उपनिषदे · Kena 1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kena 1.1
ॐ केनेषितं पतति प्रेषितं मनः
केन प्राणः प्रथमः प्रैति युक्तः ।
केनेषितां वाचमिमां वदन्ति
चक्षुः श्रोत्रं क उ देवो युनक्ति ॥ १.१ ॥
ॐ. कोणाच्या प्रेरणेने मन आपल्या लक्ष्याकडे धावते? कोणाने नियुक्त होऊन प्रथम प्राण चालतो? कोणाच्या प्रेरणेने माणसे ही वाणी बोलतात? कोणता देव डोळा आणि कान आपापल्या विषयांत जोडतो?
Kena 1.2
श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो मनो यद्वाचो ह वाचं
स उ प्राणस्य प्राणः चक्षुषश्चक्षुः ।
अतिमुच्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥ १.२ ॥
जो कानाचा कान, मनाचे मन, वाणीची वाणी आहे, तोच प्राणाचा प्राण आणि डोळ्याचा डोळा आहे. धीर पुरुष (इंद्रियविषयांच्या पलीकडे जाऊन), या लोकातून प्रयाण करून अमृत होतात.
Kena 1.3
न तत्र चक्षुर्गच्छति न वाग्गच्छति नो मनः ।
न विद्मो न विजानीमो यथैतदनुशिष्यात् ॥ १.३ ॥
तेथे डोळा पोहोचत नाही, वाणीही पोहोचत नाही, मनही पोहोचत नाही. हे कसे शिकवावे हे आम्हाला माहीत नाही, आम्हाला समजतही नाही.
Kena 1.4
अन्यदेव तद्विदितादथो अविदितादधि ।
इति शुश्रुम पूर्वेषां ये नस्तद्व्याचचक्षिरे ॥ १.४ ॥
ते ज्ञातापेक्षा वेगळे आहे आणि अज्ञातापलीकडेही आहे. असे आम्ही पूर्वजांकडून ऐकले आहे, ज्यांनी ते आम्हाला समजावून सांगितले.
Kena 1.5
यद्वाचाऽनभ्युदितं येन वागभ्युद्यते ।
तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ १.५ ॥
जे वाणीने प्रकट होत नाही, ज्यामुळे वाणी प्रकट होते, तेच ब्रह्म आहे असे तू जाण; येथे लोक जिची उपासना करतात ते ब्रह्म नव्हे.
Kena 1.6
यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम् ।
तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ १.६ ॥
जे मनाने विचारिले जात नाही, ज्यामुळे मन विचार करते असे म्हणतात, तेच ब्रह्म आहे असे तू जाण; येथे लोक जिची उपासना करतात ते ब्रह्म नव्हे.
Kena 1.7
यच्चक्षुषा न पश्यति येन चक्षूँषि पश्यति ।
तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ १.७ ॥
जे डोळ्याने पाहिले जात नाही, ज्यामुळे डोळे पाहतात, तेच ब्रह्म आहे असे तू जाण; येथे लोक जिची उपासना करतात ते ब्रह्म नव्हे.
Kena 1.8
यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम् ।
तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ १.८ ॥
जे कानाने ऐकले जात नाही, ज्यामुळे हे कान ऐकले जाते, तेच ब्रह्म आहे असे तू जाण; येथे लोक जिची उपासना करतात ते ब्रह्म नव्हे.
Kena 1.9
यत्प्राणेन न प्राणिति येन प्राणः प्रणीयते ।
तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ १.९ ॥
ज्याच्यामुळे प्राण श्वास घेत नाही, आणि ज्याच्यामुळे प्राण चालवला जातो, तोच ब्रह्म आहे असे जाण; लोक येथे ज्याची उपासना करतात ते नव्हे.