ଉପନିଷଦ · Bṛhadāraṇyaka 3.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.7.1
(उद्दालकब्राह्मणं, अन्तर्यामिब्राह्मणं वा सृष्टिप्रवेशब्राह्मणम्)
अथैनमुद्दालक आरुणिः पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच ।
मद्रेष्ववसाम पतञ्चलस्य काप्यस्य गृहेषु यज्ञमधीयानाः ।
तस्यासीद्भार्या गन्धर्वगृहीता ।
तमपृच्छाम कोऽसीति ।
सोऽब्रवीत्कबन्ध आथर्वण इति ।
सोऽब्रवीत्पतञ्चलं काप्यं याज्ञिकांश्च वेत्थ नु त्वं काप्य तत्सूत्रं यस्मिन्नयं च लोकः परश्च लोकः सर्वाणि च भूतानि संदृब्धानि भवन्तीति ।
सोऽब्रवीत्पतञ्चलः काप्यो नाहं तद्भगवन् वेदेति ।
सोऽब्रवीत्पतञ्चलं काप्यं याज्ञिकांश्च ।
वेत्थ नु त्वं काप्य तमन्तर्यामिणं य इमं च लोकं परं च लोकं सर्वाणि च भूतान्यन्तरो यमयति ।
सोऽब्रवीत्पतञ्चलः काप्यो नाहं तं भगवन् वेदेति ।
सोऽब्रवीत्पतञ्चलं काप्यं याज्ञिकांश्च ।
यो वै तत्काप्य सूत्रं विद्यात्तं चान्तर्यामिणमिति स ब्रह्मवित्स लोकवित्स देववित्स वेदवित्स आत्मवित्स सर्ववित् ।
इति तेभ्योऽब्रवीत् ।
तदहं वेद ।
तच्चेत्त्वं याज्ञवल्क्य सूत्रमविद्वांस्तं चान्तर्यामिणं ब्रह्मगवीरुदजसे मूर्धा ते विपतिष्यति ।
वेद वा अहं गौतम तत्सूत्रं तं चान्तर्यामिणमिति ।
यो वा इदं कश्च ब्रूयाद्वेद वेदेति यथा वेत्थ तथा ब्रूहीति ॥ ३.७.१ ॥
ଏଠାରେ ଉଦ୍ଦାଳକ ଆରୁଣି ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ। ସେ କହିଲେ: ଆମେ ମଦ୍ର ଦେଶରେ ପତଞ୍ଚଳ କାପ୍ୟଙ୍କ ଘରେ ଯଜ୍ଞ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ରହୁଥିଲୁ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଗନ୍ଧର୍ବ ଆବେଶ କରିଥିଲା। ଆମେ ତାକୁ ପଚାରିଲୁ: ତୁମେ କିଏ? ସେ କହିଲା: ମୁଁ ଆଥର୍ବଣ କବନ୍ଧ। ସେ ପତଞ୍ଚଳ କାପ୍ୟ ଓ ଯାଜ୍ଞିକମାନଙ୍କୁ କହିଲା: ହେ କାପ୍ୟ, ଯେଉଁ ସୂତ୍ରରେ ଏହି ଲୋକ, ପରଲୋକ ଓ ସମସ୍ତ ଭୂତ ଗୁନ୍ଥା ହୋଇଛନ୍ତି, ସେହି ସୂତ୍ର କ'ଣ ତୁମେ ଜାଣ? ପତଞ୍ଚଳ କାପ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ଭଗବନ୍, ମୁଁ ତାହା ଜାଣେ ନାହିଁ। ସେ ପୁଣି କହିଲା: ହେ କାପ୍ୟ, ଏହି ଲୋକ, ପରଲୋକ ଓ ସମସ୍ତ ଭୂତକୁ ଭିତରୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ସେହି ଅନ୍ତର୍ଯାମୀଙ୍କୁ ତୁମେ ଜାଣ କି? ପତଞ୍ଚଳ କାପ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ଭଗବନ୍, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ। ସେ କହିଲା: ଯେ ସେହି କାପ୍ୟ ସୂତ୍ର ଓ ସେହି ଅନ୍ତର୍ଯାମୀଙ୍କୁ ଜାଣେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞ, ଲୋକଜ୍ଞ, ଦେବଜ୍ଞ, ବେଦଜ୍ଞ, ଆତ୍ମଜ୍ଞ ଓ ସର୍ବଜ୍ଞ। ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହା କହିଲା। ମୁଁ ତାହା ଜାଣେ। ହେ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ତୁମେ ସେହି ସୂତ୍ର ଓ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀଙ୍କୁ ନଜାଣି ବ୍ରାହ୍ମଣର ଗାଈ ଚଳାଇଲେ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଖସିପଡ଼ିବ। ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ଗୌତମ, ସେହି ସୂତ୍ର ଓ ସେହି ଅନ୍ତର୍ଯାମୀଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ଜାଣେ। ଯିଏ କହେ ମୁଁ ଜାଣେ, ଜାଣେ, ତାକୁ ତୁମେ ଯେପରି ଜାଣ ସେପରି କହିବାକୁ ହେବ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.2
स होवाच वायुर्वै गौतम तत्सूत्रम् ।
वायुना वै गौतम सूत्रेणायं च लोकः परश्च लोकः सर्वाणि च भूतानि संदृब्धानि भवन्ति ।
तस्माद्वै गौतम पुरुषं प्रेतमाहुर्व्यस्रंसिषतास्याङ्गानीति ।
वायुना हि गौतम सूत्रेण सम्दृब्धानि भवन्तीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ।
अन्तर्यामिणं ब्रूहीति ॥ ३.७.२ ॥
ସେ କହିଲେ: ହେ ଗୌତମ, ବାୟୁ ହିଁ ସେହି ସୂତ୍ର। ହେ ଗୌତମ, ବାୟୁରୂପୀ ସୂତ୍ରରେ ଏହି ଲୋକ, ପରଲୋକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୂତ ଗ୍ରଥିତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ, ହେ ଗୌତମ, ମୃତ ପୁରୁଷର ଅଙ୍ଗସବୁ ଶିଥିଳ ହୋଇଗଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ହେ ଗୌତମ, ବାୟୁରୂପୀ ସୂତ୍ରରେ ହିଁ ସେସବୁ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ରହନ୍ତି। ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ଏହା ଠିକ୍ ସେହିପରି। ଅନ୍ତର୍ଯାମୀଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.3
