ウパニシャッド · Bṛhadāraṇyaka 3.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.7.1
(उद्दालकब्राह्मणं, अन्तर्यामिब्राह्मणं वा सृष्टिप्रवेशब्राह्मणम्)
अथैनमुद्दालक आरुणिः पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच ।
मद्रेष्ववसाम पतञ्चलस्य काप्यस्य गृहेषु यज्ञमधीयानाः ।
तस्यासीद्भार्या गन्धर्वगृहीता ।
तमपृच्छाम कोऽसीति ।
सोऽब्रवीत्कबन्ध आथर्वण इति ।
सोऽब्रवीत्पतञ्चलं काप्यं याज्ञिकांश्च वेत्थ नु त्वं काप्य तत्सूत्रं यस्मिन्नयं च लोकः परश्च लोकः सर्वाणि च भूतानि संदृब्धानि भवन्तीति ।
सोऽब्रवीत्पतञ्चलः काप्यो नाहं तद्भगवन् वेदेति ।
सोऽब्रवीत्पतञ्चलं काप्यं याज्ञिकांश्च ।
वेत्थ नु त्वं काप्य तमन्तर्यामिणं य इमं च लोकं परं च लोकं सर्वाणि च भूतान्यन्तरो यमयति ।
सोऽब्रवीत्पतञ्चलः काप्यो नाहं तं भगवन् वेदेति ।
सोऽब्रवीत्पतञ्चलं काप्यं याज्ञिकांश्च ।
यो वै तत्काप्य सूत्रं विद्यात्तं चान्तर्यामिणमिति स ब्रह्मवित्स लोकवित्स देववित्स वेदवित्स आत्मवित्स सर्ववित् ।
इति तेभ्योऽब्रवीत् ।
तदहं वेद ।
तच्चेत्त्वं याज्ञवल्क्य सूत्रमविद्वांस्तं चान्तर्यामिणं ब्रह्मगवीरुदजसे मूर्धा ते विपतिष्यति ।
वेद वा अहं गौतम तत्सूत्रं तं चान्तर्यामिणमिति ।
यो वा इदं कश्च ब्रूयाद्वेद वेदेति यथा वेत्थ तथा ब्रूहीति ॥ ३.७.१ ॥
ここでウッダーラカ・アールニはヤージュニャヴァルキヤに尋ねた。彼は言った。私たちはマドラ国でパタンチャラ・カーピヤの家に住み、祭式を学んでいた。彼の妻はガンダルヴァに取りつかれていた。私たちは彼に尋ねた。あなたは誰か。彼は言った。私はアタルヴァンの子カバンダである。彼はパタンチャラ・カーピヤと祭官たちに言った。カーピヤよ、この世、あの世、そしてすべての存在が貫かれている糸をあなたは知っているか。パタンチャラ・カーピヤは言った。尊者よ、私はそれを知りません。彼はまた言った。カーピヤよ、この世、あの世、すべての存在を内側から制御する内なる制御者をあなたは知っているか。パタンチャラ・カーピヤは言った。尊者よ、私はその者を知りません。彼は言った。そのカーピヤの糸とその内なる制御者を知る者は、ブラフマンを知る者、世界を知る者、神々を知る者、ヴェーダを知る者、アートマンを知る者、すべてを知る者である。彼は彼らにこう言った。私はそれを知っている。ヤージュニャヴァルキヤよ、もしあなたがその糸とその内なる制御者を知らずにバラモンの牛を追うなら、あなたの頭は落ちるだろう。ヤージュニャヴァルキヤは言った。ゴータマよ、私は確かにその糸とその内なる制御者を知っている。私は知っている、知っている、と言う者は、あなたが知っているように話すべきである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.2
स होवाच वायुर्वै गौतम तत्सूत्रम् ।
वायुना वै गौतम सूत्रेणायं च लोकः परश्च लोकः सर्वाणि च भूतानि संदृब्धानि भवन्ति ।
तस्माद्वै गौतम पुरुषं प्रेतमाहुर्व्यस्रंसिषतास्याङ्गानीति ।
वायुना हि गौतम सूत्रेण सम्दृब्धानि भवन्तीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ।
अन्तर्यामिणं ब्रूहीति ॥ ३.७.२ ॥
彼は言った。ガウタマよ、風こそがその糸である。ガウタマよ、風という糸によって、この世界もあの世界もすべての存在も貫かれて繋がっている。それゆえ、ガウタマよ、死んだ人については、その手足が緩んだと言うのだ。ガウタマよ、風の糸によってこそ、それらは結び合わされているのだから。ヤージュニャヴァルキヤよ、まさにそのとおりである。さあ、内なる支配者（アンタルヤーミン）について語れ。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.3
यः पृथिव्यां तिष्ठन् पृथिव्या अन्तरो यं पृथिवी न वेद यस्य पृथिवी शरीरं यः पृथिवीमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.३ ॥
大地に留まり、大地の内にあり、大地がそれを知らず、大地をその身体とし、内側から大地を支配する者——それがあなたの内なる支配者、不死のātmanである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.4
योऽप्सु तिष्ठन्नद्भ्योऽन्तरो यमापो न विदुर्यस्यापः शरीरं योऽपोऽन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.४ ॥
水の中に留まり、水の内にいて、水が知らず、水を身体とし、内から水を支配する者——それがあなたの内なる支配者、不死のātmanである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.5
