ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 9.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.71.1
आ दक्षि॑णा सृज्यते शु॒ष्म्या॑सदं॒ वेति॑ द्रु॒हो र॒क्षसः॑ पाति॒ जागृ॑विः ।
हरि॑रोप॒शं कृ॑णुते॒ नभ॒स्पय॑ उप॒स्तिरे॑ च॒म्वो॑र्ब्रह्म॑ नि॒र्णिजे॑ ॥
ਇੱਥੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਬਲਵਾਨ ਸੋਮ, ਜਾਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਦ੍ਰੋਹੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰਿ (ਸੋਮ) ਛਾਨਣੀ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਰਸ ਵਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੋ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਮੰਤਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
9.71.2
प्र कृ॑ष्टि॒हेव॑ शू॒ष ए॑ति॒ रोरु॑वदसु॒र्यं॑ वर्णं॒ नि रि॑णीते अस्य॒ तम् ।
जहा॑ति व॒व्रिं पि॒तुरे॑ति निष्कृ॒तमु॑प॒प्रुतं॑ कृणुते नि॒र्णिजं॒ तना॑ ॥
ਸ਼ਤਰੂ-ਨਾਸ਼ਕ ਵਾਂਗ ਉਹ ਉਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਅਸੁਰ-ਰੰਗ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਟੇਢਾ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਛਾਨਣੀ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
9.71.3
अद्रि॑भिः सु॒तः प॑वते॒ गभ॑स्त्योर्वृषा॒यते॒ नभ॑सा॒ वेप॑ते म॒ती ।
स मो॑दते॒ नस॑ते॒ साध॑ते गि॒रा ने॑नि॒क्ते अ॒प्सु यज॑ते॒ परी॑मणि ॥
ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜਿਆ ਸੋਮ ਵਗਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਨਾਲ, ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਗੀਤ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਯਜ੍ਞ ਕਰਦਾ ਹੈ।
9.71.4
परि॑ द्यु॒क्षं सह॑सः पर्वता॒वृधं॒ मध्वः॑ सिञ्चन्ति ह॒र्म्यस्य॑ स॒क्षणि॑म् ।
आ यस्मि॒न्गावः॑ सुहु॒ताद॒ ऊध॑नि मू॒र्धञ्च्छ्री॒णन्त्य॑ग्रि॒यं वरी॑मभिः ॥
ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਜੇਤੂ, ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮਧੂ-ਰਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਪਿਤ, ਥਣਾਂ ਉੱਤੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੋਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
9.71.5
समी॒ रथं॒ न भु॒रिजो॑रहेषत॒ दश॒ स्वसा॑रो॒ अदि॑तेरु॒पस्थ॒ आ ।
जिगा॒दुप॑ ज्रयति॒ गोर॑पी॒च्यं॑ प॒दं यद॑स्य म॒तुथा॒ अजी॑जनन् ॥
ਦਸ ਭੈਣਾਂ ਰਥ ਨੂੰ ਦੋ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਦਿਤੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੈ। ਗਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਪੈਰ ਵੱਲ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
9.71.6
श्ये॒नो न योनिं॒ सद॑नं धि॒या कृ॒तं हि॑र॒ण्यय॑मा॒सदं॑ दे॒व एष॑ति ।
ए रि॑णन्ति ब॒र्हिषि॑ प्रि॒यं गि॒राश्वो॒ न दे॒वाँ अप्ये॑ति य॒ज्ञियः॑ ॥
ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ, ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸਦਨ ਅਤੇ ਆਸਨ ਵੱਲ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰੀ ਉਸਤਤ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਯਜ੍ਞ-ਯੋਗ ਸੋਮ, ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
9.71.7
परा॒ व्य॑क्तो अरु॒षो दि॒वः क॒विर्वृषा॑ त्रिपृ॒ष्ठो अ॑नविष्ट॒ गा अ॒भि ।
स॒हस्र॑णीति॒र्यतिः॑ परा॒यतिः॑ रे॒भो न पू॒र्वीरु॒षसो॒ वि रा॑जति ॥
ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਚਮਕਦਾ ਕਵੀ ਸੋਮ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਪਿੱਠਾਂ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਗਾਵਾਂ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਕ, ਉਸਤਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
9.71.8
त्वे॒षं रू॒पं कृ॑णुते॒ वर्णो॑ अस्य॒ स यत्राश॑य॒त्समृ॑ता॒ सेध॑ति स्रि॒धः ।
अ॒प्सा या॑ति स्व॒धया॒ दैव्यं॒ जनं॒ सं सु॑ष्टु॒ती नस॑ते॒ सं गोअ॑ग्रया ॥
ਉਹ ਆਪਣਾ ਚਮਕਦਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਰੰਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਟਿਕਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦੈਵੀ ਜਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚੰਗੀ ਉਸਤਤੀ ਨਾਲ, ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਰਣੀ ਨਾਲ ਉਹ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
9.71.9
उ॒क्षेव॑ यू॒था प॑रि॒यन्न॑रावी॒दधि॒ त्विषी॑रधित॒ सूर्य॑स्य ।
दि॒व्यः सु॑प॒र्णोऽव॑ चक्षत॒ क्षां सोमः॒ परि॒ क्रतु॑ना पश्यते॒ जाः ॥
ਜਿਵੇਂ ਬਲਦ ਝੁੰਡ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਘੁੰਮ ਕੇ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਧਾਰੀਆਂ। ਦਿਵਯ ਸੁਪਰਣ ਪੰਛੀ ਹੇਠਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਸੋਮ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।