Mahābhārata · Adhyāya 1.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत् ॥ १.१.१ ॥
Tendo prestado homenagem a Nārāyaṇa, a Nara, o melhor dos homens, e à deusa Sarasvatī, deve-se então proclamar 'Jaya'.
1.1.2
नारायणं सुरगुरुं जगदेकनाथं ।
भक्तप्रियं सकललोकनमस्कृतं च।
त्रैगुण्यवर्जितमजं विभुमाद्यमीशं ।
वन्दे भवघ्नममरासुरसिद्धवन्द्यम् ॥ १.१.२ ॥
Saúdo Nārāyaṇa, mestre dos deuses, senhor único do mundo, querido dos devotos, venerado por todos os mundos, livre das três qualidades, não nascido, onipresente, o Senhor primordial, destruidor do vínculo mundano, adorado por deuses, demônios e seres perfeitos.
1.1.3
नमो धर्माय महते नमः कृष्णाय वेधसे ।
ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य धर्मान्वक्ष्यामि शाश्वतान् ॥ १.१.३ ॥
Homenagem ao grande Dharma; homenagem a Kṛṣṇa, o criador. Tendo me curvado aos brâmanes, exporei os deveres eternos.
1.1.4
ॐ नमो भगवते वासुदेवाय ।
ॐ नमः पितामहाय। ॐ नमः प्रजापतिभ्यः।
ॐ नमः कृष्णद्वैपायनाय ।
ॐ नमः सर्वविघ्नविनायकेभ्यः ॥ १.१.४ ॥
Om, homenagem ao Bem-Aventurado Vāsudeva. Om, homenagem ao Avô. Om, homenagem aos Senhores das criaturas. Om, homenagem a Kṛṣṇa Dvaipāyana. Om, homenagem aos Vināyakas que removem todos os obstáculos.
1.1.5
रोमहर्षणपुत्र उग्रश्रवाः सौतिः पौराणिको ।
नैमिशारण्ये शौनकस्य कुलपतेर्द्वादशवार्षिके सत्रे ॥ १.१.५ ॥
Ugraśravas, filho de Romaharṣaṇa, o bardo Sauti, recitador dos Purāṇas, na floresta de Naimiṣa, na sessão sacrificial de doze anos do chefe de clã Śaunaka.
1.1.6
सुखासीनानभ्यगच्छद्ब्रह्मर्षीन्संशितव्रतान् ।
विनयावनतो भूत्वा कदाचित्सूतनन्दनः ॥ १.१.६ ॥
Certa vez, o filho do cocheiro, inclinado em humildade, aproximou-se dos brahmarṣi sentados à vontade, firmes em seus votos.
1.1.7
तमाश्रममनुप्राप्य नैमिशारण्यवासिनः ।
उवाच तानृषीन्सर्वान्धन्यो वोऽस्म्यद्यदर्शनात् ॥ १.१.७ ॥
Chegando àquele eremitério, disse a todos aqueles sábios que habitavam a floresta de Naimiṣa: "Hoje, por vos ver, sou abençoado."
1.1.8
वेद वैयासिकीः सर्वाः कथा धर्मार्यैसंहिताः ।
वक्ष्यामि वो द्विजश्रेष्ठाः शृण्वन्त्वद्य तपोधनाः ॥ १.१.८ ॥
Conheço todas as histórias compostas por Vyāsa, que contêm dharma e artha. Melhores dos duas vezes nascidos, ricos em ascese, vou narrá-las a vós; hoje, ouvi.
1.1.9
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नैमिशारण्यवासिनः ।
चित्रा श्रोतुं कथास्तत्र परिव्रुस्तपस्विनः ॥ १.१.९ ॥
Ao ouvir suas palavras, os ascetas que habitavam a floresta de Naimiṣa reuniram-se ali ao redor para ouvir os relatos maravilhosos.
1.1.10
अभिवाद्य मुनींस्तांस्तु सर्वानेव कुताञ्जलिः ।
अपृच्छत्स तपोवृद्धिं सद्भिश्चैवाभिपूजितः ॥ १.१.१० ॥
Tendo saudado respeitosamente todos aqueles sábios, com as mãos postas, honrado pelos bons, perguntou-lhes sobre o crescimento de sua ascese.
