ऋग्वेद · सूक्त 3.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.38.1
अ॒भि तष्टे॑व दीधया मनी॒षामत्यो॒ न वा॒जी सु॒धुरो॒ जिहा॑नः ।
अ॒भि प्रि॒याणि॒ मर्मृ॑श॒त्परा॑णि क॒वीँरि॑च्छामि सं॒दृशे॑ सुमे॒धाः ॥
सुतार जसा मी विचार घडवला; वेगवान अश्व चांगल्या आसाचा रथ ओढतो तसा मी दूरच्या प्रिय गोष्टींपर्यंत पोहोचतो. सुबुद्धी असलेला मी दर्शनासाठी कवींची इच्छा करतो.
3.38.2
इ॒नोत पृ॑च्छ॒ जनि॑मा कवी॒नां म॑नो॒धृतः॑ सु॒कृत॑स्तक्षत॒ द्याम् ।
इ॒मा उ॑ ते प्र॒ण्यो॑ वर्ध॑माना॒ मनो॑वाता॒ अध॒ नु धर्म॑णि ग्मन् ॥
कवींच्या जन्माबद्दल विचार; मनाला धारण करणाऱ्या सत्कर्मींनी द्युलोक घडवला. तुला पुढे नेणारे, वाढणारे हे मनोवायू आहेत; आता ते तुझ्या धर्मात आले आहेत.
3.38.3
नि षी॒मिदत्र॒ गुह्या॒ दधा॑ना उ॒त क्ष॒त्राय॒ रोद॑सी॒ सम॑ञ्जन् ।
सं मात्रा॑भिर्ममि॒रे ये॒मुरु॒र्वी अ॒न्तर्म॒ही समृ॑ते॒ धाय॑से धुः ॥
येथेच ते गुप्त रहस्ये धारण करून, क्षात्र-शक्तीसाठी द्यावापृथिवी अलंकृत करतात. मापांनी घडवले; विस्तीर्ण दोघांना धरले, अविनाशी आधारासाठी मोठ्या दोघांना मध्ये ठेवले.
3.38.4
आ॒तिष्ठ॑न्तं॒ परि॒ विश्वे॑ अभूष॒ञ्श्रियो॒ वसा॑नश्चरति॒ स्वरो॑चिः ।
म॒हत्तद्वृष्णो॒ असु॑रस्य॒ नामा वि॒श्वरू॑पो अ॒मृता॑नि तस्थौ ॥
उभ्या असलेल्याभोवती सर्वांनी शोभा सजवली; श्रिया धारण करून स्वयंप्रकाशी संचार करतो. त्या वृषभाच्या, असुराच्या त्या महान नावात विश्वरूप अमृतांमध्ये उभा राहतो.
3.38.5
असू॑त॒ पूर्वो॑ वृष॒भो ज्याया॑नि॒मा अ॑स्य शु॒रुधः॑ सन्ति पू॒र्वीः ।
दिवो॑ नपाता वि॒दथ॑स्य धी॒भिः क्ष॒त्रं रा॑जाना प्र॒दिवो॑ दधाथे ॥
प्रथम, श्रेष्ठ वृषभाने जन्म दिला; त्याची ही किरणे अनेक आहेत. द्युलोकाचे पुत्र असलेल्या दोन राजांनो, स्तुती-विचारांनी तुम्ही दोघे तेजातून क्षात्र-शक्ती धारण करता.
3.38.6
त्रीणि॑ राजाना वि॒दथे॑ पु॒रूणि॒ परि॒ विश्वा॑नि भूषथः॒ सदां॑सि ।
अप॑श्य॒मत्र॒ मन॑सा जग॒न्वान्व्र॒ते ग॑न्ध॒र्वाँ अपि॑ वा॒युके॑शान् ॥
हे दोन राजांनो, यज्ञात तीन लोकांत अनेक ठिकाणे तुम्ही दोघे शोभवता. येथे मनाने प्रवास करून, व्रतात, वायुकेश गंधर्वांनाही मी पाहिले.
3.38.7
तदिन्न्व॑स्य वृष॒भस्य॑ धे॒नोरा नाम॑भिर्ममिरे॒ सक्म्यं॒ गोः ।
अ॒न्यद॑न्यदसु॒र्यं॑ वसा॑ना॒ नि मा॒यिनो॑ ममिरे रू॒पम॑स्मिन् ॥
वृषभ आणि दुभती गाय अशा याच्या नावांनी त्यांनी गाईसह एकत्र रूप घडवले. एकामागून एक, असुरशक्ती धारण करत मायावींनी यात रूप निर्माण केले.
3.38.8
तदिन्न्व॑स्य सवि॒तुर्नकि॑र्मे हिर॒ण्ययी॑म॒मतिं॒ यामशि॑श्रेत् ।
आ सु॑ष्टु॒ती रोद॑सी विश्वमि॒न्वे अपी॑व॒ योषा॒ जनि॑मानि वव्रे ॥
सवितृचे ते सुवर्णमय मतीने याला आश्रय घेतला; माझ्याखेरीज ती कोणाला मिळत नाही. उत्तम स्तुतीने सर्वांना जीवन देणारी द्यावापृथिवी जवळ आली, जशी एखादी स्त्री आपले जन्म स्वीकारते.
3.38.9
यु॒वं प्र॒त्नस्य॑ साधथो म॒हो यद्दैवी॑ स्व॒स्तिः परि॑ णः स्यातम् ।
गो॒पाजि॑ह्वस्य त॒स्थुषो॒ विरू॑पा॒ विश्वे॑ पश्यन्ति मा॒यिनः॑ कृ॒तानि॑ ॥
तुम्ही दोघे प्राचीनाचे महान कार्य सिद्धीस नेता; ते दैवी कल्याण आहे. आमच्याभोवती तुम्ही दोघे रक्षक व्हा. गोपाजिह्वाचे, स्थिर राहिलेल्याचे विविध रूप आणि त्यांची कर्मे सर्व मायावी पाहतात.
3.38.10
शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र॑म॒स्मिन्भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ ।
शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नन्तं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नाम् ॥
मघवान इंद्राला आपण आवाहन करू; या पारितोषिक-युद्धात तो सर्वात अधिक न्यायनिष्ठ आहे, कल्याणासाठी. उग्र होऊन, संघर्षांत आमचे ऐकणारा, शत्रूंना नष्ट करणारा आणि धनांवर जय मिळवणारा होवो.