ऋग्वेद · सूक्त 8.79

8.79.1

अ॒यं कृ॒त्नुरगृ॑भीतो विश्व॒जिदु॒द्भिदित्सोमः॑ ।
ऋषि॒र्विप्रः॒ काव्ये॑न ॥

हा सोम कर्ता आहे; न पकडला जाणारा, सर्वांना जिंकणारा, खरोखर उफाळून वर येणारा. ऋषी आणि ज्ञानी असा तो काव्यवाणीने (प्रकट होतो).

अ॒भ्यू॑र्णोति॒ यन्न॒ग्नं भि॒षक्ति॒ विश्वं॒ यत्तु॒रम् ।
प्रेम॒न्धः ख्य॒न्निः श्रो॒णो भू॑त् ॥

नग्नाला झाकतो; कठीण सर्व बरे करतो. तो पुढे जाऊन पाहतो; आंधळा पाहू लागतो, लंगडा चालू लागतो.

त्वं सो॑म तनू॒कृद्भ्यो॒ द्वेषो॑भ्यो॒ऽन्यकृ॑तेभ्यः ।
उ॒रु य॒न्तासि॒ वरू॑थम् ॥

हे सोमा, शरीर घडवणाऱ्यांच्या आणि इतर मार्गाने वागणाऱ्यांच्या वैरापासून तू विस्तीर्ण आश्रयाकडे नेणारा आहेस.

त्वं चि॒त्ती तव॒ दक्षै॑र्दि॒व आ पृ॑थि॒व्या ऋ॑जीषिन् ।
यावी॑र॒घस्य॑ चि॒द्द्वेषः॑ ॥

तुझ्या बुद्धीने आणि कर्मांनी स्वर्गापासून पृथ्वीपर्यंत (तू उभा आहेस). हे सरळ मार्गाच्या नेत्या, अपकारकाचे वैरही तू दूर ठेवतोस.

अ॒र्थिनो॒ यन्ति॒ चेदर्थं॒ गच्छा॒निद्द॒दुषो॑ रा॒तिम् ।
व॒वृ॒ज्युस्तृष्य॑तः॒ काम॑म् ॥

जे इच्छुक आहेत ते जातात; ते ध्येयापर्यंत पोहोचतात, दात्याचे दानही मिळवतात; प्रयत्न करणाऱ्यांची इच्छा पूर्ण होऊन ते मुक्त होतात.

वि॒दद्यत्पू॒र्व्यं न॒ष्टमुदी॑मृता॒युमी॑रयत् ।
प्रेमायु॑स्तारी॒दती॑र्णम् ॥

त्याला हरवलेले प्राचीन सापडले तेव्हा त्याने ऋताचा अनुयायी पुढे प्रेरित केला; अद्याप न ओलांडलेले आयुष्य त्याने वाढवले.

सु॒शेवो॑ नो मृळ॒याकु॒रदृ॑प्तक्रतुरवा॒तः ।
भवा॑ नः सोम॒ शं हृ॒दे ॥

हे सोमा, आमच्याप्रती दयाळू आणि सौम्य हो; अहंकाररहित, स्थिर संकल्पाचा होऊन आमच्या हृदयाला शांती दे.

मा नः॑ सोम॒ सं वी॑विजो॒ मा वि बी॑भिषथा राजन् ।
मा नो॒ हार्दि॑ त्वि॒षा व॑धीः ॥

हे सोमा, आम्हाला पूर्णपणे विखुरू नकोस; हे राजा, भयभीत करू नकोस; तुझ्या तेजाने आमच्या हृदयावर घाव घालू नकोस.

अव॒ यत्स्वे स॒धस्थे॑ दे॒वानां॑ दुर्म॒तीरीक्षे॑ ।
राज॒न्नप॒ द्विषः॑ सेध॒ मीढ्वो॒ अप॒ स्रिधः॑ सेध ॥

मी आपल्या निवासात देवांचे दुष्ट हेतू पाहतो तेव्हा हे राजा, वैर दूर कर; हे दानशूरा, हानी करणाऱ्यांनाही दूर कर.