1.1.11
अथ तेषूपविष्टेषु सर्वेष्वेव तपस्विषु ।
निर्दिष्टमासनं भेजे विनयाद्रौमहर्षणिः ॥ १.१.११ ॥
Então, quando todos aqueles ascetas se sentaram, o filho de Romaharṣaṇa, com humildade, tomou o assento que lhe fora designado.
1.1.12
सुखासीनं ततस्तं तु विश्रान्तमुपलक्ष्य च ।
अथापृच्छदृषिस्तत्र कश्चित्प्रस्तावयन्कथाः ॥ १.१.१२ ॥
Vendo-o sentado confortavelmente e repousado, algum sábio ali, introduzindo os relatos, perguntou-lhe.
1.1.13
कुत आगम्यते सौते क्वचायं विहृतस्त्वया ।
कालः कमलपत्राक्ष शंसैतत्पृच्छतो मम ॥ १.१.१३ ॥
Sauti, de onde vens e onde passaste este tempo? Ó tu de olhos de lótus, diz-me isto, pois eu pergunto.
1.1.14
एवं पृष्टोऽब्रवीत्सम्यग्यथावद्रौमहर्षणिः ।
वाक्यं वचनसंपन्नस्तेषां च चरिताश्रयम् ॥ १.१.१४ ॥
Assim interrogado, Sauti, filho de Romaharṣaṇa, hábil na palavra, falou corretamente e como de fato foi, sobre os feitos deles.
1.1.15
तस्मिन्सदसि विस्तीर्णे मुनीनां भावितात्मनाम् ।
जनमेजयस्य राजर्षेः सर्पसत्रे महात्मनः ॥ १.१.१५ ॥
Naquela vasta assembleia de sábios de alma purificada, no sacrifício das serpentes do rei-sábio, o magnânimo Janamejaya.
1.1.16
समीपे पार्थिवेन्द्रस्य सम्यक्पारिक्षितस्य च ।
कृष्णद्वैपायनप्रोक्ताः सुपुण्या विविधाः कथाः ॥ १.१.१६ ॥
Perto do senhor dos reis, o filho de Parikṣit, corretamente narradas por Kṛṣṇa Dvaipāyana: relatos muito sagrados e variados.
1.1.17
कथिताश्चापि विधिवद्या वैशंपायनेन वै ।
श्रुत्वाऽहं ता विचित्रार्था महाभारतसंश्रिताः ॥ १.१.१७ ॥
E os relatos que Vaiśampāyana contou segundo o rito, de sentido maravilhoso e pertencentes ao Mahābhārata, eu os ouvi.
1.1.18
बहूनि संपरिक्रम्य तीर्थान्यायतनानि च ।
समन्तपञ्चकं नाम पुण्यं द्विजनिषेवितम् ॥ १.१.१८ ॥
Tendo circundado muitos vaus sagrados e santuários, o lugar sagrado chamado Samantapañcaka, frequentado pelos duas-vezes-nascidos.
1.1.19
गतवानस्मि तं देशं युद्धं यत्राभवत्पुरा ।
कुरूणां पाण्डवानां च सर्वेषां च महीक्षिताम् ॥ १.१.१९ ॥
Fui àquela terra onde outrora travou-se a batalha entre os Kurus, os Pāṇḍavas e todos os reis.
1.1.20
दिदृक्षुंरागतस्तस्मात्समीपं भावतामिह ।
आयुष्मन्तः सर्व एव ब्रह्मभाता हि मे मताः
अस्मिन्यज्ञे महाभङ्गाः सूर्यपावकवर्चसः ॥ १.१.२० ॥
Desejoso de vos ver, vim de lá à vossa presença. Todos vós sois longevos; considero-vos irmãos em Brahman. Neste sacrifício sois muito afortunados, resplandecentes como o sol e o fogo.
1.1.21
कृताभिषेकाः शुचयः कृतजप्या हुताग्नयः ।
भवन्त आसते स्वस्था ब्रवीमि किमहं द्विजाः ॥ १.१.२१ ॥
Tendo-vos banhado, purificado, recitado o japa e oferecido nos fogos, estais sentados em paz. Ó nascidos duas vezes, que devo dizer?
1.1.22
पुराणसंहिताः पुण्याः कथा धर्मार्थसंश्रिताः ।
इतिवृत्तं नरेन्द्राणामृषीणां च महात्मनाम् ॥ १.१.२२ ॥
As compilações purânicas, relatos sagrados fundados no dharma e na riqueza, a história dos reis e dos sábios magnânimos.
