Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.43

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.43.1

अच्छा॑ म॒ इन्द्रं॑ म॒तयः॑ स्व॒र्विदः॑ स॒ध्रीची॒र्विश्वा॑ उश॒तीर॑नूषत ।
परि॑ ष्वजन्ते॒ जन॑यो॒ यथा॒ पतिं॒ मर्यं॒ न शु॒न्ध्युं म॒घवा॑नमू॒तये॑ ॥

स्वर्ग शोधणाऱ्या, एकमनाच्या, सर्व इच्छा बाळगणाऱ्या माझ्या स्तुती इंद्राची स्तुती करीत आहेत. जशा पत्नी पतीला आलिंगन देतात, तसे त्या दानशूर, प्रिय, तेजस्वी इंद्राला संरक्षणासाठी सर्वत्र वेढून घेतात.

10.43.2

न घा॑ त्व॒द्रिगप॑ वेति मे॒ मन॒स्त्वे इत्कामं॑ पुरुहूत शिश्रय ।
राजे॑व दस्म॒ नि ष॒दोऽधि॑ ब॒र्हिषि॑ अ॒स्मिन्त्सु सोमे॑ऽव॒पान॑मस्तु ते ॥

माझे मन तुझ्यापासून कधीच वळत नाही. हे अनेकांनी आवाहन केलेल्या, माझ्यातच तुझी इच्छा ठेव. हे कुशल, राजाप्रमाणे या कुशासनावर बस; या सोमयज्ञात तुझे पेय असो.

10.43.3

वि॒षू॒वृदिन्द्रो॒ अम॑तेरु॒त क्षु॒धः स इद्रा॒यो म॒घवा॒ वस्व॑ ईशते ।
तस्येदि॒मे प्र॑व॒णे स॒प्त सिन्ध॑वो॒ वयो॑ वर्धन्ति वृष॒भस्य॑ शु॒ष्मिणः॑ ॥

सर्वांना जिंकणारा इंद्र भूक आणि दारिद्र्यापासून दूर आहे. तोच दानशूर संपत्तीचा स्वामी आहे. त्याच्या प्रवाहात ही सात नद्या बलवान वृषभाचे सामर्थ्य वाढवतात.

10.43.4

वयो॒ न वृ॒क्षं सु॑पला॒शमास॑द॒न्त्सोमा॑स॒ इन्द्रं॑ म॒न्दिन॑श्चमू॒षदः॑ ।
प्रैषा॒मनी॑कं॒ शव॑सा॒ दवि॑द्युतद्वि॒दत्स्व॑र्मन॑वे॒ ज्योति॒रार्य॑म् ॥

पक्षी सुंदर पानांच्या झाडावर बसतात तसे आनंददायी सोम इंद्राजवळ बसले. त्यांचा ध्वज सामर्थ्याने झळकतो; त्याने मनूसाठी स्वर्गाचा प्रकाश आणि आर्यांचे तेज शोधून काढले.

10.43.5

कृ॒तं न श्व॒घ्नी वि चि॑नोति॒ देव॑ने सं॒वर्गं॒ यन्म॒घवा॒ सूर्यं॒ जय॑त् ।
न तत्ते॑ अ॒न्यो अनु॑ वी॒र्यं॑ शक॒न्न पु॑रा॒णो म॑घव॒न्नोत नूत॑नः ॥

जुगारी डावाचे धन गोळा करतो तसा कुत्र्यांचा संहारक खेळात सूर्याला जिंकून घेतो. हे दानशूरा, तुझ्या पराक्रमापर्यंत कोणीही पोहोचत नाही; जुनाही नाही आणि नवाही नाही.

10.43.6

विशं॑विशं म॒घवा॒ पर्य॑शायत॒ जना॑नां॒ धेना॑ अव॒चाक॑श॒द्वृषा॑ ।
यस्याह॑ श॒क्रः सव॑नेषु॒ रण्य॑ति॒ स ती॒व्रैः सोमैः॑ सहते पृतन्य॒तः ॥

प्रत्येक वस्तीत दानशूर इंद्र व्यापलेला आहे; तो वृषभ मानवांच्या स्तुती आणि गायी पाहतो. तो बलशाली यज्ञांमध्ये आनंदतो; तीव्र सोमांनी युद्धाची इच्छा करणाऱ्या शत्रूंना जिंकतो.

10.43.7

आपो॒ न सिन्धु॑म॒भि यत्स॒मक्ष॑र॒न्त्सोमा॑स॒ इन्द्रं॑ कु॒ल्या इ॑व ह्र॒दम् ।
वर्ध॑न्ति॒ विप्रा॒ महो॑ अस्य॒ साद॑ने॒ यवं॒ न वृ॒ष्टिर्दि॒व्येन॒ दानु॑ना ॥

पाणी जसे समुद्राकडे वाहते, कालवे जसे तळ्याकडे, तसे सोमरस इंद्राकडे एकत्र वाहिले. त्याच्या महान निवासात विप्र त्याला वाढवतात, जसा दिव्य पाऊस यवाला वाढवतो.

10.43.8

वृषा॒ न क्रु॒द्धः प॑तय॒द्रज॒~स्स्वा यो अ॒र्यप॑त्नी॒रकृ॑णोदि॒मा अ॒पः ।
स सु॑न्व॒ते म॒घवा॑ जी॒रदा॑न॒वेऽवि॑न्द॒ज्ज्योति॒र्मन॑वे ह॒विष्म॑ते ॥

वृषभाप्रमाणे क्रुद्ध होऊन तो लोकांमध्ये धावला; ज्याने ही पाणी पतिसहित स्त्रियांप्रमाणे केली. त्या दानशील इंद्राने सोम पिळणाऱ्या जुन्या दात्याला प्रकाश मिळवून दिला, आणि हविष्मान मनूलाही प्रकाश मिळवून दिला.

10.43.9

उज्जा॑यतां पर॒शुर्ज्योति॑षा स॒ह भू॒या ऋ॒तस्य॑ सु॒दुघा॑ पुराण॒वत् ।
वि रो॑चतामरु॒षो भा॒नुना॒ शुचिः॒ स्व॑र्ण शु॒क्रं शु॑शुचीत॒ सत्प॑तिः ॥

परशू प्रकाशासह वर भ्रमावा; ऋताची सुदुघा गाय जुन्या काळाप्रमाणे होवो. तांबड्या तेजाने तो चमको, शुभ्र, स्वर्गासारखा; तेजस्वी सत्पती प्रकाशमान होवो.

10.43.10

गोभि॑ष्टरे॒माम॑तिं दु॒रेवां॒ यवे॑न॒ क्षुधं॑ पुरुहूत॒ विश्वा॑म् ।
व॒यं राज॑भिः प्रथ॒मा धना॑नि अ॒स्माके॑न वृ॒जने॑ना जयेम ॥

गायींसह आपण दुर्भावना ओलांडू; यवाने, हे बहुआवाहित, सर्व भूक दूर कर. आपण राजांसह प्रथम धने जिंकू, आपल्या त्या स्वतःच्या बलाने.

10.43.11

बृह॒स्पति॑र्नः॒ परि॑ पातु प॒श्चादु॒तोत्त॑रस्मा॒दध॑रादघा॒योः ।
इन्द्रः॑ पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो नः॒ सखा॒ सखि॑भ्यो॒ वरि॑वः कृणोतु ॥

बृहस्पती आपले मागून, दूरून, खालून दुष्टापासून रक्षण करो. इंद्र समोरून आणि मधून आपले रक्षण करो; मित्र असलेला तो मित्रांसाठी विस्तीर्ण जागा करो.