ऋग्वेद · सूक्त 10.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.49.1
अ॒हं दां॑ गृण॒ते पूर्व्यं॒ वसु॑ अ॒हं ब्रह्म॑ कृणवं॒ मह्यं॒ वर्ध॑नम् ।
अ॒हं भु॑वं॒ यज॑मानस्य चोदि॒ताय॑ज्वनः साक्षि॒ विश्व॑स्मि॒न्भरे॑ ॥
मी स्तोत्यकाला प्राचीन धन दिले; माझ्यासाठी वृद्धी देणारे मंत्र रचले. मी यजमानाचा प्रेरक झालो, आणि प्रत्येक संग्रामात अयज्ञ करणाऱ्यांचा साक्षी आहे.
10.49.2
मां धु॒रिन्द्रं॒ नाम॑ दे॒वता॑ दि॒वश्च॒ ग्मश्चा॒पां च॑ ज॒न्तवः॑ ।
अ॒हं हरी॒ वृष॑णा॒ विव्र॑ता र॒घू अ॒हं वज्रं॒ शव॑से धृ॒ष्ण्वा द॑दे ॥
प्राण्यांनी मला इंद्र नावाचा देव मानले — स्वर्ग, पृथ्वी आणि जलांचा. वृषभासारखे दोन घोडे मी आवरतो; ते चंचल आणि वेगवान आहेत; सामर्थ्यासाठी मी वज्र धारण करतो.
10.49.3
अ॒हमत्कं॑ क॒वये॑ शिश्नथं॒ हथै॑र॒हं कुत्स॑मावमा॒भिरू॒तिभिः॑ ।
अ॒हं शुष्ण॑स्य॒ श्नथि॑ता॒ वध॑र्यमं॒ न यो र॒र आर्यं॒ नाम॒ दस्य॑वे ॥
मी कवीसाठी अत्कला माझ्या शस्त्रांनी मारले; या संरक्षणांनी कुत्साचे रक्षण केले. मी शुष्णाचा प्रहार अडवणारा आहे — ज्याने दस्यूला आर्य नाव दिले, त्याला मी रोखले.
10.49.4
अ॒हं पि॒तेव॑ वेत॒सूँर॒भिष्ट॑ये॒ तुग्रं॒ कुत्सा॑य॒ स्मदि॑भं च रन्धयम् ।
अ॒हं भु॑वं॒ यज॑मानस्य रा॒जनि॒ प्र यद्भरे॒ तुज॑ये॒ न प्रि॒याधृषे॑ ॥
मी पित्याप्रमाणे मदतीसाठी बांबू वाकवतो; तुग्राला आणि कुत्साच्या साठी स्मदिभाला मी मुक्त केले. मी यजमानाच्या राज्यात आहे; मी धन जिंकतो तेव्हा अजिंक्य प्रियजनांसह वेगाने पुढे जातो.
10.49.5
अ॒हं र॑न्धयं॒ मृग॑यं श्रु॒तर्व॑णे॒ यन्माजि॑हीत व॒युना॑ च॒नानु॒षक् ।
अ॒हं वे॒शं न॒म्रमा॒यवे॑ऽकरम॒हं सव्या॑य॒ पड्गृ॑भिमरन्धयम् ॥
श्रुतर्वनासाठी शिकार सोडवले; पक्ष्यामुळेही भयभीत झालेला माझी सतत आठवण करत असताना. आयूसाठी नतलेला विनम्र केला; सव्यासाठी अडखळणाऱ्या पड्गृभीला मदत केली.
10.49.6
अ॒हं स यो नव॑वास्त्वं बृ॒हद्र॑थं॒ सं वृ॒त्रेव॒ दासं॑ वृत्र॒हारु॑जम् ।
यद्व॒र्धय॑न्तं प्र॒थय॑न्तमानु॒षग्दू॒रे पा॒रे रज॑सो रोच॒नाक॑रम् ॥
नऊ निवास असलेल्या बृहद्रथाला, वृत्रासारख्या दासाला, वृत्रहंता म्हणून मी चिरडले. वाढणाऱ्या व विस्तारणाऱ्यांना क्रमाने, दूर आणि जवळ, आकाशातील प्रकाश मी निर्माण केले.
