Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 2.19

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

2.19.1

अपा॑य्य॒स्यान्ध॑सो॒ मदा॑य॒ मनी॑षिणः सुवा॒नस्य॒ प्रय॑सः ।
यस्मि॒न्निन्द्रः॑ प्र॒दिवि॑ वावृधा॒न ओको॑ द॒धे ब्र॑ह्म॒ण्यन्त॑श्च॒ नरः॑ ॥

हे मनीषींनो, हा आनंददायी सोमरस प्यायला गेला आहे; पिळलेल्या या रसात, तेजस्वी आकाशात वाढणारा इंद्र आपले निवासस्थान करतो, आणि स्तुती करणारे मनुष्यही.

2.19.2

अ॒स्य म॑न्दा॒नो मध्वो॒ वज्र॑ह॒स्तोऽहि॒मिन्द्रो॑ अर्णो॒वृतं॒ वि वृ॑श्चत् ।
प्र यद्वयो॒ न स्वस॑रा॒ण्यच्छा॒ प्रयां॑सि च न॒दीनां॒ चक्र॑मन्त ॥

या सोमाने आनंदित झालेल्या वज्रहस्त इंद्राने पाण्याला वेढणाऱ्या सर्पाला फोडले; पक्षी जसे आपल्या घरट्यांकडे उडतात, तसे नद्यांचे पाणी आपोआप पुढे सरकले.

2.19.3

स माहि॑न॒ इन्द्रो॒ अर्णो॑ अ॒पां प्रैर॑यदहि॒हाच्छा॑ समु॒द्रम् ।
अज॑नय॒त्सूर्यं॑ वि॒दद्गा अ॒क्तुनाह्नां॑ व॒युना॑नि साधत् ॥

तो महान इंद्र पाण्याचा प्रवाह पुढे चालवितो, अहीचा वध करणारा समुद्राकडे. त्याने सूर्य निर्माण केला, गाई शोधून काढल्या, रात्रीसह दिवसांचे मार्ग पूर्ण केले.

2.19.4

सो अ॑प्र॒तीनि॒ मन॑वे पु॒रूणीन्द्रो॑ दाशद्दा॒शुषे॒ हन्ति॑ वृ॒त्रम् ।
स॒द्यो यो नृभ्यो॑ अत॒साय्यो॒ भूत्प॑स्पृधा॒नेभ्यः॒ सूर्य॑स्य सा॒तौ ॥

तो इंद्र मनूसाठी अनेक अक्षय दाने देतो; दात्याला देतो, वृत्राला लगेच मारतो. मनुष्यांसाठी तत्काळ साहाय्य करणारा, सूर्याच्या विजयात प्रतिस्पर्ध्यांमध्ये अजिंक्य ठरतो.

2.19.5

स सु॑न्व॒त इन्द्रः॒ सूर्य॒मा दे॒वो रि॑ण॒ङ्मर्त्या॑य स्त॒वान् ।
आ यद्र॒यिं गु॒हद॑वद्यमस्मै॒ भर॒दंशं॒ नैत॑शो दश॒स्यन् ॥

तो देव इंद्र सोम पिळणाऱ्याला सूर्य देतो; स्तुती केली असता मर्त्याला देतो. त्याच्यासाठी निर्दोष गुप्त धन आणतो तेव्हा, एतशाच्या भागाप्रमाणे एक भाग दान करतो.

2.19.6

स र॑न्धयत्स॒दिवः॒ सार॑थये॒ शुष्ण॑म॒शुषं॒ कुय॑वं॒ कुत्सा॑य ।
दिवो॑दासाय नव॒तिं च॒ नवेन्द्रः॒ पुरो॒ व्यै॑र॒च्छम्ब॑रस्य ॥

त्याने सदिवाच्या सारथ्यासाठी शुष्णाला फोडले, अशुष्ण आणि कुयवाला कुत्स आणि दिवोदासासाठी फोडले. नव्वद आणि नऊ किल्ले इंद्राने शंबराच्या दुर्गांतून फोडून उध्वस्त केले.

2.19.7

ए॒वा त॑ इन्द्रो॒चथ॑महेम श्रव॒स्या न त्मना॑ वा॒जय॑न्तः ।
अ॒श्याम॒ तत्साप्त॑माशुषा॒णा न॒नमो॒ वध॒रदे॑वस्य पी॒योः ॥

अशा प्रकारे, हे इन्द्रा, तुझ्यासाठी आम्ही स्तोत्र आणले आहे; कीर्तीची इच्छा धरून, आपल्या स्वबळाने बक्षिसाची आस धरून. ते सप्तविध धन आम्हाला मिळो, धापा टाकत झुंजत; अदेव शत्रूचा किल्ला आम्ही नमवू.

2.19.8

ए॒वा ते॑ गृत्सम॒दाः शू॑र॒ मन्मा॑व॒स्यवो॒ न व॒युना॑नि तक्षुः ।
ब्र॒ह्म॒ण्यन्त॑ इन्द्र ते॒ नवी॑य॒ इष॒मूर्जं॑ सुक्षि॒तिं सु॒म्नम॑श्युः ॥

अशा प्रकारे, हे वीरा, गृत्समद वंशज तुझ्यासाठी मंत्र रचतात, मदत मागणारे कर्म करतात तसे. हे इन्द्रा, पवित्र वचन पठण करू इच्छिणारे ते तुझ्या नव्या स्तोत्राने अन्न, बळ, उत्तम निवास आणि सुख प्राप्त करोत.

2.19.9

नू॒नं सा ते॒ प्रति॒ वरं॑ जरि॒त्रे दु॑ही॒यदि॑न्द्र॒ दक्षि॑णा म॒घोनी॑ ।
शिक्षा॑ स्तो॒तृभ्यो॒ माति॑ ध॒ग्भगो॑ नो बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥

आता, हे इन्द्रा, तुझी ती दक्षिणा स्तुती करणाऱ्याला खरोखर मिळो, ती धनसंपन्न आहे. स्तोत्यांना शिकव, त्यांना जाळू नकोस; सभेत आम्ही मोठे वचन बोलू, उत्तम वीर पुत्रांसह.