ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 10.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.49.1
अ॒हं दां॑ गृण॒ते पूर्व्यं॒ वसु॑ अ॒हं ब्रह्म॑ कृणवं॒ मह्यं॒ वर्ध॑नम् ।
अ॒हं भु॑वं॒ यज॑मानस्य चोदि॒ताय॑ज्वनः साक्षि॒ विश्व॑स्मि॒न्भरे॑ ॥
ਮੈਂ ਉਸਤਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਧਨ ਦਿੱਤਾ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਰਚਿਆ। ਮੈਂ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਹਰ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਯਜ੍ਞ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹਾਂ।
10.49.2
मां धु॒रिन्द्रं॒ नाम॑ दे॒वता॑ दि॒वश्च॒ ग्मश्चा॒पां च॑ ज॒न्तवः॑ ।
अ॒हं हरी॒ वृष॑णा॒ विव्र॑ता र॒घू अ॒हं वज्रं॒ शव॑से धृ॒ष्ण्वा द॑दे ॥
ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨਾਮ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ — ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਜਲਾਂ ਦਾ। ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਦੋ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਾਬੂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਚੰਚਲ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਨ; ਬਲ ਲਈ ਮੈਂ ਵਜ੍ਰ ਧਾਰਦਾ ਹਾਂ।
10.49.3
अ॒हमत्कं॑ क॒वये॑ शिश्नथं॒ हथै॑र॒हं कुत्स॑मावमा॒भिरू॒तिभिः॑ ।
अ॒हं शुष्ण॑स्य॒ श्नथि॑ता॒ वध॑र्यमं॒ न यो र॒र आर्यं॒ नाम॒ दस्य॑वे ॥
ਮੈਂ ਕਵੀ ਲਈ ਅਤਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਕੁਤਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਸ਼ੁਸ਼ਣ ਦੇ ਵਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ — ਜਿਸਨੇ ਦਸਯੂ ਨੂੰ ਆਰਿਆ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਰੋਕਿਆ।
10.49.4
अ॒हं पि॒तेव॑ वेत॒सूँर॒भिष्ट॑ये॒ तुग्रं॒ कुत्सा॑य॒ स्मदि॑भं च रन्धयम् ।
अ॒हं भु॑वं॒ यज॑मानस्य रा॒जनि॒ प्र यद्भरे॒ तुज॑ये॒ न प्रि॒याधृषे॑ ॥
ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਬਾਂਸਾਂ ਨੂੰ ਝੁਕਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਗ੍ਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕੁਤਸ ਲਈ ਸਮਦਿਭ ਨੂੰ ਮੈਂ ਛੁਡਾਇਆ। ਮੈਂ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਾਂ; ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਧਨ ਜਿੱਤਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਜਿੱਤ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨਾਲ ਵੇਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹਾਂ।
10.49.5
अ॒हं र॑न्धयं॒ मृग॑यं श्रु॒तर्व॑णे॒ यन्माजि॑हीत व॒युना॑ च॒नानु॒षक् ।
अ॒हं वे॒शं न॒म्रमा॒यवे॑ऽकरम॒हं सव्या॑य॒ पड्गृ॑भिमरन्धयम् ॥
ਸ਼੍ਰੁਤਰਵਨ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਰ ਛੁਡਾਇਆ; ਪੰਛੀ ਤੋਂ ਵੀ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਯੂ ਲਈ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਬਣਾਇਆ; ਸਵਯ ਲਈ ਹਕਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੜਗ੍ਰਭਿ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
10.49.6
अ॒हं स यो नव॑वास्त्वं बृ॒हद्र॑थं॒ सं वृ॒त्रेव॒ दासं॑ वृत्र॒हारु॑जम् ।
यद्व॒र्धय॑न्तं प्र॒थय॑न्तमानु॒षग्दू॒रे पा॒रे रज॑सो रोच॒नाक॑रम् ॥