10.49.7
अ॒हं सूर्य॑स्य॒ परि॑ याम्या॒शुभिः॒ प्रैत॒शेभि॒र्वह॑मान॒ ओज॑सा ।
यन्मा॑ सा॒वो मनु॑ष॒ आह॑ नि॒र्णिज॒ ऋध॑क्कृषे॒ दासं॒ कृत्व्यं॒ हथैः॑ ॥
मी सूर्याभोवती वेगवान घोड्यांसह जातो; बलाने तांबड्या घोड्यांना हाकतो. मनूचा ऋषी सावा निर्णिजला माझ्याविषयी सांगतो तेव्हा मी दासाला वेगळे करून प्रहारांनी वश केले.
10.49.8
अ॒हं स॑प्त॒हा नहु॑षो॒ नहु॑ष्टरः॒ प्राश्रा॑वयं॒ शव॑सा तु॒र्वशं॒ यदु॑म् ।
अ॒हं न्य॑न्यं सह॑सा॒ सह॑स्करं॒ नव॒ व्राध॑तो नव॒तिं च॑ वक्षयम् ॥
मी सात (शत्रूंचा) संहारक आहे; नहुषापेक्षाही अधिक नहुषासारखा. बलाने मी तुर्वश आणि यदूला ऐकवले. मी एकाला दुसऱ्यावर बलाने पाडतो; बलाने बल प्रस्थापित केले; वाढणाऱ्या नऊ व नव्वद शत्रूंचा नाश करतो.
10.49.9
अ॒हं स॒प्त स्र॒वतो॑ धारयं॒ वृषा॑ द्रवि॒त्न्वः॑ पृथि॒व्यां सी॒रा अधि॑ ।
अ॒हमर्णां॑सि॒ वि ति॑रामि सु॒क्रतु॑र्यु॒धा वि॑दं॒ मन॑वे गा॒तुमि॒ष्टये॑ ॥
मी वाहणाऱ्या सात नद्यांना धारण करतो; वर्षाव करणारा होऊन, वेगवान, पृथ्वीवरील कालव्यांवर. मी पाण्यांना वेगळे करून पार करवतो, कर्मात कुशल होऊन; युद्धात मनूसाठी मार्ग शोधला, इच्छित ध्येयासाठी.
10.49.10
अ॒हं तदा॑सु धारयं॒ यदा॑सु॒ न दे॒वश्च॒न त्वष्टाधा॑रय॒द्रुश॑त् ।
स्पा॒र्हं गवा॒मूध॑स्सु व॒क्षणा॒~स्वा मधो॒र्मधु॒ श्वात्र्यं॒ सोम॑मा॒शिर॑म् ॥
त्यांच्यात असलेले मी धारण केले; त्यांच्यात असलेले कोणत्याही देवाने, त्वष्ट्यानेही, तेजस्वी रूपात धारण केले नाही. गाईंच्या कासेत आणि दुग्धनलिकांत असलेले इष्ट (सोम) गोडव्याचे गोड; श्वात्र्य सोम, गाळलेला रस.
10.49.11
ए॒वा दे॒वाँ इन्द्रो॑ विव्ये॒ नॄन्प्र च्यौ॒त्नेन॑ म॒घवा॑ स॒त्यरा॑धाः ।
विश्वेत्ता ते॑ हरिवः शचीवो अ॒भि तु॒रासः॑ स्वयशो गृणन्ति ॥
अशा प्रकारे इंद्र देवांना आणि मानवांना बलाने मागे टाकतो; संपत्तीत सत्यवान आणि दानशील होऊन. हे हरिवाहना, हे शचीवान, ती सर्व कर्मे तुझीच; स्वयशस्वी तुरासांनी तुझी स्तुती केली.