ऋग्वेद · सूक्त 5.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.31.1
इन्द्रो॒ रथा॑य प्र॒वतं॑ कृणोति॒ यम॒ध्यस्था॑न्म॒घवा॑ वाज॒यन्त॑म् ।
यू॒थेव॑ प॒श्वो व्यु॑नोति गो॒पा अरि॑ष्टो याति प्रथ॒मः सिषा॑सन् ॥
इंद्र रथासाठी मार्ग तयार करतो. विजय इच्छिणाऱ्या योद्ध्याकडे ऐश्वर्यसंपन्न इंद्र वरून पाहतो. गुराखी गुरांचा कळप विखुरतो तसा, रक्षक अक्षत राहून जयाच्या इच्छेने पुढे जातो.
5.31.2
आ प्र द्र॑व हरिवो॒ मा वि वे॑नः॒ पिश॑ङ्गराते अ॒भि नः॑ सचस्व ।
न॒हि त्वदि॑न्द्र॒ वस्यो॑ अ॒न्यदस्ति॑ अमे॒नांश्चि॒ज्जनि॑वतश्चकर्थ ॥
पुढे धाव, हे हरि-अश्वांच्या स्वामी. आम्हाला सोडू नकोस, हे पिशंगराती, आमच्याशी जोड. हे इंद्रा, तुझ्याहून अधिक प्रिय दुसरे काही नाही; अजन्म्यांना आणि जन्मलेल्यांनाही तूच घडवलेस.
5.31.3
उद्यत्सहः॒ सह॑स॒ आज॑निष्ट॒ देदि॑ष्ट॒ इन्द्र॑ इन्द्रि॒याणि॒ विश्वा॑ ।
प्राचो॑दयत्सु॒दुघा॑ व॒व्रे अ॒न्तर्वि ज्योति॑षा संववृ॒त्वत्तमो॑ऽवः ॥
इंद्र बलातून बलरूपाने प्रकट झाला, तेव्हा त्याने आपली सर्व शक्ती प्रकाशित केली. दूध देणाऱ्या गायींना गुहेत पुढे नेले; प्रकाशाने वेढून अंधार दूर केला.
5.31.4
अन॑वस्ते॒ रथ॒मश्वा॑य तक्ष॒न्त्वष्टा॒ वज्रं॑ पुरुहूत द्यु॒मन्त॑म् ।
ब्र॒ह्माण॒ इन्द्रं॑ म॒हय॑न्तो अ॒र्कैरव॑र्धय॒न्नह॑ये॒ हन्त॒वा उ॑ ॥
अनवांनी तुझ्यासाठी रथ आणि घोड्यासाठी (तो) घडवला; त्वष्टाने तेजस्वी वज्र बनवले, हे अनेकांनी आवाहन केलेल्या. ब्रह्म पुरोहितांनी गीतांनी इंद्राची महती गाऊन, सर्पाला मारण्यासाठी त्याला बलवान केले.
5.31.5
वृष्णे॒ यत्ते॒ वृष॑णो अ॒र्कमर्चा॒निन्द्र॒ ग्रावा॑णो॒ अदि॑तिः स॒जोषाः॑ ।
अ॒न॒श्वासो॒ ये प॒वयो॑ऽर॒था इन्द्रे॑षिता अ॒भ्यव॑र्तन्त॒ दस्यू॑न् ॥
हे इंद्रा, वृषभासारखे (मरुत) तुझ्या वृषभरूपासाठी स्तुतिगीत गातील तेव्हा — दगड आणि अदिती एकत्र — घोडेविरहित, वज्रधारी, रथविरहित, इंद्राने पाठवलेले (ते) दस्युंवर तुटून पडले.
5.31.6
प्र ते॒ पूर्वा॑णि॒ कर॑णानि वोचं॒ प्र नूत॑ना मघव॒न्या च॒कर्थ॑ ।
शक्ती॑वो॒ यद्वि॒भरा॒ रोद॑सी उ॒भे जय॑न्न॒पो मन॑वे॒ दानु॑चित्राः ॥
तुझी जुनी कर्मे मी वर्णन करीन; हे दानशूर मघवन्, तू केलेली नवीन कर्मेही. हे शक्तिमान, तू द्यावापृथिवी धारण करून मनूसाठी जल जिंकतोस तेव्हा दानांनी अलंकृत होतोस.
