Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

उपनिषदे · Chāndogya 4.16

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

Chāndogya 4.16.1

एष ह वै यज्ञो योऽयं पवते एष ह यन्निदꣳ सर्वं पुनाति । यदेष यन्निदꣳ सर्वं पुनाति तस्मादेष एव यज्ञस्तस्य मनश्च वाक्च वर्तनी ॥ ४.१६.१ ॥

येथे पवित्र करीत वाहणारा हाच खरा यज्ञ आहे. हाच सर्वांना पवित्र करतो. सर्वांना पवित्र करतो म्हणून हाच यज्ञ. त्याचे दोन मार्ग म्हणजे मन आणि वाणी.

Chāndogya 4.16.2

तयोरन्यतरां मनसा सꣳस्करोति ब्रह्मा वाचा होताध्वर्युरुद्गातान्यतराꣳस यत्रौपाकृते प्रातरनुवाके पुरा परिधानीयाया ब्रह्मा व्यवदति ॥ ४.१६.२ ॥

यांपैकी एकाला तो मनाने संस्कारित करतो; ब्रह्मा वाणीने, होता, अध्वर्यू आणि उद्गाता दुसऱ्याला. औपाकृत प्रातरनुवाकात परिधानीयेच्या आधी ब्रह्मा मोठ्याने बोलतो तिथे.

Chāndogya 4.16.3

अन्यतरामेव वर्तनीꣳ सꣳस्करोति हीयतेऽन्यतरा स यथैकपाद्व्रजन्रथो वैकेन चक्रेण वर्तमानो रिष्यत्येवमस्य यज्ञोरिष्यति यज्ञꣳ रिष्यन्तं यजमानोऽनुरिष्यति स इष्ट्वा पापीयान्भवति ॥ ४.१६.३ ॥

यांपैकी केवळ एका मार्गाला तो संस्कारित करतो; दुसरा अपूर्ण राहतो. एकाच चाकाने चालणारा रथ जसा नष्ट होतो, तसा त्याचा यज्ञ नष्ट होतो. नष्ट होणाऱ्या यज्ञासह यजमानही नष्ट होतो; यज्ञ करून तो अधिक पापी होतो.

Chāndogya 4.16.4

अथ यत्रोपाकृते प्रातरनुवाके न पुरा परिधानीयाया ब्रह्मा व्यवदत्युभे एव वर्तनी सꣳस्कुर्वन्ति न हीयतेऽन्यतरा ॥ ४.१६.४ ॥

सकाळच्या अनुवाकाच्या आरंभी परिधानीयेपूर्वी ब्रह्मा बोलला तरीही ते दोन्ही मार्ग पूर्ण करतात; दोन्हींपैकी एकही कमी होत नाही.

Chāndogya 4.16.5

स यथोभयपाद्व्रजन्रथो वोभाभ्यां चक्राभ्यां वर्तमानः प्रतितिष्ठत्येवमस्य यज्ञः प्रतितिष्ठति यज्ञं प्रतितिष्ठन्तं यजमानोऽनुप्रतितिष्ठति स इष्ट्वा श्रेयान्भवति ॥ ४.१६.५ ॥

दोन्ही चाकांनी फिरणारा रथ जसा स्थिर राहतो, तसाच त्याचा यज्ञ स्थिर राहतो; स्थिर यज्ञाच्या मागे यजमानही स्थिर राहतो. यज्ञ करून तो श्रेष्ठ होतो.