1.1.23
द्वैपायनेन यत्प्रोक्तं पुराणं परमर्षिणा ।
सुरैर्ब्रह्मर्षिभिश्चैव श्रुत्वा यदभिपूजितम् ॥ १.१.२३ ॥
O Purāṇa recitado por Dvaipāyana, o sábio supremo, que os deuses e os sábios brâmanes ouviram e honraram.
1.1.24
तस्याख्यानवरिष्ठस्य विचित्रपदपर्वणः ।
सूक्ष्मार्थन्याययुक्तस्य वेदार्थैर्भूषितस्य च ॥ १.१.२४ ॥
Daquela excelsa narrativa, de palavras e seções variadas, dotada de sentido sutil e raciocínio, e adornada com os sentidos dos Vedas.
1.1.25
भारतस्येतिहासस्य पुण्यां ग्रन्थार्थसंयुताम् ।
संस्कारोपगतां ब्राह्मीं नानाशास्त्रोपबृंहिताम् ॥ १.१.२५ ॥
Da sagrada história do Bhārata, dotada do sentido do texto, refinada, na língua brāhmī e enriquecida por muitos tratados.
1.1.26
जनमेजयस्य यां राज्ञो वैशंपायन उक्तवान् ।
यथावत्स ऋषिः पृष्टः सत्रे द्वैपायनाज्ञया ॥ १.१.२६ ॥
O que Vaiśampāyana narrou ao rei Janamejaya, quando aquele sábio foi devidamente interrogado na sessão sacrificial por ordem de Dvaipāyana.
1.1.27
वेदैश्चतुर्भिः सयुक्तां व्यासस्याद्भुतकर्मणः ।
संहितां श्रोतुमिच्छामः पुण्यां पापभयापहाम् ॥ १.१.२७ ॥
Desejamos ouvir a sagrada compilação de Vyāsa, de feitos maravilhosos, unida aos quatro Vedas, que afasta o temor do pecado.
1.1.28
आद्यं पुरुषमीशानं पुरुहूतं पुरुष्टुतम् ।
ऋतमेकाक्षरं ब्रह्म व्यक्ताव्यक्तं सनातनम् ॥ १.१.२८ ॥
O Varão primordial, o Senhor, invocado por muitos e louvado por muitos, Ṛta, o Brahman de uma só sílaba, manifesto e não manifesto, o eterno.
1.1.29
असच्च सच्चैव च यद्विश्वं सदसतः परम् ।
परावराणां स्रष्टारं पुराणं परमव्ययम् ॥ १.१.२९ ॥
Aquele que é o não-ser e o ser, o próprio universo, além do ser e do não-ser; o criador do alto e do baixo; o antigo, supremo, imperecível.
1.1.30
मङ्गल्यं मङ्गलं विष्णुं वरेण्यमनघं शुचिम् ।
नमस्कृत्य हृषीकेशं चराचरगुरुं हरिम् ॥ १.१.३० ॥
Tendo reverenciado Hṛṣīkeśa, Hari, o auspicioso, a bênção, Viṣṇu, o mais excelso, sem mácula e puro, mestre dos seres móveis e imóveis.
1.1.31
महर्षेः पूजितस्येह सर्वलोकैर्महात्मनः ।
प्रवक्ष्यामि मतं पुण्यं व्यासस्याद्भुतकर्मणः ॥ १.१.३१ ॥
Recitarei a doutrina sagrada de Vyāsa, aquele grande sábio honrado aqui por todos os mundos, o magnânimo de feitos admiráveis.
1.1.32
नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे ।
यस्य प्रसादाद्वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ॥ १.१.३२ ॥
Homenagem àquele bem-aventurado Vyāsa de esplendor infinito, por cuja graça recitarei esta história de Nārāyaṇa.
1.1.33
सर्वाश्रमाभिशमनं सर्वतीर्थावगाहनम् ।
न तथा फलद सूते नारायणकथा यथा ॥ १.१.३३ ॥
Apaziguar todos os eremitérios e banhar-se em todos os vaus sagrados não dão o fruto que a história de Nārāyaṇa dá.
1.1.34
नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति ।
एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान्साधयाम्यहम् ॥ १.१.३४ ॥
Não há ninguém igual a Nārāyaṇa, nunca houve nem haverá. Por esta palavra verdadeira realizo todos os fins.
