ऋग्वेद · सूक्त 2.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.4.1
हु॒वे वः॑ सु॒द्योत्मा॑नं सुवृ॒क्तिं वि॒शाम॒ग्निमति॑थिं सुप्र॒यस॑म् ।
मि॒त्र इ॑व॒ यो दि॑धि॒षाय्यो॒ भूद्दे॒व आदे॑वे॒ जने॑ जा॒तवे॑दाः ॥
तेजस्वी, सुंदर रीतीने घडवलेल्या, प्रजांचा अतिथी, उत्तम सेवा करणाऱ्या अग्नीला मी तुमच्यासाठी आवाहन करतो. मित्राप्रमाणे प्रिय होऊ इच्छिणारा, देवपूजक मानवांमध्ये देव झालेला जातवेदा तोच आहे.
2.4.2
इ॒मं वि॒धन्तो॑ अ॒पां स॒धस्थे॑ द्वि॒ताद॑धु॒र्भृग॑वो वि॒क्ष्वा॑योः ।
ए॒ष विश्वा॑न्य॒भ्य॑स्तु॒ भूमा॑ दे॒वाना॑म॒ग्निर॑र॒तिर्जी॒राश्वः॑ ॥
पाण्यांच्या सामायिक आसनावर यास स्थापून भृगूंनी आयूच्या प्रजांमध्ये दोनदा ठेवले. हाच अग्नी सर्वांवर प्रभू होवो; देवांचे महत्त्व होवो, शत्रुविरहित, वेगवान अश्वांचा जीराश्व.
2.4.3
अ॒ग्निं दे॒वासो॒ मानु॑षीषु वि॒क्षु प्रि॒यं धुः॑ क्षे॒ष्यन्तो॒ न मि॒त्रम् ।
स दी॑दयदुश॒तीरूर्म्या॒~आ द॒क्षाय्यो॒ यो दास्व॑ते॒ दम॒ आ ॥
देवांनी मानवी प्रजांमध्ये अग्नीला प्रिय मित्रासारखे ठेवले, निरोप घेणाऱ्या मित्राप्रमाणे. तो उषांच्या लाटांवर प्रकाशो; दात्याच्या घरात दक्षिणेस योग्य असा तोच.
2.4.4
अ॒स्य र॒ण्वा स्वस्ये॑व पु॒ष्टिः संदृ॑ष्टिरस्य हिया॒नस्य॒ दक्षोः॑ ।
वि यो भरि॑भ्र॒दोष॑धीषु जि॒ह्वामत्यो॒ न रथ्यो॑ दोधवीति॒ वारा॑न् ॥
त्याची रमणीय ज्वाला स्वतःच्याच पोषणासारखी आहे; या कुशल, वेगवान अग्नीचे दर्शन असे आहे. औषधींमध्ये अनेक प्रकारे जीभ पसरवणारा, धावणाऱ्या घोड्यासारखा, रथाच्या घोड्यासारखा, तो मार्गांना हलवतो.
2.4.5
आ यन्मे॒ अभ्वं॑ व॒नदः॒ पन॑न्तो॒शिग्भ्यो॒ नामि॑मीत॒ वर्ण॑म् ।
स चि॒त्रेण॑ चिकिते॒ रंसु॑ भा॒सा जु॑जु॒र्वाँ यो मुहु॒रा युवा॒ भूत् ॥
वनजन्मा अग्नीला माझ्यासाठी गाताना, उशिजांसाठी रूप मोजताना, तो तेजस्वी प्रकाशात प्रकटतो. पुन्हा पुन्हा जीर्ण होऊन पुन्हा तरुण होणारा तोच आहे.
2.4.6
आ यो वना॑ तातृषा॒णो न भाति॒ वार्ण प॒था रथ्ये॑व स्वानीत् ।
कृ॒ष्णाध्वा॒ तपू॑ र॒ण्वश्चि॑केत॒ द्यौरि॑व॒ स्मय॑मानो॒ नभो॑भिः ॥
वनांमध्ये तहानलेल्यासारखा चमकणारा, तळ्यातील पाण्यासारखा तेजाने झळकतो; मार्गांवर रथमार्गांप्रमाणे तो गर्जला. काळ्या मार्गाचा, तापणारा, उज्ज्वल, त्याला आकाशाने पाहिले, मेघांसह हसणाऱ्या आकाशासारखे.
2.4.7
स यो व्यस्था॑द॒भि दक्ष॑दु॒र्वीं प॒शुर्नैति॑ स्व॒युरगो॑पाः ।
अ॒ग्निः शो॒चिष्माँ॑ अत॒सान्यु॒ष्णन्कृ॒ष्णव्य॑थिरस्वदय॒न्न भूम॑ ॥
उठून विस्तीर्ण भूमीला जाळणारा तो अग्नी, गुराख्याशिवाय स्वतःहून चालणाऱ्या पशूप्रमाणे जातो; तेजस्वी ज्वाळांचा अग्नी सुकलेले गवत तापवून, काळ्या रेषांच्या ज्वाळांसह मैदानांचा उपभोग घेतो.
2.4.8
नू ते॒ पूर्व॒स्याव॑सो॒ अधी॑तौ तृ॒तीये॑ वि॒दथे॒ मन्म॑ शंसि ।
अ॒स्मे अ॑ग्ने सं॒यद्वी॑रं बृ॒हन्तं॑ क्षु॒मन्तं॒ वाजं॑ स्वप॒त्यं र॒यिं दाः॑ ॥
हे अग्नी, तुझ्या जुन्या संरक्षणाच्या आवाहनात, तिसऱ्या यज्ञसभेत आता मी स्तोत्र म्हणतो; युद्धात वीर असलेले, महान, अन्नसमृद्ध बल आणि उत्तम स्वामी असलेले धन आम्हाला दे.
2.4.9
त्वया॒ यथा॑ गृत्सम॒दासो॑ अग्ने॒ गुहा॑ व॒न्वन्त॒ उप॑राँ अ॒भि ष्युः ।
सु॒वीरा॑सो अभिमाति॒षाहः॒ स्मत्सू॒रिभ्यो॑ गृण॒ते तद्वयो॑ धाः ॥
हे अग्नी, तुझ्याद्वारे गृत्समद (ऋषिकुळ) गुप्तपणे उच्च लोकांकडे इच्छेने पोहोचतात तसे ते उत्तम वीरांसह आणि शत्रूंचे हल्ले जिंकणारे होवोत; स्तुती करणाऱ्या कवींना ते बल आणि अन्न दे.