Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 5.31

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.31.1

इन्द्रो॒ रथा॑य प्र॒वतं॑ कृणोति॒ यम॒ध्यस्था॑न्म॒घवा॑ वाज॒यन्त॑म् ।
यू॒थेव॑ प॒श्वो व्यु॑नोति गो॒पा अरि॑ष्टो याति प्रथ॒मः सिषा॑सन् ॥

ਇੰਦਰ ਰਥ ਲਈ ਰਾਹ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧਨਵਾਨ ਇੰਦਰ ਉੱਪਰੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਚਰਵਾਹਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਰੱਖਿਅਕ ਬਿਨਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

5.31.2

आ प्र द्र॑व हरिवो॒ मा वि वे॑नः॒ पिश॑ङ्गराते अ॒भि नः॑ सचस्व ।
न॒हि त्वदि॑न्द्र॒ वस्यो॑ अ॒न्यदस्ति॑ अमे॒नांश्चि॒ज्जनि॑वतश्चकर्थ ॥

ਅੱਗੇ ਦੌੜ ਕੇ ਆ, ਹੇ ਹਰੀ-ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ, ਹੇ ਪਿਸ਼ੰਗਰਾਤਿ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਅਣਜੰਮਿਆਂ ਅਤੇ ਜੰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

5.31.3

उद्यत्सहः॒ सह॑स॒ आज॑निष्ट॒ देदि॑ष्ट॒ इन्द्र॑ इन्द्रि॒याणि॒ विश्वा॑ ।
प्राचो॑दयत्सु॒दुघा॑ व॒व्रे अ॒न्तर्वि ज्योति॑षा संववृ॒त्वत्तमो॑ऽवः ॥

ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਬਲ ਤੋਂ ਬਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੱਗੇ ਹਿਲਾਇਆ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।

5.31.4

अन॑वस्ते॒ रथ॒मश्वा॑य तक्ष॒न्त्वष्टा॒ वज्रं॑ पुरुहूत द्यु॒मन्त॑म् ।
ब्र॒ह्माण॒ इन्द्रं॑ म॒हय॑न्तो अ॒र्कैरव॑र्धय॒न्नह॑ये॒ हन्त॒वा उ॑ ॥

ਅਨਵਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰੱਥ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਲਈ (ਉਹ) ਬਣਾਇਆ; ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਚਮਕਦਾ ਵਜ੍ਰ ਘੜਿਆ, ਹੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁਕਾਰੇ ਗਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਬਲ ਦਿੱਤਾ।

5.31.5

वृष्णे॒ यत्ते॒ वृष॑णो अ॒र्कमर्चा॒निन्द्र॒ ग्रावा॑णो॒ अदि॑तिः स॒जोषाः॑ ।
अ॒न॒श्वासो॒ ये प॒वयो॑ऽर॒था इन्द्रे॑षिता अ॒भ्यव॑र्तन्त॒ दस्यू॑न् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਬਲਦਾਂ ਵਰਗੇ (ਮਰੁਤ) ਤੇਰੇ ਬਲਦ-ਰੂਪ ਲਈ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਇਕੱਠੇ — ਘੋੜਿਆਂ ਬਿਨਾਂ, ਬਿਜਲੀ ਧਾਰੀ, ਰੱਥ ਬਿਨਾਂ, ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਗਏ (ਉਹ) ਦਸਿਊਆਂ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।

5.31.6

प्र ते॒ पूर्वा॑णि॒ कर॑णानि वोचं॒ प्र नूत॑ना मघव॒न्या च॒कर्थ॑ ।
शक्ती॑वो॒ यद्वि॒भरा॒ रोद॑सी उ॒भे जय॑न्न॒पो मन॑वे॒ दानु॑चित्राः ॥

ਤੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਵਰਨਣ ਕਰਾਂਗਾ; ਹੇ ਦਾਨੀ ਮਘਵਨ੍, ਤੂੰ ਕੀਤੇ ਨਵੇਂ ਕਰਮ ਵੀ। ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮਨੂ ਲਈ ਜਲ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈਂ।