ਨੌਂ ਵਾਸਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਨੂੰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵਰਗੇ ਦਾਸ ਨੂੰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਾ ਬਣ ਕੇ ਮੈਂ ਚੂਰ ਕੀਤਾ। ਵਧਣ ਅਤੇ ਫੈਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਦੂਰ ਅਤੇ ਨੇੜੇ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਮੈਂ ਰਚੀਆਂ।
10.49.7
अ॒हं सूर्य॑स्य॒ परि॑ याम्या॒शुभिः॒ प्रैत॒शेभि॒र्वह॑मान॒ ओज॑सा ।
यन्मा॑ सा॒वो मनु॑ष॒ आह॑ नि॒र्णिज॒ ऋध॑क्कृषे॒ दासं॒ कृत्व्यं॒ हथैः॑ ॥
ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਬਲ ਨਾਲ ਲਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਕਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮਨੂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਵਾ ਨੇ ਨਿਰਣਿਜ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, ਤਦ ਮੈਂ ਦਾਸ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ।
10.49.8
अ॒हं स॑प्त॒हा नहु॑षो॒ नहु॑ष्टरः॒ प्राश्रा॑वयं॒ शव॑सा तु॒र्वशं॒ यदु॑म् ।
अ॒हं न्य॑न्यं सह॑सा॒ सह॑स्करं॒ नव॒ व्राध॑तो नव॒तिं च॑ वक्षयम् ॥
ਮੈਂ ਸੱਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ; ਨਹੁਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਨਹੁਸ਼। ਬਲ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਰਵਸ਼ ਅਤੇ ਯਦੂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ। ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਡੇਗਦਾ ਹਾਂ; ਬਲ ਨਾਲ ਬਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ; ਵਧਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੌਂ ਅਤੇ ਨੱਬੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
10.49.9
अ॒हं स॒प्त स्र॒वतो॑ धारयं॒ वृषा॑ द्रवि॒त्न्वः॑ पृथि॒व्यां सी॒रा अधि॑ ।
अ॒हमर्णां॑सि॒ वि ति॑रामि सु॒क्रतु॑र्यु॒धा वि॑दं॒ मन॑वे गा॒तुमि॒ष्टये॑ ॥
ਮੈਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਦਾ ਹਾਂ; ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਕੇ, ਤੇਜ਼, ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਉੱਤੇ। ਮੈਂ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਪਾਰ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਮਨੂ ਲਈ ਰਾਹ ਲੱਭਿਆ, ਇੱਛਤ ਟੀਚੇ ਲਈ।
10.49.10
अ॒हं तदा॑सु धारयं॒ यदा॑सु॒ न दे॒वश्च॒न त्वष्टाधा॑रय॒द्रुश॑त् ।
स्पा॒र्हं गवा॒मूध॑स्सु व॒क्षणा॒~स्वा मधो॒र्मधु॒ श्वात्र्यं॒ सोम॑मा॒शिर॑म् ॥
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਧਾਰਿਆ; ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਵੀ, ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਵੀ, ਚਮਕਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਧਾਰਿਆ। ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਥਣਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਧ-ਨਾਲੀਆਂ ਦਾ ਉਹ ਚਾਹਿਆ ਹੋਇਆ (ਸੋਮ) ਮਿਠਾਸ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਹੈ; ਸ਼ਵਾਤ੍ਰਯ ਸੋਮ, ਨਿਚੋੜਿਆ ਰਸ।
10.49.11
ए॒वा दे॒वाँ इन्द्रो॑ विव्ये॒ नॄन्प्र च्यौ॒त्नेन॑ म॒घवा॑ स॒त्यरा॑धाः ।
विश्वेत्ता ते॑ हरिवः शचीवो अ॒भि तु॒रासः॑ स्वयशो गृणन्ति ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਪਛਾੜ ਗਿਆ; ਧਨ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਹੋ ਕੇ। ਹੇ ਹਰਿਵਾਹਨ, ਹੇ ਸ਼ਚੀਵਾਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਤੇਰੇ ਹਨ; ਸਵੈ-ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਤੁਰਾਸ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।