Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.29

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.29.1

वने॒ न वा॒ यो न्य॑धायि चा॒कञ्शुचि॑र्वां॒ स्तोमो॑ भुरणावजीगः ।
यस्येदिन्द्रः॑ पुरु॒दिने॑षु॒ होता॑ नृ॒णां नर्यो॒ नृत॑मः क्ष॒पावा॑न् ॥

वनात असो वा नसो, स्थापित झालेला अग्नी — हे तेजस्वी स्तोत्र तुम्हा दोघांसाठी उठले आहे, हे दोन पालकांनो. ज्याचा होता इंद्र आहे, तो माणसांमध्ये वीर आणि अत्यंत सत्यवादी आहे; तो रात्र धारण करणारा आहे.

10.29.2

प्र ते॑ अ॒स्या उ॒षसः॒ प्राप॑रस्या नृ॒तौ स्या॑म॒ नृत॑मस्य नृ॒णाम् ।
अनु॑ त्रि॒शोकः॑ श॒तमाव॑ह॒न्नॄन्कुत्से॑न॒ रथो॒ यो अस॑त्सस॒वान् ॥

या उषेच्या नृत्यात आणि नंतरच्या उषेच्या नृत्यात, तुझ्या मागोमाग आपण पुढे जाऊ; माणसांमधील अत्यंत सत्यवाद्यासोबत राहू. त्रिकोणी रथाने शंभर माणसे परत आणली; कुत्साने जिंकलेला तो रथ होता.

10.29.3

कस्ते॒ मद॑ इन्द्र॒ रन्त्यो॑ भू॒द्दुरो॒ गिरो॑ अ॒भ्यु॑ग्रो वि धा॑व ।
कद्वाहो॑ अ॒र्वागुप॑ मा मनी॒षा आ त्वा॑ शक्यामुप॒मं राधो॒ अन्नैः॑ ॥

तुझा मद कोणाचा, हे इंद्रा, आनंददायी? दारे उघडून, स्तोत्रांकडे, हे उग्र, धाव. कधी, वाहून नेणारा होऊन, माझ्याकडे परत येशील? अन्नासह समान संपत्ती तुला माझी बुद्धी देऊ शकावी असा मी होईन.

10.29.4

कदु॑ द्यु॒म्नमि॑न्द्र॒ त्वाव॑तो॒ नॄन्कया॑ धि॒या क॑रसे॒ कन्न॒ आग॑न् ।
मि॒त्रो न स॒त्य उ॑रुगाय भृ॒त्यै अन्ने॑ समस्य॒ यदस॑न्मनी॒षाः ॥

केव्हा, हे इंद्रा, तुझ्यासारख्यांना संपत्ती देतोस? कोणत्या बुद्धीने तू आमच्याकडे येतोस? मित्रासारखा खरा, हे विशालपादा, आधारासाठी अन्नात, जे सर्वांचे आहे, तेव्हा ज्ञानी असतात.

10.29.5

प्रेर॑य॒ सूरो॒ अर्थं॒ न पा॒रं ये अ॑स्य॒ कामं॑ जनि॒धा इ॑व॒ ग्मन् ।
गिर॑श्च॒ ये ते॑ तुविजात पू॒र्वीर्नर॑ इन्द्र प्रति॒शिक्ष॒न्त्यन्नैः॑ ॥

सूर्यासारखा, जसा कोणी पैलतीराकडे पाठवतो, तसा याचा इच्छाभाव प्रेरित कर; जन्म देणारे जसे जन्माकडे जातात. आणि हे बहुजात इंद्रा, तुझी जी अनेक स्तोत्रे आहेत, ती माणसे अन्नासह मिळवू इच्छितात.

10.29.6

मात्रे॒ नु ते॒ सुमि॑ते इन्द्र पू॒र्वी द्यौर्म॒ज्मना॑ पृथि॒वी काव्ये॑न ।
वरा॑च्य ते घृ॒तव॑न्तः सु॒तासः॒ स्वाद्म॑न्भवन्तु पी॒तये॒ मधू॑नि ॥

मातेसाठी निश्चितपणे, तुझी (माता) — चांगल्या हविर्द्रव्याचा, हे इंद्रा — प्राचीन आकाश आणि पृथ्वी आपल्या सामर्थ्याने, कवीच्या कर्माने (स्थिर राहतात). तुझ्या धनासाठी घृतयुक्त सोम पिळले गेले आहेत; ते गोड चवीत पिण्यासाठी असोत.

10.29.7

आ मध्वो॑ अस्मा असिच॒न्नम॑त्र॒मिन्द्रा॑य पू॒र्णं स हि स॒त्यरा॑धाः ।
स वा॑वृधे॒ वरि॑म॒न्ना पृ॑थि॒व्या अ॒भि क्रत्वा॒ नर्यः॒ पौंस्यै॑श्च ॥

मधुर सोमरसाने भरलेले पात्र इंद्रासाठी ओतले गेले आहे, कारण तोच खऱ्या धनाचा दाता आहे. विशाल पृथ्वीच्या विस्तारात त्याने आपल्या संकल्पाने आणि पराक्रमाने वाढ केली, वीर पुरुष म्हणून.

10.29.8

व्या॑न॒ळिन्द्रः॒ पृत॑नाः॒ स्वोजा॒ आस्मै॑ यतन्ते स॒ख्याय॑ पू॒र्वीः ।
आ स्मा॒ रथं॒ न पृत॑नासु तिष्ठ॒ यं भ॒द्रया॑ सुम॒त्या चो॒दया॑से ॥

आपल्या बलाने वाढलेल्या इंद्राने शत्रुसेना छिन्नभिन्न केली; अनेक लोक त्याची मैत्री मिळवण्यासाठी प्रयत्न करतात. युद्धांत रथाप्रमाणे स्थिर उभा राहा, ज्याला तू शुभ व कल्याणकारी विचाराने प्रेरित करतोस त्याच्यासाठी.