1.1.35
आचख्युः कवयः केचित्संप्रत्याचक्षते परे ।
आख्यास्यन्ति तथैवान्य इतिहासमिमं भुवि ॥ १.१.३५ ॥
Alguns poetas relataram esta história; outros a relatam agora; e outros ainda a relatarão assim na terra.
1.1.36
इदं तु त्रिषु लोकेषु महज्ज्ञानं प्रतिष्ठितम् ।
विस्तरैश्च समासैश्च धार्यते यद्द्विजातिभिः ॥ १.१.३६ ॥
Este grande conhecimento está estabelecido nos três mundos e é retido pelos dvijas, tanto em forma extensa quanto resumida.
1.1.37
अलङ्कृतं शुभैः शब्दैः समयैर्दिव्यधनुषैः ।
छन्दोवृत्तैश्च विविधैरन्वितं विदुषांप्रियम् ॥ १.१.३७ ॥
Adornado com palavras auspiciosas, convenções fixas, a precisão de um arco divino e diversos metros e formas de verso, é querido pelos sábios.
1.1.38
तपसा ब्रह्मचर्येण व्यस्य वेदं सनातनम् ।
इतिहासमिमं चक्रे पुण्यं सत्यवतीसुतः ॥ १.१.३८ ॥
Pela austeridade e disciplina de castidade, tendo dividido o Veda eterno, o filho de Satyavatī compôs esta história sagrada.
1.1.39
पुण्ये हिमवतः पादे मेध्ये गिरिगुहालये ।
विशोध्य देहं धर्मात्मा दर्भसंस्तरमाश्रितः ॥ १.१.३९ ॥
Ao pé sagrado do Himalaia, habitando uma caverna pura na montanha, tendo purificado o corpo, o de alma justa sentou-se sobre um leito de grama darbha.
1.1.40
शुचिः सनियमो व्यासः शान्तात्मातपसि स्थितः ।
भारतस्येतिहासस्य धर्मेणान्वीक्ष्य तां गतिम् ॥ १.१.४० ॥
Puro, observando suas disciplinas, Vyāsa, de alma serena, firmado na austeridade, examinou pelo dharma o curso da história dos Bhāratas.
1.1.41
प्रविश्य योगं ज्ञानेन सोऽपश्यत्सर्वमन्ततः ॥ १.१.४१ ॥
Tendo entrado no yoga, viu tudo completamente por meio do conhecimento.
1.1.42
निष्प्रभेऽस्मिन्निरालोके सर्वतस्तमसा वृते ।
बृहदण्डमभूदेकं प्रजानां बीजमव्ययम् ॥ १.१.४२ ॥
Neste mundo sem luz, sem visão, envolto por todos os lados em trevas, surgiu um grande ovo, a semente imperecível dos seres.
1.1.43
युगस्यादिनिमित्तं तन्महद्दिव्यं प्रचक्षत ।
व्यस्मिंस्तच्छ्रूयते सत्यंज्योतिर्ब्रह्म सनातनम् ॥ १.१.४३ ॥
Aquele grande ovo divino é declarado causa do início da era. Nele se ouve: verdade, luz, Brahman eterno.
1.1.44
अद्भुतं चाप्यचिन्त्यं च सर्वत्र समतां मतम् ।
अव्यक्तं कारणं सूक्ष्मं यत्तत्सदसदात्मकम् ॥ १.१.४४ ॥
É maravilhoso e inconcebível, considerado igual em toda parte. É a causa não manifesta e sutil, de natureza tanto ser quanto não-ser.
1.1.45
यस्मिन्पितामहो जज्ञे प्रभुरेकः प्रजापतिः ।
ब्रह्मा सुरगुरुः स्थाणुर्मनुः कः परमेष्ठ्यथ ॥ १.१.४५ ॥
Dele nasceu o avô, o senhor único Prajāpati — Brahmā, mestre dos deuses, Sthāṇu, Manu, Ka e o supremo.
1.1.46
प्राचेतसस्तथा दक्षो दक्षपुत्राश्च सप्तवै ।
ततः प्रजानां पतयः प्राभवन्नेकविंशतिः ॥ १.१.४६ ॥
Prācetas, Dakṣa e os sete filhos de Dakṣa — então surgiram os vinte e um senhores das criaturas.
1.1.47
पुरुषश्चाप्रमेयात्मा यं सर्वऋषयो विदु ।
विश्वेदेवास्तथाऽऽदित्या वसवोऽथाश्विनावपि ॥ १.१.४७ ॥
E Puruṣa, de alma imensurável, a quem todos os videntes conhecem; os Viśvedevas, os Ādityas, os Vasus e também os dois Aśvins.