यः पृथिव्यां तिष्ठन् पृथिव्या अन्तरो यं पृथिवी न वेद यस्य पृथिवी शरीरं यः पृथिवीमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.३ ॥
ଯିଏ ପୃଥିବୀରେ ରହେ, ପୃଥିବୀ ଭିତରେ ଅଛି, ଯାହାକୁ ପୃଥିବୀ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଯାହାର ଶରୀର ପୃଥିବୀ, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ଭିତରେ ରହି ଯିଏ ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ — ସେ ହିଁ ତୁମର ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଅମର ଆତ୍ମା।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.4
योऽप्सु तिष्ठन्नद्भ्योऽन्तरो यमापो न विदुर्यस्यापः शरीरं योऽपोऽन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.४ ॥
ଯିଏ ଜଳରେ ରହି ଜଳ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଜଳ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଜଳ ଯାହାର ଶରୀର, ଯିଏ ଜଳ ଭିତରେ ରହି ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି — ସେ ତୁମ୍ଭର ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଅମର ଆତ୍ମା।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.5
योऽग्नौ तिष्ठन्नग्नेरन्तरो यमग्निर्न वेद यस्याग्निः शरीरं योऽग्निमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.५ ॥
ଯିଏ ଅଗ୍ନିରେ ରହି ଅଗ୍ନି ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଅଗ୍ନି ଜାଣେ ନାହିଁ, ଅଗ୍ନି ଯାହାର ଶରୀର, ଯିଏ ଅଗ୍ନି ଭିତରେ ରହି ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି — ସେ ତୁମ୍ଭର ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଅମର ଆତ୍ମା।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.6
योऽन्तरिक्षे तिष्ठन्नन्तरिक्षादन्तरो यमन्तरिक्षं न वेद यस्यान्तरिक्षं शरीरं योऽन्तरिक्षमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.६ ॥
ଯିଏ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ରହି ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଯାହାର ଶରୀର, ଯିଏ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଭିତରେ ରହି ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି — ସେ ତୁମ୍ଭର ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଅମର ଆତ୍ମା।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.7
यो वायौ तिष्ठन् वायोरन्तरो यं वायुर्न वेद यस्य वायुः शरीरं यो वायुमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.७ ॥
ଯିଏ ବାୟୁରେ ରହି ବାୟୁ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ବାୟୁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ବାୟୁ ଯାହାର ଶରୀର, ଯିଏ ବାୟୁ ଭିତରେ ରହି ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି — ସେ ତୁମ୍ଭର ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଅମର ଆତ୍ମା।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.8
यो दिवि तिष्ठन् दिवोऽन्तरो यं द्यौर्न वेद यस्य द्यौः शरीरं यो दिवमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.८ ॥
ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସ୍ଥିତ, ସ୍ୱର୍ଗ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର ସ୍ୱର୍ଗ, ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗ ଭିତରୁ ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି—ସେ ତୁମର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.9
य आदित्ये तिष्ठन्नादित्यादन्तरो यमादित्यो न वेद यस्यादित्यः शरीरं य आदित्यमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.९ ॥
ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭିତରୁ ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି—ସେ ତୁମର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.10
यो दिक्षु तिष्ठन् दिग्भ्योऽन्तरो यं दिशो न विदुर्यस्य दिशः शरीरं यो दिशोऽन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१० ॥
