ଉପନିଷଦ · Muṇḍaka 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Muṇḍaka 2.1.1
तदेतत् सत्यं
यथा सुदीप्तात् पावकाद्विस्फुलिङ्गाः
सहस्रशः प्रभवन्ते सरूपाः ।
तथाऽक्षराद्विविधाः सोम्य भावाः
प्रजायन्ते तत्र चैवापि यन्ति ॥ २.१.१ ॥
ଏହା ସତ୍ୟ: ଭଲ ଭାବେ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିରୁ ସେହି ରୂପର ହଜାର ହଜାର ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେହିପରି ହେ ସୌମ୍ୟ, ଅକ୍ଷରରୁ ନାନା ପ୍ରକାରର ଭାବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ସେଥିରେ ହିଁ ଫେରି ଯାଆନ୍ତି।
Muṇḍaka 2.1.2
दिव्यो ह्यमूर्तः पुरुषः स बाह्याभ्यन्तरो ह्यजः ।
अप्राणो ह्यमनाः शुभ्रो ह्यक्षरात् परतः परः ॥ २.१.२ ॥
ସେହି ପୁରୁଷ ଦିବ୍ୟ ଓ ଅମୂର୍ତ୍ତ; ସେ ବାହାରେ ଓ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ଅଜ ଅଟନ୍ତି। ସେ ପ୍ରାଣହୀନ, ମନହୀନ, ଶୁଭ୍ର; ଅକ୍ଷରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପର, ତାଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
Muṇḍaka 2.1.3
एतस्माज्जायते प्रणो मनः सर्वेन्द्रियाणि च ।
खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी ॥ २.१.३ ॥
ଏଥିରୁ ହିଁ ପ୍ରାଣ, ମନ ଓ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜନ୍ମନ୍ତି; ଆକାଶ, ବାୟୁ, ତେଜ, ଜଳ ଓ ସବୁକିଛି ଧାରଣ କରୁଥିବା ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ।
Muṇḍaka 2.1.4
अग्नीर्मूर्धा चक्षुषी चन्द्रसूर्यौ
दिशः श्रोत्रे वाग् विवृताश्च वेदाः ।
वायुः प्रणो हृदयं विश्वमस्य पद्भ्यां
पृथिवी ह्येष सर्वभूतान्तरात्मा ॥ २.१.४ ॥
ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଆଖି, ଦିଗସମୂହ ତାଙ୍କ କାନ, ପ୍ରକାଶିତ ବାଣୀ ଓ ବେଦ ତାଙ୍କର; ବାୟୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣ, ବିଶ୍ୱ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ, ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପାଦରୁ ଜାତ; ପ୍ରକୃତରେ ଏହି ହିଁ ସର୍ବଭୂତର ଅନ୍ତରାତ୍ମା।
Muṇḍaka 2.1.5
तस्मादग्निः समिधो यस्य सूर्यः
सोमात् पर्जन्य ओषधयः पृथिव्याम् ।
पुमान् रेतः सिञ्चति योषितायां
बह्वीः प्रजाः पुरुषात् संप्रसूताः ॥ २.१.५ ॥
ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମେ, ଯାହାର ସମିଧ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ସୋମରୁ ମେଘ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଔଷଧି; ପୁରୁଷ ନାରୀରେ ରେତଃ ସିଞ୍ଚନ କରେ; ପୁରୁଷରୁ ବହୁ ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
Muṇḍaka 2.1.6
तस्मादृचः साम यजूंषि दीक्षा
यज्ञाश्च सर्वे क्रतवो दक्षिणाश्च ।
संवत्सरश्च यजमानश्च लोकाः
सोमो यत्र पवते यत्र सूर्यः ॥ २.१.६ ॥
ତାଙ୍କଠାରୁ ଋକ୍, ସାମ, ଯଜୁଷ୍, ଦୀକ୍ଷା, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, କ୍ରତୁ ଓ ଦକ୍ଷିଣା; ସଂବତ୍ସର, ଯଜମାନ ଓ ଲୋକସମୂହ; ଯେଉଁଠାରେ ସୋମ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ଓ ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ।
Muṇḍaka 2.1.7
तस्माच्च देवा बहुधा संप्रसूताः
साध्या मनुष्याः पशवो वयांसि ।
प्राणापानौ व्रीहियवौ तपश्च
श्रद्ध सत्यं ब्रह्मचर्यं विधिश्च ॥ २.१.७ ॥
ତାଙ୍କଠାରୁ ଦେବତାମାନେ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ସାଧ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ, ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀ; ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ, ଧାନ ଓ ଯବ, ତପସ୍ୟା, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସତ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଧି।
Muṇḍaka 2.1.8
सप्त प्राणाः प्रभवन्ति तस्मात्
सप्तार्चिषः समिधः सप्त होमाः ।
सप्त इमे लोका येषु चरन्ति प्राणा
गुहाशया निहिताः सप्त सप्त ॥ २.१.८ ॥
ତାଙ୍କଠାରୁ ସାତ ପ୍ରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ସାତ ଶିଖା, ସାତ ସମିଧ, ସାତ ହୋମ; ଯେଉଁ ସାତ ଲୋକରେ ପ୍ରାଣମାନେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି, ଗୁହାରେ ରହିବା ପରି ସାତ-ସାତ ରୂପେ ସ୍ଥାପିତ।
Muṇḍaka 2.1.9
अतः समुद्रा गिरयश्च सर्वेऽस्मात्
स्यन्दन्ते सिन्धवः सर्वरूपाः ।
अतश्च सर्वा ओषधयो रसश्च
येनैष भूतैस्तिष्ठते ह्यन्तरात्मा ॥ २.१.९ ॥
ତାଙ୍କଠାରୁ ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଓ ପର୍ବତ; ତାଙ୍କଠାରୁ ବିବିଧ ରୂପର ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ; ତାଙ୍କଠାରୁ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଓ ରସ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅନ୍ତରାତ୍ମା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସହ ରହେ, ତାହା।
Muṇḍaka 2.1.10
पुरुष एवेदं विश्वं कर्म तपो ब्रह्म परामृतम् ।
एतद्यो वेद निहितं गुहायां
सोऽविद्याग्रन्थिं विकिरतीह सोम्य ॥ २.१.१० ॥
ଏହି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପ୍ରକୃତରେ ପୁରୁଷ; କର୍ମ, ତପସ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମ ଓ ପରମ ଅମୃତ ମଧ୍ୟ ସେ। ଗୁହାରେ ନିହିତ ଏହାକୁ ଯିଏ ଜାଣେ, ହେ ସୌମ୍ୟ, ସେ ଏଠାରେ ଅବିଦ୍ୟାର ଗ୍ରନ୍ଥି ଖୋଲେ।