1.1.48
यक्षाः साध्याः पिशाचाश्च गुह्यकाः पितरस्तथा ।
ततः प्रसूता विद्वांसः शिष्टा ब्रह्मर्षिसत्तमाः ॥ १.१.४८ ॥
Yakṣas, Sādhyas, Piśācas, Guhyakas e também os Pais; então nasceram os sábios, os excelentes, os melhores dos brahmarṣis.
1.1.49
महर्षयश्च बहवः सर्वैः समुदिता गुणैः ।
आतो द्यौः पृथिवी वायुरन्तरिक्षं दिशस्तया ॥ १.१.४९ ॥
Muitos grandes videntes, dotados de todas as virtudes, e igualmente o céu, a terra, o vento, a atmosfera e as direções surgiram.
1.1.50
संवत्सरर्तवो मासाः पक्षाहोरात्रयः क्रमात् ।
यच्चान्यदपि तत्सर्वं संभूतं लोकसाक्षिकम् ॥ १.१.५० ॥
Anos, estações, meses, quinzenas, dias e noites surgiram em ordem; e tudo o mais que existe veio a ser, testemunhado pelos mundos.
1.1.51
यदिदं दृश्यते किंचिद्बूतं स्थावरजङ्गमम् ।
पुनःसंक्षिप्यते सर्वं जगत्प्राप्ते युगक्षये ॥ १.१.५१ ॥
Tudo o que aqui se vê, os seres imóveis e móveis, é novamente recolhido quando o mundo chega ao fim de uma era.
1.1.52
यथर्तुष्वृतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये ।
दृश्यन्ते तानि तान्येव तथा भावा युगादिषु ॥ १.१.५२ ॥
Assim como nas estações os sinais de cada estação aparecem sucessivamente em formas variadas, assim também, no início das eras, aqueles mesmos estados de ser reaparecem.
1.1.53
एवमेतदनाद्यन्तं भूतसंघातकारकम् ।
अनादिनिधनं लोके चक्रं संपरिवर्तते ॥ १.१.५३ ॥
Assim, esta roda sem começo nem fim, causa da reunião dos seres, gira no mundo.
1.1.54
त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि त्रयस्त्रिंशच्छतानि च ।
त्रयस्त्रिंशच्च देवनां सृष्टिः संक्षेपलक्षणा ॥ १.१.५४ ॥
A criação dos deuses, trinta e três mil, três mil trezentos e trinta e três e trinta e três, é descrita brevemente.
1.1.55
दिवः पुत्रो बृहद्भानुश्चक्षुरात्मा विभावसुः ।
सविता स ऋचीकोऽर्को भानुराशावहो रविः ॥ १.१.५५ ॥
Os filhos do Céu foram Bṛhadbhānu, Cakṣus, Ātmā e Vibhāvasu; Savitṛ, aquele que é Ṛcīka, Arka, Bhānu, Āśāvaha e Ravi.
1.1.56
पुत्रा विवस्वतः सर्वे मनुस्तेषां तथाऽवरः ।
देवभ्राट् तनयस्तस्य सुभ्राडिति ततः स्मृतः ॥ १.१.५६ ॥
Todos os filhos de Vivasvat; entre eles Manu, e também o mais novo. Seu filho foi Devabhrāṭ, e depois ele foi lembrado como Subhrāṭ.
1.1.57
सुभ्राजस्तु त्रयः पुत्राः प्रजावन्तो बहुश्रुताः ।
दशज्योतिः शतज्योतिः सहस्रज्योतिरेव च ॥ १.१.५७ ॥
Subhrāj teve três filhos, que tiveram descendência e eram muito sábios: Daśajyoti, Śatajyoti e Sahasrajyoti.
1.1.58
दशपुत्रसहस्राणि दशज्योतेर्महात्मनः ।
ततो दशगुणाश्चान्ये शतज्योतेरिहात्मजाः ॥ १.१.५८ ॥
O magnânimo Daśajyoti teve dez mil filhos; depois Śatajyoti teve aqui outros filhos, dez vezes mais.