ଯିଏ ଦିଗମାନଙ୍କରେ ସ୍ଥିତ, ଦିଗ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ଦିଗମାନେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର ଦିଗମାନେ, ଯିଏ ଦିଗ ଭିତରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି—ସେ ତୁମର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.11
यश्चन्द्रतारके तिष्ठञ्चन्द्रतारकादन्तरो यं चन्द्रतारकं न वेद यस्य चन्द्रतारकं शरीरं यश्चन्द्रतारकमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.११ ॥
ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରକାରେ ସ୍ଥିତ, ଚନ୍ଦ୍ର-ତାରକା ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ର-ତାରକା ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର ଚନ୍ଦ୍ର-ତାରକା, ଯିଏ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି—ସେ ତୁମର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.12
य आकाशे तिष्ठन्नाकाशादन्तरो यमाकाशो न वेद यस्याकाशः शरीरं य आकाशमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१२ ॥
ଆକାଶରେ ରହି ଆକାଶ ଭିତରେ ଥିବା ଯେ, ଯାହାକୁ ଆକାଶ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଆକାଶ ଯାହାର ଶରୀର, ଯେ ଆକାଶ ଭିତରେ ରହି ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ — ସେ ତୁମର ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଅମୃତ ଆତ୍ମା।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.13
यस्तमसि तिष्ठंस्तमसोऽन्तरो यं तमो न वेद यस्य तमः शरीरं यस्तमोऽन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१३ ॥
ଅନ୍ଧକାରରେ ରହି ଅନ୍ଧକାର ଭିତରେ ଥିବା ଯେ, ଯାହାକୁ ଅନ୍ଧକାର ଜାଣେ ନାହିଁ, ଅନ୍ଧକାର ଯାହାର ଶରୀର, ଯେ ଅନ୍ଧକାର ଭିତରେ ରହି ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ — ସେ ତୁମର ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଅମୃତ ଆତ୍ମା।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.14
यस्तेजसि तिष्ठंस्तेजसोऽन्तरो यं तेजो न वेद यस्य तेजः शरीरं यस्तेजोऽन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१४ ॥
ତେଜରେ ରହି ତେଜ ଭିତରେ ଥିବା ଯେ, ଯାହାକୁ ତେଜ ଜାଣେ ନାହିଁ, ତେଜ ଯାହାର ଶରୀର, ଯେ ତେଜ ଭିତରେ ରହି ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ — ସେ ତୁମର ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଅମୃତ ଆତ୍ମା।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.15
अथाधिभूतम् ।
यः सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन् सर्वेभ्यो भूतेभ्योऽन्तरो यं सर्वाणि भूतानि न विदुर्यस्य सर्वाणि भुतानि शरीरं यः सर्वाणि भूतान्यन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ।
इत्यधिभूतम् ॥ ३.७.१५ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଧିଭୂତ (ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ): ଯେ ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀରେ ରହି ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀ ଭିତରେ ଥିବା, ଯାହାକୁ ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀ ଯାହାର ଶରୀର, ଯେ ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀ ଭିତରେ ରହି ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ — ସେ ତୁମର ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଅମୃତ ଆତ୍ମା। ଏହା ଅଧିଭୂତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.16
अथाध्यात्मम् । यः प्राणे तिष्ठन् प्राणादन्तरो यं प्राणो न वेद यस्य प्राणः शरीरं यः प्राणमन्तरो यमयति एष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१६ ॥
ଏବେ ଅଧ୍ୟାତ୍ମ ବିଷୟରେ: ଯିଏ ପ୍ରାଣରେ ସ୍ଥିତ, ପ୍ରାଣଠାରୁ ଭିତରର, ଯାହାକୁ ପ୍ରାଣ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଯାହାର ଶରୀର ପ୍ରାଣ, ଯିଏ ପ୍ରାଣ ଭିତରେ ରହି ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ — ସେ ହିଁ ତୁମ୍ଭର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.17
यो वाचि तिष्ठन् वाचोऽन्तरो यं वाङ्न वेद यस्य वाक्शरीरं यो वाचमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१७ ॥
ଯିଏ ବାକ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ, ବାକ୍ୟଠାରୁ ଭିତରର, ଯାହାକୁ ବାକ୍ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଯାହାର ଶରୀର ବାକ୍, ଯିଏ ବାକ୍ ଭିତରେ ରହି ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ — ସେ ହିଁ ତୁମ୍ଭର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.18
यश्चक्षुषि तिष्ठञ्चक्षुषोऽन्तरो यं चक्षुर्न वेद यस्य चक्षुः शरीरं यश्चक्षुरन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१८ ॥
ଯିଏ ଚକ୍ଷୁରେ ସ୍ଥିତ, ଚକ୍ଷୁଠାରୁ ଭିତରର, ଯାହାକୁ ଚକ୍ଷୁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଯାହାର ଶରୀର ଚକ୍ଷୁ, ଯିଏ ଚକ୍ଷୁ ଭିତରେ ରହି ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ — ସେ ହିଁ ତୁମ୍ଭର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.19
यः श्रोत्रे तिष्ठञ्छ्रोत्रादन्तरो यं श्रोत्रं न वेद यस्य श्रोत्रं शरीरं यः श्रोत्रमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१९ ॥
ଯିଏ କର୍ଣ୍ଣରେ ସ୍ଥିତ, କର୍ଣ୍ଣଠାରୁ ଭିତରର, ଯାହାକୁ କର୍ଣ୍ଣ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଯାହାର ଶରୀର କର୍ଣ୍ଣ, ଯିଏ କର୍ଣ୍ଣ ଭିତରେ ରହି ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ — ସେ ହିଁ ତୁମ୍ଭର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.20
यो मनसि तिष्ठन्मनसोऽन्तरो यं मनो न वेद यस्य मनः शरीरं यो मनोऽन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.२० ॥
ଯିଏ ମନରେ ରହି ମନ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ମନ ଜାଣେ ନାହିଁ, ମନ ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର, ଯିଏ ମନ ଭିତରୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି—ସେ ତୁମର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.21
यस्त्वचि तिष्ठंस्त्वचोऽन्तरो यं त्वङ्न वेद यस्य त्वक्शरीरं यस्त्वचमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.२१ ॥
ଯିଏ ତ୍ୱଚାରେ ରହି ତ୍ୱଚା ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ତ୍ୱଚା ଜାଣେ ନାହିଁ, ତ୍ୱଚା ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର, ଯିଏ ତ୍ୱଚା ଭିତରୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି—ସେ ତୁମର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.22
यो विज्ञाने तिष्ठन् विज्ञानादन्तरो यं विज्ञानं न वेद यस्य विज्ञानं शरीरं यो विज्ञानमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.२२ ॥
ଯିଏ ବିଜ୍ଞାନରେ ରହି ବିଜ୍ଞାନ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞାନ ଜାଣେ ନାହିଁ, ବିଜ୍ଞାନ ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର, ଯିଏ ବିଜ୍ଞାନ ଭିତରୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି—ସେ ତୁମର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.7.23
यो रेतसि तिष्ठं रेतसोऽन्तरो यं रेतो न वेद यस्य रेतः शरीरं यो रेतोऽन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ।
अदृष्टो द्रष्टाश्रुतः श्रोतामतो मन्ताविज्ञतो विज्ञाता ।
नान्योऽतोऽस्ति द्रष्टा नान्योऽतोऽस्ति श्रोता नान्योऽतोऽस्ति मन्ता नान्योऽतोऽस्ति विज्ञाता ।
एष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ।
अतोऽन्यदार्तम् ।
ततो होद्दालक आरुणिरुपरराम ॥ ३.७.२३ ॥
ଯିଏ ରେତସରେ ରହି ରେତସ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ରେତସ ଜାଣେ ନାହିଁ, ରେତସ ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର, ଯିଏ ରେତସ ଭିତରୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି—ସେ ତୁମର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ। ସେ ଅଦୃଷ୍ଟ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଅଶ୍ରୁତ ଶ୍ରୋତା, ଅଚିନ୍ତିତ ମନ୍ତା, ଅବିଜ୍ଞାତ ବିଜ୍ଞାତା। ତାଙ୍କଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଆଉ ଦ୍ରଷ୍ଟା ନାହିଁ, ଶ୍ରୋତା ନାହିଁ, ମନ୍ତା ନାହିଁ, ବିଜ୍ଞାତା ନାହିଁ। ସେ ତୁମର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ। ଏଥିରୁ ଭିନ୍ନ ସବୁ ଦୁଃଖମୟ। ତେବେ ଉଦ୍ଦାଳକ ଆରୁଣି ନୀରବ ହେଲେ।