5.31.7
तदिन्नु ते॒ कर॑णं दस्म वि॒प्राहिं॒ यद्घ्नन्नोजो॒ अत्रामि॑मीथाः ।
शुष्ण॑स्य चि॒त्परि॑ मा॒या अ॑गृभ्णाः प्रपि॒त्वं यन्नप॒ दस्यूँ॑रसेधः ॥
हे पराक्रमी, हे प्रज्ञावान, अहीला मारून तुझ्या बलाने जेव्हा येथे तू मोजमाप केलेस, तेच तुझे कर्म. शुष्णाच्या मायाही तू पकडल्यास; पळणाऱ्या दस्यूंना तू दूर घालवलेस.
5.31.8
त्वम॒पो यद॑वे तु॒र्वशा॒यार॑मयः सु॒दुघाः॑ पा॒र इ॑न्द्र ।
उ॒ग्रम॑यात॒मव॑हो ह॒ कुत्सं॒ सं ह॒ यद्वा॑मु॒शनार॑न्त दे॒वाः ॥
तू यदु आणि तुर्वशासाठी सहज दुभत्या जलांना मुक्त केलेस; हे इंद्रा, तू पार नेणारा आहेस. तुम्ही दोघे बलवान कुत्साला नेऊन परत आणलात; उशनासह देव तुम्हाला मिळवण्यासाठी गेले.
5.31.9
इन्द्रा॑कुत्सा॒ वह॑माना॒ रथे॒ना वा॒मत्या॒ अपि॒ कर्णे॑ वहन्तु ।
निः षी॑म॒द्भ्यो धम॑थो॒ निः ष॒धस्था॑न्म॒घोनो॑ हृ॒दो व॑रथ॒स्तमां॑सि ॥
हे इंद्र आणि कुत्सा, रथात चालवलेल्या तुम्हा दोघांना वेगवान घोडे कानापर्यंत वाहून नेवोत. तुम्ही जलांमधूनही फुंकून दूर करता; दात्याच्या आसनातून आणि हृदयातून अंधार घालवता.
5.31.10
वात॑स्य यु॒क्तान्त्सु॒युज॑श्चि॒दश्वा॑न्क॒विश्चि॑दे॒षो अ॑जगन्नव॒स्युः ।
विश्वे॑ ते॒ अत्र॑ म॒रुतः॒ सखा॑य॒ इन्द्र॒ ब्रह्मा॑णि॒ तवि॑षीमवर्धन् ॥
वायूचे जुंपलेले, चांगले जुंपलेले घोडेही, आणि सहाय्य शोधत आलेला हा कवीही आला. हे इंद्रा, तुझे सर्व मरुत येथे मित्र होते; त्यांनी बलाने प्रार्थना वाढवल्या.
5.31.11
सूर॑श्चि॒द्रथं॒ परि॑तक्म्यायां॒ पूर्वं॑ कर॒दुप॑रं जूजु॒वांस॑म् ।
भर॑च्च॒क्रमेत॑शः॒ सं रि॑णाति पु॒रो दध॑त्सनिष्यति॒ क्रतुं॑ नः ॥
सूर्याचाही रथ, जो चाकाभोवती फिरतो, प्रथम केला गेला; त्याने दुरून लढणाऱ्याला खाली पाडले. चाक धारण करणारा एतश त्याला जोडतो; पुढे ठेवून तो आमच्या बुद्धीला जिंकेल.
5.31.12
आयं ज॑ना अभि॒चक्षे॑ जगा॒मेन्द्रः॒ सखा॑यं सु॒तसो॑ममि॒च्छन् ।
वद॒न्ग्रावाव॒ वेदिं॑ भ्रियाते॒ यस्य॑ जी॒रम॑ध्व॒र्यव॒श्चर॑न्ति ॥
हे लोकांनो, इंद्र पाहण्यासाठी आला आहे; सोम पिळलेल्या मित्राची इच्छा धरून. दगडांशी बोलत तो वेदीवर उतरतो; ज्याच्या जीराला अध्वर्यू हलवतात.
5.31.13
ये चा॒कन॑न्त चा॒कन॑न्त॒ नू ते मर्ता॑ अमृत॒ मो ते अंह॒ आर॑न् ।
वा॒व॒न्धि यज्यूँ॑रु॒त तेषु॑ धेहि॒ ओजो॒ जने॑षु॒ येषु॑ ते॒ स्याम॑ ॥
जे सदैव तुझी सेवा करीत आले, हे अमर्त्या, ते मानव पापापर्यंत न पोहोचोत. यजमानांना समृद्ध कर; आणि त्यांच्यात बल स्थापित कर, ज्या लोकांमध्ये आम्ही तुझे होऊ त्यांच्यामध्ये.