योऽग्नौ तिष्ठन्नग्नेरन्तरो यमग्निर्न वेद यस्याग्निः शरीरं योऽग्निमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.५ ॥
火の中に留まり、火の内にいて、火が知らず、火を身体とし、内から火を支配する者——それがあなたの内なる支配者、不死のātmanである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.6
योऽन्तरिक्षे तिष्ठन्नन्तरिक्षादन्तरो यमन्तरिक्षं न वेद यस्यान्तरिक्षं शरीरं योऽन्तरिक्षमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.६ ॥
虚空に留まり、虚空の内にいて、虚空が知らず、虚空を身体とし、内から虚空を支配する者——それがあなたの内なる支配者、不死のātmanである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.7
यो वायौ तिष्ठन् वायोरन्तरो यं वायुर्न वेद यस्य वायुः शरीरं यो वायुमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.७ ॥
風の中に留まり、風の内にいて、風が知らず、風を身体とし、内から風を支配する者——それがあなたの内なる支配者、不死のātmanである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.8
यो दिवि तिष्ठन् दिवोऽन्तरो यं द्यौर्न वेद यस्य द्यौः शरीरं यो दिवमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.८ ॥
天に住み、天の内にあり、天がそれを知らず、天がその身体であり、天の内側から天を支配する者——それがあなたのātman、内なる制御者、不死なるものである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.9
य आदित्ये तिष्ठन्नादित्यादन्तरो यमादित्यो न वेद यस्यादित्यः शरीरं य आदित्यमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.९ ॥
太陽に住み、太陽の内にあり、太陽がそれを知らず、太陽がその身体であり、太陽の内側から太陽を支配する者——それがあなたのātman、内なる制御者、不死なるものである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.10
यो दिक्षु तिष्ठन् दिग्भ्योऽन्तरो यं दिशो न विदुर्यस्य दिशः शरीरं यो दिशोऽन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१० ॥
方角に住み、方角の内にあり、方角がそれを知らず、方角がその身体であり、方角の内側からそれらを支配する者——それがあなたのātman、内なる制御者、不死なるものである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.11
यश्चन्द्रतारके तिष्ठञ्चन्द्रतारकादन्तरो यं चन्द्रतारकं न वेद यस्य चन्द्रतारकं शरीरं यश्चन्द्रतारकमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.११ ॥
月と星々に住み、月と星々の内にあり、月と星々がそれを知らず、月と星々がその身体であり、内側からそれらを支配する者——それがあなたのātman、内なる制御者、不死なるものである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.12
य आकाशे तिष्ठन्नाकाशादन्तरो यमाकाशो न वेद यस्याकाशः शरीरं य आकाशमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१२ ॥
空に住み、空の内にあり、空が知らず、空を身体とし、内から空を制御する者——それがあなたの内なる支配者、不死のātmanである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.13
यस्तमसि तिष्ठंस्तमसोऽन्तरो यं तमो न वेद यस्य तमः शरीरं यस्तमोऽन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१३ ॥
闇に住み、闇の内にあり、闇が知らず、闇を身体とし、内から闇を制御する者——それがあなたの内なる支配者、不死のātmanである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.14
यस्तेजसि तिष्ठंस्तेजसोऽन्तरो यं तेजो न वेद यस्य तेजः शरीरं यस्तेजोऽन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१४ ॥
光に住み、光の内にあり、光が知らず、光を身体とし、内から光を制御する者——それがあなたの内なる支配者、不死のātmanである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.15
अथाधिभूतम् ।
