ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Kena 1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kena 1.1
ॐ केनेषितं पतति प्रेषितं मनः
केन प्राणः प्रथमः प्रैति युक्तः ।
केनेषितां वाचमिमां वदन्ति
चक्षुः श्रोत्रं क उ देवो युनक्ति ॥ १.१ ॥
ਓਮ। ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਨ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵੱਲ ਉੱਡਦਾ ਹੈ? ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਾਣ ਚਲਦਾ ਹੈ? ਕਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਹਨ? ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਅੱਖ ਅਤੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦਾ ਹੈ?
Kena 1.2
श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो मनो यद्वाचो ह वाचं
स उ प्राणस्य प्राणः चक्षुषश्चक्षुः ।
अतिमुच्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥ १.२ ॥
ਜੋ ਕੰਨਾਂ ਦਾ ਕੰਨ, ਮਨ ਦਾ ਮਨ, ਬੋਲ ਦਾ ਬੋਲ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਖ ਹੈ। ਧੀਰ ਪੁਰਖ (ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ), ਇਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਜਾ ਕੇ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Kena 1.3
न तत्र चक्षुर्गच्छति न वाग्गच्छति नो मनः ।
न विद्मो न विजानीमो यथैतदनुशिष्यात् ॥ १.३ ॥
ਉੱਥੇ ਨਾ ਅੱਖ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਬੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਨ। ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਅਸੀਂ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਨਾ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।
Kena 1.4
अन्यदेव तद्विदितादथो अविदितादधि ।
इति शुश्रुम पूर्वेषां ये नस्तद्व्याचचक्षिरे ॥ १.४ ॥
ਉਹ ਜਾਣੇ ਹੋਏ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਣਜਾਣੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੂਰਵਜਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ।
Kena 1.5
यद्वाचाऽनभ्युदितं येन वागभ्युद्यते ।
तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ १.५ ॥
ਜੋ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਣੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣ; ਜਿਸਦੀ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
Kena 1.6
यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम् ।
तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ १.६ ॥
ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਐਸਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣ; ਜਿਸਦੀ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
Kena 1.7
यच्चक्षुषा न पश्यति येन चक्षूँषि पश्यति ।
तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ १.७ ॥
ਜੋ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੇਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣ; ਜਿਸਦੀ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
Kena 1.8
यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम् ।
तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ १.८ ॥
ਜੋ ਕੰਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਨ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣ; ਜਿਸਦੀ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
Kena 1.9
यत्प्राणेन न प्राणिति येन प्राणः प्रणीयते ।
तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ १.९ ॥
ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਣ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਣ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣ; ਜਿਸ ਦੀ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਨਹੀਂ।