.10

सु॒प॒र्ण इ॒त्था न॒खमा सि॑षा॒याव॑रुद्धः परि॒पदं॒ न सिं॒हः ।
नि॒रु॒द्धश्चि॑न्महि॒षस्त॒र्ष्यावा॑न्गो॒धा तस्मा॑ अ॒यथं॑ कर्षदे॒तत् ॥

गरुडाने अशा प्रकारे आपल्या नखाने वर उचलले; सिंह वेढलेल्याला अडवतो तसे. बांधलेला रेडाही तहानलेला होता; गोधाने त्याच्यासाठी ही लूट ओढली.

10.28.11

तेभ्यो॑ गो॒धा अ॒यथं॑ कर्षदे॒तद्ये ब्र॒ह्मणः॑ प्रति॒पीय॒न्त्यन्नैः॑ ।
सि॒म उ॒क्ष्णो॑ऽवसृ॒ष्टाँ अ॑दन्ति स्व॒यं बला॑नि त॒न्वः॑ शृणा॒नाः ॥

त्यांच्यासाठी गोधाने ही लूट ओढली; जे ब्रह्माने (स्तुतीने) अन्नांसह वारंवार पितात त्यांच्यासाठी. सोडलेले हे बैल स्वतःच खातात; शरीराची शक्ती वाढवत.

10.28.12

ए॒ते शमी॑भिः सु॒शमी॑ अभूव॒न्ये हि॑न्वि॒रे त॒न्वः॑ सोम॑ उ॒क्थैः ।
नृ॒वद्वद॒न्नुप॑ नो माहि॒ वाजा॑न्दि॒वि श्रवो॑ दधिषे॒ नाम॑ वी॒रः ॥

हे शमी (यज्ञकर्मे) द्वारे उत्तम कर्म करणारे झाले; सोमात स्तोत्रांनी आपली शरीरे प्रेरणा देणारे. माणसासारखे बोलत आमच्या जवळ ये, बक्षिसे आणि बळ दे; स्वर्गात कीर्ती मिळवलीस, हे वीरा, नाव धारण केलेस.