यः सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन् सर्वेभ्यो भूतेभ्योऽन्तरो यं सर्वाणि भूतानि न विदुर्यस्य सर्वाणि भुतानि शरीरं यः सर्वाणि भूतान्यन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ।
इत्यधिभूतम् ॥ ३.७.१५ ॥
次に、万有（adhibhūta）についての教え。すべての存在の中に住み、すべての存在の内にあり、すべての存在が知らず、すべての存在を身体とし、内からすべての存在を制御する者——それがあなたの内なる支配者、不死のātmanである。以上が万有についての教えである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.16
अथाध्यात्मम् । यः प्राणे तिष्ठन् प्राणादन्तरो यं प्राणो न वेद यस्य प्राणः शरीरं यः प्राणमन्तरो यमयति एष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१६ ॥
次に内なるものについて。プラーナに宿り、プラーナより内にあり、プラーナが知らず、プラーナを身体とし、内からプラーナを制御する者——それがあなたのアートマン、内なる統御者、不死なるものである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.17
यो वाचि तिष्ठन् वाचोऽन्तरो यं वाङ्न वेद यस्य वाक्शरीरं यो वाचमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१७ ॥
言葉に宿り、言葉より内にあり、言葉が知らず、言葉を身体とし、内から言葉を制御する者——それがあなたのアートマン、内なる統御者、不死なるものである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.18
यश्चक्षुषि तिष्ठञ्चक्षुषोऽन्तरो यं चक्षुर्न वेद यस्य चक्षुः शरीरं यश्चक्षुरन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१८ ॥
眼に宿り、眼より内にあり、眼が知らず、眼を身体とし、内から眼を制御する者——それがあなたのアートマン、内なる統御者、不死なるものである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.19
यः श्रोत्रे तिष्ठञ्छ्रोत्रादन्तरो यं श्रोत्रं न वेद यस्य श्रोत्रं शरीरं यः श्रोत्रमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१९ ॥
耳に宿り、耳より内にあり、耳が知らず、耳を身体とし、内から耳を制御する者——それがあなたのアートマン、内なる統御者、不死なるものである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.20
यो मनसि तिष्ठन्मनसोऽन्तरो यं मनो न वेद यस्य मनः शरीरं यो मनोऽन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.२० ॥
心に宿りながら心とは異なり、心が知らず、心を身体とし、心の内から制御する者——それがあなたのātman、内在の制御者、不死なるものである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.21
यस्त्वचि तिष्ठंस्त्वचोऽन्तरो यं त्वङ्न वेद यस्य त्वक्शरीरं यस्त्वचमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.२१ ॥
皮膚に宿りながら皮膚とは異なり、皮膚が知らず、皮膚を身体とし、皮膚の内から制御する者——それがあなたのātman、内在の制御者、不死なるものである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.22
यो विज्ञाने तिष्ठन् विज्ञानादन्तरो यं विज्ञानं न वेद यस्य विज्ञानं शरीरं यो विज्ञानमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.२२ ॥
識に宿りながら識とは異なり、識が知らず、識を身体とし、識の内から制御する者——それがあなたのātman、内在の制御者、不死なるものである。
Bṛhadāraṇyaka 3.7.23
यो रेतसि तिष्ठं रेतसोऽन्तरो यं रेतो न वेद यस्य रेतः शरीरं यो रेतोऽन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ।
अदृष्टो द्रष्टाश्रुतः श्रोतामतो मन्ताविज्ञतो विज्ञाता ।
नान्योऽतोऽस्ति द्रष्टा नान्योऽतोऽस्ति श्रोता नान्योऽतोऽस्ति मन्ता नान्योऽतोऽस्ति विज्ञाता ।
एष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ।
अतोऽन्यदार्तम् ।
ततो होद्दालक आरुणिरुपरराम ॥ ३.७.२३ ॥
精液に宿りながら精液とは異なり、精液が知らず、精液を身体とし、精液の内から制御する者——それがあなたのātman、内在の制御者、不死なるものである。彼は見られぬ見者、聞かれぬ聞者、思われぬ思者、知られぬ知者である。彼以外に見る者はなく、聞く者はなく、思う者はなく、知る者はない。それがあなたのātman、内在の制御者、不死なるものである。これ以外はすべて苦しみである。そのときウッダーラカ・アールニは沈黙した。