1.1.59
भूयस्ततो दशगुणाः सहस्रज्योतिषः सुताः ।
तेभ्योऽयं कुरुवंशश्च यदूनां भरतस्य च ॥ १.१.५९ ॥
Depois, Sahasrajyoti teve filhos dez vezes mais numerosos; deles surgiram esta linhagem kuru, a dos Yadus e a de Bharata.
1.1.60
ययातीक्ष्वाकृवंशश्च राजर्षीणां च सर्वशः ।
संभूता बहवो वंशा भूतसर्गाः सुविस्तराः ॥ १.१.६० ॥
Surgiram as linhagens de Yayāti e Ikṣvāku, e muitas linhagens de reis-sábios de todas as formas; essas criações de seres são muito extensas.
1.1.61
भूतस्थानानि सर्वाणि रहस्यं त्रिविधं च यत् ।
वेदा योगः सविज्ञानो धर्मोऽर्थः काम एव च ॥ १.१.६१ ॥
Todos os lugares dos seres e o segredo triplo; os Vedas, o yoga, o dharma junto com o conhecimento, o artha e também o kāma.
1.1.62
धर्मार्थकामयुक्तानि शास्त्राणि विविधानि च ।
लोकयात्राविधान च सर्व तद्दृष्टवानृषिः ॥ १.१.६२ ॥
Os diversos tratados unidos ao dharma, ao artha e ao kāma, e todas as regras para conduzir a vida no mundo: tudo isso o sábio viu.
1.1.63
नीतिर्भरतवंशस्य विस्तारश्चैव सर्वशः ।
इतिहासाः सहव्याख्या विविधाश्रुतयोऽपि च ॥ १.१.६३ ॥
A política da linhagem de Bharata e sua expansão em todos os aspectos; as histórias com suas explicações, e também as diversas tradições reveladas.
1.1.64
इह सर्वमनुक्रान्तमुक्तं ग्रन्थस्य लक्षणम् ।
संक्षेपेणेतिहासस्य ततो वक्ष्यति विस्तरम् ॥ १.१.६४ ॥
Aqui todo o conteúdo da obra foi resumido em breve; este é o esboço do livro. A história em toda a sua extensão ele contará depois.
1.1.65
विस्तीर्यैतन्महज्ज्ञानमृषिः संक्षिप्य चाब्रवीत् ।
इष्टं हि विदुषां लोके समासव्यासधारणम् ॥ १.१.६५ ॥
Após expor amplamente este grande saber, o sábio também o disse em resumo; pois no mundo agrada aos sábios reter tanto o resumo quanto a exposição detalhada.
1.1.66
मन्वादि भारतं केचिदास्तीकादि तथाऽपरे ।
तथोपरिचराद्यन्ये विप्राः सम्यगधीयिरे ॥ १.१.६६ ॥
Alguns brâmanes estudam bem o Bhārata que começa com Manu, outros o que começa com Āstīka, e outros ainda o que começa com Uparicara.
1.1.67
विविधं संहिताज्ञानं दीपयन्ति मनीषिणः ।
व्याख्यातुं कुशलाः केचिद्ग्रन्थान्धारयितुं परे ॥ १.१.६७ ॥
Os sábios iluminam o conhecimento variado das saṃhitās; alguns são hábeis em explicá-lo, outros em reter os textos na memória.
1.1.68
तपसा ब्रह्मचर्येण व्यस्य वेदं सनातनम् ।
इतिहासमिमं चक्रे पुण्यं सत्यवतीत्सुतः ॥ १.१.६८ ॥
Pela austeridade e pela disciplina de castidade, o filho de Satyavatī dividiu o Veda eterno e compôs esta história sagrada.
1.1.69
पराशरात्मजो विद्वान्ब्रह्मर्षिः संशितव्रतः ।
मातुर्नियोगाद्धर्मात्मा गाङ्गेयस्य च धीमतः ॥ १.१.६९ ॥
O sábio brahmarṣi, filho de Parāśara, de votos firmes e alma justa, fez isso por ordem de sua mãe e pedido do sábio Gāṅgeya (Bhīṣma).
1.1.70
क्षेत्रे विचित्रवीर्यस्य कृष्णद्वैपायनः पुरा ।
त्रीनग्नीनिव कौरव्याञ्जनयामास वीर्यवान् ॥ १.१.७० ॥
Outrora, no campo de Vicitravīrya, o poderoso Kṛṣṇa Dvaipāyana gerou os descendentes dos Kuru, como três fogos.
