ऋग्वेद · सूक्त 5.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.83.1
अच्छा॑ वद त॒वसं॑ गी॒र्भिरा॒भिः स्तु॒हि प॒र्जन्यं॒ नम॒सा वि॑वास ।
कनि॑क्रदद्वृष॒भो जी॒रदा॑नुः॒ रेतो॑ दधा॒त्योष॑धीषु॒ गर्भ॑म् ॥
या स्तोत्रांनी बलवान पर्जन्याची स्तुती करा, नमस्काराने त्याला बोलवा. गर्जणारा वृषभरूपी तो वनस्पतींमध्ये वेगवान बीज ठेवून त्यांच्यात गर्भ धारण करतो.
5.83.2
वि वृ॒क्षान्ह॑न्त्यु॒त ह॑न्ति र॒क्षसो॒ विश्वं॑ बिभाय॒ भुव॑नं म॒हाव॑धात् ।
उ॒ताना॑गा ईषते॒ वृष्ण्या॑वतो॒ यत्प॒र्जन्य॑ स्त॒नय॒न्हन्ति॑ दु॒ष्कृतः॑ ॥
तो वृक्ष फोडतो आणि राक्षसांचा वध करतो; सारे जग महाविनाशाला घाबरते. निष्पापांना तो वृषभवंताच्या हल्ल्यापासून वाचवतो, गर्जणारा पर्जन्य दुष्कर्मी्यावर प्रहार करतो तेव्हा.
5.83.3
र॒थीव॒ कश॒याश्वाँ॑ अभिक्षि॒पन्ना॒विर्दू॒तान्कृ॑णुते व॒र्ष्याँ॑ अह॑ ।
दू॒रात्सिं॒हस्य॑ स्त॒नथा॒ उदी॑रते॒ यत्प॒र्जन्यः॑ कृणु॒ते व॒र्ष्यं॑ नभः॑ ॥
रथी जसा चाबूकाने घोडे हाकतो, तसा तो प्रकट होऊन पावसाचे दूत पाठवतो. सिंहगर्जनेसारखे दुरून ते उठतात, जेव्हा पर्जन्य पावसाने भरलेले आकाश निर्माण करतो.
5.83.4
प्र वाता॒ वान्ति॑ प॒तय॑न्ति वि॒द्युत॒ उदोष॑धी॒र्जिह॑ते॒ पिन्व॑ते॒ स्वः॑ ।
इरा॒ विश्व॑स्मै॒ भुव॑नाय जायते॒ यत्प॒र्जन्यः॑ पृथि॒वीं रेत॒साव॑ति ॥
वारे वाहतात, वीजा विजा चमकतात; तो वनस्पती वर वर उचलतो आणि प्रकाश वाढवतो. पर्जन्य बीजाने पृथ्वीला सिंचतो तेव्हा सर्वांसाठी, जगासाठी पोषण जन्मते.
5.83.5
यस्य॑ व्र॒ते पृ॑थि॒वी नन्न॑मीति॒ यस्य॑ व्र॒ते श॒फव॒ज्जर्भु॑रीति ।
यस्य॑ व्र॒त ओष॑धीर्वि॒श्वरू॑पाः॒ स नः॑ पर्जन्य॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ ॥
ज्याच्या नियमाने पृथ्वी ओलसर होते, ज्याच्या नियमाने डुकरासारखी ती गर्जते; ज्याच्या नियमाने अनेक रूपी वनस्पती उगवतात — हे पर्जन्या, आम्हाला महान आश्रय दे.
5.83.6
दि॒वो नो॑ वृ॒ष्टिं म॑रुतो ररीध्वं॒ प्र पि॑न्वत॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ धाराः॑ ।
अ॒र्वाङे॒तेन॑ स्तनयि॒त्नुनेहि॑ अ॒पो नि॑षि॒ञ्चन्नसु॑रः पि॒ता नः॑ ॥
हे मरुतांनो, स्वर्गातून आम्हाला पाऊस द्या; वृषभ आणि अश्वाच्या धारा वाहवा. या गर्जणाऱ्यासह येथे या; पाणी ओतणारा तो असुर आमचा पिता आहे.
5.83.7
अ॒भि क्र॑न्द स्त॒नय॒ गर्भ॒मा धा॑ उद॒न्वता॒ परि॑ दीया॒ रथे॑न ।
दृतिं॒ सु क॑र्ष॒ विषि॑तं॒ न्य॑ञ्चं स॒मा भ॑वन्तू॒द्वतो॑ निपा॒दाः ॥
हे पर्जन्या, गर्जना कर, गर्भ धारण करव; रथाने सभोवती फिर. पाण्याने भरलेल्या मेघाने मार्ग नीट कर, तो खाली वळव; उंच उठलेले आणि खाली उतरलेले सर्व समान होवोत.
5.83.8
म॒हान्तं॒ कोश॒मुद॑चा॒ नि षि॑ञ्च॒ स्यन्द॑न्तां कु॒ल्या विषि॑ताः पु॒रस्ता॑त् ।
घृ॒तेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी व्यु॑न्धि सुप्रपा॒णं भ॑वत्व॒घ्न्याभ्यः॑ ॥
मोठे पात्र वरून ओत आणि खाली सोड; पुढून सोडलेले ओढे वाहू दे. तुपासारख्या पाण्याने द्यावापृथिवी भिजव; उत्तम पाण्याची जागा सुंदर पाण्याने भरो.
5.83.9
यत्प॑र्जन्य॒ कनि॑क्रदत्स्त॒नय॒न्हंसि॑ दु॒ष्कृतः॑ ।
प्रती॒दं विश्वं॑ मोदते॒ यत्किं च॑ पृथि॒व्यामधि॑ ॥
हे पर्जन्या, तू गर्जना करत गर्जत दुष्कर्म्यांना प्रहार करतोस तेव्हा हे सारे विश्व आनंदते; पृथ्वीवर जे काही आहे तेही आनंदते.
5.83.10
अव॑र्षीर्व॒र्षमुदु॒ षू गृ॑भा॒याक॒र्धन्वा॒न्यत्ये॑त॒वा उ॑ ।
अजी॑जन॒ ओष॑धी॒र्भोज॑नाय॒ कमु॒त प्र॒जाभ्यो॑ऽविदो मनी॒षाम् ॥
तू पाऊस वर्षवलास; तो चांगला वर वे. वाळवंटे पार करण्याजोगी केलीस. अन्न व सुखासाठी औषधी निर्माण केल्यास; प्रजांसाठीही तू मनीषा जाणलीस.