5.31.7

तदिन्नु ते॒ कर॑णं दस्म वि॒प्राहिं॒ यद्घ्नन्नोजो॒ अत्रामि॑मीथाः ।
शुष्ण॑स्य चि॒त्परि॑ मा॒या अ॑गृभ्णाः प्रपि॒त्वं यन्नप॒ दस्यूँ॑रसेधः ॥

ਹੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਅਹਿ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮਾਪਿਆ, ਉਹੀ ਤੇਰਾ ਕਰਮ ਹੈ। ਸ਼ੁਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਮਾਇਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਫੜ ਲਿਆ; ਭੱਜਦੇ ਦਸਯੂਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਇਆ।

5.31.8

त्वम॒पो यद॑वे तु॒र्वशा॒यार॑मयः सु॒दुघाः॑ पा॒र इ॑न्द्र ।
उ॒ग्रम॑यात॒मव॑हो ह॒ कुत्सं॒ सं ह॒ यद्वा॑मु॒शनार॑न्त दे॒वाः ॥

ਤੂੰ ਯਦੁ ਅਤੇ ਤੁਰਵਸ਼ ਲਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਬਲਵਾਨ ਕੁਤਸ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ; ਉਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਗਏ।

5.31.9

इन्द्रा॑कुत्सा॒ वह॑माना॒ रथे॒ना वा॒मत्या॒ अपि॒ कर्णे॑ वहन्तु ।
निः षी॑म॒द्भ्यो धम॑थो॒ निः ष॒धस्था॑न्म॒घोनो॑ हृ॒दो व॑रथ॒स्तमां॑सि ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਕੁਤਸ, ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ। ਤੁਸੀਂ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਫੂਕ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਦਾਨੀ ਦੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਹਨੇਰੇ ਭਜਾਉਂਦੇ ਹੋ।

5.31.10

वात॑स्य यु॒क्तान्त्सु॒युज॑श्चि॒दश्वा॑न्क॒विश्चि॑दे॒षो अ॑जगन्नव॒स्युः ।
विश्वे॑ ते॒ अत्र॑ म॒रुतः॒ सखा॑य॒ इन्द्र॒ ब्रह्मा॑णि॒ तवि॑षीमवर्धन् ॥

ਵਾਯੂ ਦੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ ਵੀ, ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲੋਚਦਾ ਇਹ ਕਵੀ ਵੀ ਆਇਆ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਮਰੁਤ ਇੱਥੇ ਮਿੱਤਰ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ।

5.31.11

सूर॑श्चि॒द्रथं॒ परि॑तक्म्यायां॒ पूर्वं॑ कर॒दुप॑रं जूजु॒वांस॑म् ।
भर॑च्च॒क्रमेत॑शः॒ सं रि॑णाति पु॒रो दध॑त्सनिष्यति॒ क्रतुं॑ नः ॥

ਸੂਰਜ ਦਾ ਰੱਥ ਵੀ, ਜੋ ਪਹੀਏ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਉਸਨੇ ਦੂਰੋਂ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਿਆ। ਚੱਕਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਏਤਸ਼ ਉਸਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇਗਾ।

5.31.12

आयं ज॑ना अभि॒चक्षे॑ जगा॒मेन्द्रः॒ सखा॑यं सु॒तसो॑ममि॒च्छन् ।
वद॒न्ग्रावाव॒ वेदिं॑ भ्रियाते॒ यस्य॑ जी॒रम॑ध्व॒र्यव॒श्चर॑न्ति ॥

ਹੇ ਲੋਕੋ, ਇੰਦਰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ; ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਮਿੱਤਰ ਲੋਚਦਾ। ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਉਹ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸਦੇ ਜੀਰ ਨੂੰ ਅਧਵਰਯੂ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

5.31.13

ये चा॒कन॑न्त चा॒कन॑न्त॒ नू ते मर्ता॑ अमृत॒ मो ते अंह॒ आर॑न् ।
वा॒व॒न्धि यज्यूँ॑रु॒त तेषु॑ धेहि॒ ओजो॒ जने॑षु॒ येषु॑ ते॒ स्याम॑ ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਅਮਰ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚਣ। ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਰ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਹੋਈਏ।