ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು · Muṇḍaka 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Muṇḍaka 2.1.1
तदेतत् सत्यं
यथा सुदीप्तात् पावकाद्विस्फुलिङ्गाः
सहस्रशः प्रभवन्ते सरूपाः ।
तथाऽक्षराद्विविधाः सोम्य भावाः
प्रजायन्ते तत्र चैवापि यन्ति ॥ २.१.१ ॥
ಇದು ಸತ್ಯ: ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಅದೇ ರೂಪದ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಡಿಗಳು ಹುಟ್ಟುವಂತೆ, ಓ ಸೌಮ್ಯ, ಅಕ್ಷರದಿಂದ ನಾನಾ ವಿಧದ ಭಾವಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳೇ ಅದರೊಳಗೆ ಮರಳಿ ಸೇರುತ್ತವೆ.
Muṇḍaka 2.1.2
दिव्यो ह्यमूर्तः पुरुषः स बाह्याभ्यन्तरो ह्यजः ।
अप्राणो ह्यमनाः शुभ्रो ह्यक्षरात् परतः परः ॥ २.१.२ ॥
ಆ ಪುರುಷನು ದಿವ್ಯನು, ಅಮೂರ್ತನು; ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಇರುವವನು, ಅಜನು. ಅವನು ಪ್ರಾಣರಹಿತ, ಮನರಹಿತ, ಶುದ್ಧನು; ಅಕ್ಷರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅತೀತನು, ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
Muṇḍaka 2.1.3
एतस्माज्जायते प्रणो मनः सर्वेन्द्रियाणि च ।
खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी ॥ २.१.३ ॥
ಇದರಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಣ, ಮನಸ್ಸು, ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ತೇಜಸ್ಸು, ಜಲ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುವ ಭೂಮಿಯೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
Muṇḍaka 2.1.4
अग्नीर्मूर्धा चक्षुषी चन्द्रसूर्यौ
दिशः श्रोत्रे वाग् विवृताश्च वेदाः ।
वायुः प्रणो हृदयं विश्वमस्य पद्भ्यां
पृथिवी ह्येष सर्वभूतान्तरात्मा ॥ २.१.४ ॥
ಅಗ್ನಿ ಅವನ ತಲೆ, ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರು ಅವನ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಅವನ ಕಿವಿಗಳು, ವ್ಯಕ್ತವಾದ ವಾಣಿ ಮತ್ತು ವೇದಗಳು ಅವನವು; ವಾಯು ಅವನ ಪ್ರಾಣ, ವಿಶ್ವ ಅವನ ಹೃದಯ, ಭೂಮಿ ಅವನ ಎರಡು ಪಾದಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿತು; ನಿಜವಾಗಿ ಇವನೇ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಅಂತರಾತ್ಮ.
Muṇḍaka 2.1.5
तस्मादग्निः समिधो यस्य सूर्यः
सोमात् पर्जन्य ओषधयः पृथिव्याम् ।
पुमान् रेतः सिञ्चति योषितायां
बह्वीः प्रजाः पुरुषात् संप्रसूताः ॥ २.१.५ ॥
ಅವನಿಂದಲೇ ಅಗ್ನಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯನೇ ಸಮಿತ್ತು; ಸೋಮದಿಂದ ಮೇಘ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಓಷಧಿಗಳು; ಪುರುಷನು ಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ರೇತಸ್ಸನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪುರುಷನಿಂದ ಬಹಳ ಪ್ರಜೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
Muṇḍaka 2.1.6
तस्मादृचः साम यजूंषि दीक्षा
यज्ञाश्च सर्वे क्रतवो दक्षिणाश्च ।
संवत्सरश्च यजमानश्च लोकाः
सोमो यत्र पवते यत्र सूर्यः ॥ २.१.६ ॥
ಅವನಿಂದಲೇ ಋಕ್ಕುಗಳು, ಸಾಮಗಳು, ಯಜುಸ್ಸುಗಳು, ದೀಕ್ಷೆ, ಸರ್ವ ಯಜ್ಞಗಳು, ಕ್ರತುಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆಗಳು; ಸಂವತ್ಸರ, ಯಜಮಾನ ಮತ್ತು ಲೋಕಗಳು; ಸೋಮ ಎಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆಯೋ, ಸೂರ್ಯ ಎಲ್ಲಿರುವನೋ ಅಲ್ಲಿಯೂ.
Muṇḍaka 2.1.7
तस्माच्च देवा बहुधा संप्रसूताः
साध्या मनुष्याः पशवो वयांसि ।
प्राणापानौ व्रीहियवौ तपश्च
श्रद्ध सत्यं ब्रह्मचर्यं विधिश्च ॥ २.१.७ ॥
ಅವನಿಂದಲೇ ದೇವತೆಗಳು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು; ಸಾಧ್ಯರು, ಮನುಷ್ಯರು, ಪಶುಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು; ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನ, ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಲಿ, ತಪಸ್ಸು, ಶ್ರದ್ಧೆ, ಸತ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ವಿಧಿ.
Muṇḍaka 2.1.8
सप्त प्राणाः प्रभवन्ति तस्मात्
सप्तार्चिषः समिधः सप्त होमाः ।
सप्त इमे लोका येषु चरन्ति प्राणा
गुहाशया निहिताः सप्त सप्त ॥ २.१.८ ॥
ಅವನಿಂದಲೇ ಏಳು ಪ್ರಾಣಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಏಳು ಜ್ವಾಲೆಗಳು, ಏಳು ಸಮಿತ್ತುಗಳು, ಏಳು ಹೋಮಗಳು; ಈ ಏಳು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ, ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಂತೆ ಏಳೇಳಾಗಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Muṇḍaka 2.1.9
अतः समुद्रा गिरयश्च सर्वेऽस्मात्
स्यन्दन्ते सिन्धवः सर्वरूपाः ।
अतश्च सर्वा ओषधयो रसश्च
येनैष भूतैस्तिष्ठते ह्यन्तरात्मा ॥ २.१.९ ॥
ಅವನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಸಾಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು; ಅವನಿಂದಲೇ ವಿವಿಧ ರೂಪದ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ಅವನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಓಷಧಿಗಳೂ ರಸವೂ; ಯಾವುದರಿಂದ ಈ ಅಂತರಾತ್ಮನು ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೋ ಅದು.
Muṇḍaka 2.1.10
पुरुष एवेदं विश्वं कर्म तपो ब्रह्म परामृतम् ।
एतद्यो वेद निहितं गुहायां
सोऽविद्याग्रन्थिं विकिरतीह सोम्य ॥ २.१.१० ॥
ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವೂ ನಿಜವಾಗಿ ಪುರುಷನೇ; ಕರ್ಮ, ತಪಸ್ಸು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮಾಮೃತವೂ ಅವನೇ. ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಓ ಸೌಮ್ಯ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅವಿದ್ಯೆಯ ಗಂಟನ್ನು ಬಿಚ್ಚುತ್ತಾನೆ.