उपनिषदे · Chāndogya 1.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 1.6.1
इयमेवर्गग्निः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳ साम गीयत इयमेव साग्निरमस्तत्साम ॥ १.६.१ ॥
हीच ऋचा; अग्नीच साम आहे. ते साम या ऋचेवर अधिष्ठित आहे; म्हणून ऋचेवर अधिष्ठित साम गायिले जाते. हाच अग्नी; अम हेच ते साम.
Chāndogya 1.6.2
अन्तरिक्षमेवर्ग्वायुः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳ साम गीयतेऽन्तरिक्षमेव सा वायुरमस्तत्साम ॥ १.६.२ ॥
अंतरिक्षच ऋचा; वायूच साम आहे. ते साम या ऋचेवर अधिष्ठित आहे; म्हणून ऋचेवर अधिष्ठित साम गायिले जाते. अंतरिक्षच ते; वायू अम (साम) आहे.
Chāndogya 1.6.3
द्यौरेवर्गादित्यः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳ साम गीयते द्यौरेव सादित्योऽमस्तत्साम ॥ १.६.३ ॥
द्युलोकच आदित्य आहे, तेच साम आहे. हे साम या ऋचेवर स्थित आहे, म्हणून ऋचेवर स्थित साम गायिले जाते. द्युलोकच तो आदित्य आहे, तो 'अम' आहे; तेच साम आहे.
Chāndogya 1.6.4
नक्षत्राण्येवर्क्चन्द्रमाः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳ साम गीयते नक्षत्राण्येव सा चन्द्रमा अमस्तत्साम ॥ १.६.४ ॥
नक्षत्रेच ऋक् आहेत, चंद्र साम आहे. हे साम या ऋचेवर स्थित आहे, म्हणून ऋचेवर स्थित साम गायिले जाते. नक्षत्रेच ती ऋक् आहेत, तो चंद्र 'अम' आहे; तेच साम आहे.
Chāndogya 1.6.5
अथ यदेतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैवर्गथ यन्नीलं परः कृष्णं तत्साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳ साम गीयते ॥ १.६.५ ॥
आता आदित्याचे जे शुक्ल (पांढरे) तेज, तीच भा. आणि जे निळे व त्याच्या पलीकडचे कृष्ण, ते साम आहे. हे साम या ऋचेवर स्थित आहे, म्हणून ऋचेवर स्थित साम गायिले जाते.
Chāndogya 1.6.6
अथ यदेवैतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैव साथ यन्नीलं परः कृष्णं तदमस्तत्सामाथ य एषोऽन्तरादित्ये हिरण्मयः पुरुषो दृश्यते हिरण्यश्मश्रुर्हिरण्यकेश आप्रणखात्सर्व एव सुवर्णः ॥ १.६.६ ॥
आता आदित्याचे जे शुक्ल (पांढरे) तेज, ते सा. आणि जे निळे व त्याच्या पलीकडचे कृष्ण, ते अम आहे, तेच साम आहे. आता आदित्याच्या आत दिसणारा हा सुवर्णमय पुरुष, सोन्याची दाढी आणि सोन्याचे केस असलेला, नखाग्रापर्यंत पूर्ण सोन्यासारखा आहे.
Chāndogya 1.6.7
तस्य यथा कप्यासं पुण्डरीकमेवमक्षिणी तस्योदिति नाम स एष सर्वेभ्यः पाप्मभ्य उदित उदेति ह वै सर्वेभ्यः पाप्मभ्यो य एवं वेद ॥ १.६.७ ॥
त्याचे डोळे माकडाच्या तळासारखे आणि कमळासारखे आहेत. त्याचे नाव 'उदित' आहे, कारण तो सर्व पापांच्या वर उदित होऊन वर येतो. असे जाणणारा सर्व पापांच्या वर उठतो.
Chāndogya 1.6.8
तस्यर्क्च साम च गेष्णौ तस्मादुद्गीथस्तस्मात्त्वेवोद्गातैतस्य हि गाता स एष ये चामुष्मात्पराञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे देवकामानां चेत्यधिदैवतम् ॥ १.६.८ ॥
त्याचे ऋक् आणि साम हे दोन खांब आहेत. म्हणून तो उद्गीथ; आणि म्हणूनच तो उद्गाता, कारण तो त्याचा गायक आहे. देवांची कामना करणाऱ्यांसाठी असलेल्या त्या दूरच्या लोकांवर तोच शासन करतो — हे अधिदैवत आहे.