ఉపనిషత్తులు · Muṇḍaka 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Muṇḍaka 2.1.1
तदेतत् सत्यं
यथा सुदीप्तात् पावकाद्विस्फुलिङ्गाः
सहस्रशः प्रभवन्ते सरूपाः ।
तथाऽक्षराद्विविधाः सोम्य भावाः
प्रजायन्ते तत्र चैवापि यन्ति ॥ २.१.१ ॥
ఇది సత్యం: బాగా మండే అగ్ని నుండి అదే రూపంగల వేలకొలది నిప్పురవ్వలు పుట్టినట్లు, ఓ సౌమ్యా, అక్షరం నుండి నానా విధాలైన భావాలు పుడతాయి, వాటిలోనే తిరిగి లీనమవుతాయి.
Muṇḍaka 2.1.2
दिव्यो ह्यमूर्तः पुरुषः स बाह्याभ्यन्तरो ह्यजः ।
अप्राणो ह्यमनाः शुभ्रो ह्यक्षरात् परतः परः ॥ २.१.२ ॥
ఆ పురుషుడు దివ్యుడు, అమూర్తుడు; బయట, లోపల ఉన్నవాడు, అజుడు. అతడు ప్రాణం లేనివాడు, మనస్సు లేనివాడు, శుభ్రుడు; అక్షరానికి కూడా అవతల, దానికంటే ఉన్నతుడు.
Muṇḍaka 2.1.3
एतस्माज्जायते प्रणो मनः सर्वेन्द्रियाणि च ।
खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी ॥ २.१.३ ॥
దీని నుండే ప్రాణము, మనస్సు, సమస్త ఇంద్రియములు పుడతాయి; ఆకాశం, వాయువు, తేజస్సు, జలం, సర్వాన్ని ధరించే భూమి కూడా.
Muṇḍaka 2.1.4
अग्नीर्मूर्धा चक्षुषी चन्द्रसूर्यौ
दिशः श्रोत्रे वाग् विवृताश्च वेदाः ।
वायुः प्रणो हृदयं विश्वमस्य पद्भ्यां
पृथिवी ह्येष सर्वभूतान्तरात्मा ॥ २.१.४ ॥
అగ్ని అతని శిరస్సు, చంద్రసూర్యులు అతని రెండు కన్నులు, దిక్కులు అతని చెవులు, వెలువడిన వాక్కు మరియు వేదాలు అతనివి; వాయువు అతని ప్రాణం, విశ్వం అతని హృదయం, భూమి అతని రెండు పాదాల నుండి పుట్టింది; నిజానికి ఇతడే సర్వభూతాల అంతరాత్మ.
Muṇḍaka 2.1.5
तस्मादग्निः समिधो यस्य सूर्यः
सोमात् पर्जन्य ओषधयः पृथिव्याम् ।
पुमान् रेतः सिञ्चति योषितायां
बह्वीः प्रजाः पुरुषात् संप्रसूताः ॥ २.१.५ ॥
అతని నుండే అగ్ని పుడుతుంది, దానికి సూర్యుడే సమిధ; సోమం నుండి మేఘం, భూమిపై ఓషధులు; పురుషుడు స్త్రీలో బీజాన్ని సించుతాడు; పురుషుని నుండి అనేక ప్రజలు పుట్టారు.
Muṇḍaka 2.1.6
तस्मादृचः साम यजूंषि दीक्षा
यज्ञाश्च सर्वे क्रतवो दक्षिणाश्च ।
संवत्सरश्च यजमानश्च लोकाः
सोमो यत्र पवते यत्र सूर्यः ॥ २.१.६ ॥
అతని నుండే ఋక్కులు, సామాలు, యజుస్సులు, దీక్ష, సమస్త యజ్ఞాలు, క్రతువులు, దక్షిణలు; సంవత్సరం, యజమానుడు, లోకాలు; సోమం ఎక్కడ ప్రవహిస్తుందో, సూర్యుడు ఎక్కడ ఉంటాడో అక్కడ కూడా.
Muṇḍaka 2.1.7
तस्माच्च देवा बहुधा संप्रसूताः
साध्या मनुष्याः पशवो वयांसि ।
प्राणापानौ व्रीहियवौ तपश्च
श्रद्ध सत्यं ब्रह्मचर्यं विधिश्च ॥ २.१.७ ॥
ఆయన నుండే దేవతలు అనేక విధాలుగా ఉద్భవించారు; సాధ్యులు, మనుషులు, పశువులు, పక్షులు; ప్రాణము, అపానము, వరి, యవలు, తపస్సు, శ్రద్ధ, సత్యము, బ్రహ్మచర్యము, విధి.
Muṇḍaka 2.1.8
सप्त प्राणाः प्रभवन्ति तस्मात्
सप्तार्चिषः समिधः सप्त होमाः ।
सप्त इमे लोका येषु चरन्ति प्राणा
गुहाशया निहिताः सप्त सप्त ॥ २.१.८ ॥
ఆయన నుండే ఏడు ప్రాణాలు ఉద్భవిస్తాయి; ఏడు జ్వాలలు, ఏడు సమిధలు, ఏడు హోమాలు; ఈ ఏడు లోకాలలో ప్రాణాలు సంచరిస్తాయి, గుహలో నివసించేవిగా ఏడేసి చొప్పున ఉంచబడినవి.
Muṇḍaka 2.1.9
अतः समुद्रा गिरयश्च सर्वेऽस्मात्
स्यन्दन्ते सिन्धवः सर्वरूपाः ।
अतश्च सर्वा ओषधयो रसश्च
येनैष भूतैस्तिष्ठते ह्यन्तरात्मा ॥ २.१.९ ॥
ఆయన నుండే అన్ని సముద్రాలు, పర్వతాలు; ఆయన నుండే వివిధ రూపాల నదులు ప్రవహిస్తాయి; ఆయన నుండే అన్ని ఓషధులు, రసము; దేనితో ఈ అంతరాత్మ ప్రాణులతో కూడి నిలిచి ఉంటుందో అది.
Muṇḍaka 2.1.10
पुरुष एवेदं विश्वं कर्म तपो ब्रह्म परामृतम् ।
एतद्यो वेद निहितं गुहायां
सोऽविद्याग्रन्थिं विकिरतीह सोम्य ॥ २.१.१० ॥
ఈ విశ్వమంతా నిజానికి పురుషుడే; కర్మ, తపస్సు, బ్రహ్మము, పరమామృతము కూడా ఆయనే. గుహలో నిక్షిప్తమైన దీన్ని తెలుసుకున్నవాడు, ఓ సౌమ్యా, ఇక్కడే అవిద్యా గ్రంథిని విడదీస్తాడు.