Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 3.8

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

3.8.1

अ॒ञ्जन्ति॒ त्वाम॑ध्व॒रे दे॑व॒यन्तो॒ वन॑स्पते॒ मधु॑ना॒ दैव्ये॑न ।
यदू॒र्ध्वस्तिष्ठा॒ द्रवि॑णे॒ह ध॑त्ता॒द्यद्वा॒ क्षयो॑ मा॒तुर॒स्या उ॒पस्थे॑ ॥

हे वनस्पती, देवांची इच्छा करणारे यजमान यज्ञात दिव्य मधाने तुझा अभिषेक करतात. तू उंच उभा राहून येथे धन धारण कर, किंवा या मातेच्या मांडीवर तू वास कर.

3.8.2

समि॑द्धस्य॒ श्रय॑माणः पु॒रस्ता॒द्ब्रह्म॑ वन्वा॒नो अ॒जरं॑ सु॒वीर॑म् ।
आ॒रे अ॒स्मदम॑तिं॒ बाध॑मान॒ उच्छ्र॑यस्व मह॒ते सौभ॑गाय ॥

प्रज्वलित अग्नीसमोर उभा राहून, प्रार्थनेला बळ देत, जरारहित चांगली संतती देत, आमच्यापासून दुर्भाग्य दूर सारत, महान सौभाग्यासाठी उंच हो.

3.8.3

उच्छ्र॑यस्व वनस्पते॒ वर्ष्म॑न्पृथि॒व्या अधि॑ ।
सुमि॑ती मी॒यमा॑नो॒ वर्चो॑ धा य॒ज्ञवा॑हसे ॥

हे वनस्पती, पृथ्वीच्या विस्तारावर उंच हो; चांगल्या कृपेने मोजला जात, यज्ञवाहकाला तेज दे.

3.8.4

युवा॑ सु॒वासाः॒ परि॑वीत॒ आगा॒त्स उ॒ श्रेया॑न्भवति॒ जाय॑मानः ।
तं धीरा॑सः क॒वय॒ उन्न॑यन्ति स्वा॒ध्यो॑ मन॑सा देव॒यन्तः॑ ॥

तरुण, सुंदर वस्त्रे परिधान केलेला, वेढलेला तो येतो; जन्मताच तो श्रेष्ठ होतो. त्याला धीर कवी, स्वयंशिक्षित आणि मनाने देवांची इच्छा करणारे वर उचलतात.

3.8.5

जा॒तो जा॑यते सुदिन॒त्वे अह्नां॑ सम॒र्य आ वि॒दथे॒ वर्ध॑मानः ।
पु॒नन्ति॒ धीरा॑ अ॒पसो॑ मनी॒षा दे॑व॒या विप्र॒ उदि॑यर्ति॒ वाच॑म् ॥

जन्मलेला तोच जन्मतो; शुभ दिवसांत, स्पर्धेत, सभेत वाढत. धीर मनीषेने कर्मे शुद्ध करतात; देवांची इच्छा करणारा विप्र वाणीला वर प्रेरतो.

3.8.6

यान्वो॒ नरो॑ देव॒यन्तो॑ निमि॒म्युर्वन॑स्पते॒ स्वधि॑तिर्वा त॒तक्ष॑ ।
ते दे॒वासः॒ स्वर॑वस्तस्थि॒वांसः॑ प्र॒जाव॑द॒स्मे दि॑धिषन्तु॒ रत्न॑म् ॥

हे वनस्पती, देवांची इच्छा करणाऱ्या माणसांनी तुझ्यासाठी जे बांधले, किंवा कुऱ्हाडीने जे तोडले; ते तेजस्वी देव, जे उभे राहिले आहेत, ते आम्हाला संततीसह धन देवोत.

3.8.7

ये वृ॒क्णासो॒ अधि॒ क्षमि॒ निमि॑तासो य॒तस्रु॑चः ।
ते नो॑ व्यन्तु॒ वार्यं॑ देव॒त्रा क्षे॑त्र॒साध॑सः ॥

जमिनीत मध्ये तोडून उभारलेले यूप आणि ज्यांचे स्रुव उंचावलेले आहेत, ते यज्ञक्षेत्र सिद्ध करणाऱ्या देवांमध्ये आमच्यासाठी इष्ट वर मिळवोत.

3.8.8

आ॒दि॒त्या रु॒द्रा वस॑वः सुनी॒था द्यावा॒क्षामा॑ पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्षम् ।
स॒जोष॑सो य॒ज्ञम॑वन्तु दे॒वा ऊ॒र्ध्वं कृ॑ण्वन्त्वध्व॒रस्य॑ के॒तुम् ॥

सुमार्गदर्शक आदित्य, रुद्र आणि वसू, द्यावापृथिवी, पृथिवी आणि अंतरिक्ष — एकमताने संतुष्ट झालेले ते देव यज्ञाचे रक्षण करोत; अध्वराचा ध्वज वर उंचावोत.

3.8.9

हं॒सा इ॑व श्रेणि॒शो यता॑नाः शु॒क्रा वसा॑नाः॒ स्वर॑वो न॒ आगुः॑ ।
उ॒न्नी॒यमा॑नाः क॒विभिः॑ पु॒रस्ता॑द्दे॒वा दे॒वाना॒मपि॑ यन्ति॒ पाथः॑ ॥

हंसांप्रमाणे रांगेरांगेने चालत, शुभ्र वस्त्र परिधान करून, स्वरध्वनीसह ते आमच्याकडे आले आहेत. कवींनी पुढे नेलेले देव देवांच्या मार्गांवरून जातात.

3.8.10

शृङ्गा॑णी॒वेच्छृ॒ङ्गिणां॒ सं द॑दृश्रे च॒षाल॑वन्तः॒ स्वर॑वः पृथि॒व्याम् ।
वा॒घद्भि॑र्वा विह॒वे श्रोष॑माणा अ॒स्माँ अ॑वन्तु पृत॒नाज्ये॑षु ॥

शिंगांसारखे, शिंगवाल्यांमध्ये ते दिसले — विजेसारख्या अलंकारांनी युक्त, पृथ्वीवर स्वरवान. किंवा सभेत ऐकत ते युद्धांत, धनविजयाच्या संघर्षांत आमचे रक्षण करोत.

3.8.11

वन॑स्पते श॒तव॑ल्शो॒ वि रो॑ह स॒हस्र॑वल्शा॒ वि व॒यं रु॑हेम ।
यं त्वाम॒यं स्वधि॑ति॒स्तेज॑मानः प्रणि॒नाय॑ मह॒ते सौभ॑गाय ॥

हे वनस्पती, शंभर फांद्यांसह वर वाढ; सहस्र फांद्यांसह आम्ही वर वाढू. ज्या तुला ही चमकणारी कुऱ्हाड महान सौभाग्यासाठी स्थापित करते, ते तू.