1.1.71
उत्पाद्य धृतराष्ट्रं च पाण्डुं विदुरमेव च ।
जगाम तपसे धीमान्पुनरेवाश्रमं प्रति ॥ १.१.७१ ॥
Tendo gerado Dhṛtarāṣṭra, Pāṇḍu e Vidura, o sábio partiu de novo para o seu eremitério, para a austeridade.
1.1.72
तेषु जातेषु वृद्धेषु गतेषु परमां गतिम् ।
अब्रवीद्भारतं लोके मानुषेऽस्मिन्महानृषिः ॥ १.१.७२ ॥
Quando eles nasceram, envelheceram e alcançaram o estado supremo, o grande sábio narrou o Bhārata neste mundo humano.
1.1.73
जनमेजयेन पृष्टः सन्ब्राह्मणैश्च सहस्रशः ।
शशास शिष्यमासीनं वैशंपायनमन्तिके ॥ १.१.७३ ॥
Questionado por Janamejaya e por milhares de brâmanes, instruiu seu discípulo Vaiśaṃpāyana, que estava sentado por perto.
1.1.74
स सदस्यैः सहासीनं श्रावयामास भारतम् ।
कर्मान्तरेषु यज्ञस्य चोद्यमानः पुनः पुनः ॥ १.१.७४ ॥
Sentado com os membros da assembleia, fez ouvir o Bhārata, instado repetidamente durante os intervalos do sacrifício.
1.1.75
विस्तारं कुरुवंशस्य गान्धार्या धर्मशीलताम् ।
क्षत्तुः प्रज्ञां धृतिं कुन्त्याः सम्यग्द्वैपायनोब्रवीत् ॥ १.१.७५ ॥
A extensão da linhagem kuru, a natureza virtuosa de Gāndhārī, a sabedoria de Kṣattṛ e a firmeza de Kuntī foram plenamente narradas por Dvaipāyana.
1.1.76
वासुदेवस्य माहात्म्यं पाण्डवानां च सत्यताम् ।
दुर्वृत्तं धार्तराष्ट्राणामुक्तवान्भगवानृषिः ॥ १.१.७६ ॥
A grandeza de Vāsudeva, a veracidade dos Pāṇḍavas e a conduta perversa dos filhos de Dhṛtarāṣṭra foram narradas pelo venerável sábio.
1.1.77
इदं शतसहस्रं तु श्लोकानां पुण्यकर्मणाम् ।
उपाख्यानैः सह ज्ञेयं श्राव्यं भारतमुत्तमम् ॥ १.१.७७ ॥
Este Bhārata supremo de cem mil versos, juntamente com seus episódios, deve ser conhecido e recitado por aqueles que praticam obras meritórias.
1.1.78
चतुर्विंशतिसाहस्रीं चक्रे भारतसंहिताम् ।
उपाख्यानैर्विना तावद्भारतं प्रोच्यते बुधैः ॥ १.१.७८ ॥
Compôs a Bhārata-saṃhitā de vinte e quatro mil versos; sem os episódios, os sábios chamam Bhārata apenas a essa parte.
1.1.79
ततोऽध्यर्धशतं भूयः संक्षेपं कृतवानृषिः ।
अनुक्रमणिकाध्यायं वृत्तान्तं सर्वपर्वणाम् ॥ १.१.७९ ॥
Então o sábio fez novamente um resumo em cento e cinquenta versos: o capítulo Anukramaṇikā, com o relato de todos os parvas.
1.1.80
तस्याख्यानवरिष्ठस्य कृत्वा द्वैपायनः प्रभुः ।
कथमध्यापयानीह शिष्यानित्यन्वचिन्तयत् ॥ १.१.८० ॥
Tendo composto aquele melhor dos relatos, o senhor Dvaipāyana refletiu: "Como ensinarei isto aqui aos meus discípulos?"
1.1.81
तस्य तच्चिन्तितं ज्ञात्वा ऋषेर्द्वैपायनस्य च ।
तत्राजगाम भगवान्ब्रह्मा लोकगुरुः स्वयम् ॥ १.१.८१ ॥
Conhecendo o pensamento do sábio Dvaipāyana, o bem-aventurado Brahmā, mestre dos mundos, veio ele mesmo até lá.
1.1.82
प्रीत्यर्थं तस्य चैवर्षेर्लोकानां हितकाम्यया ।
तं दृष्ट्वा विस्मितो भूत्वा प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः ॥ १.१.८२ ॥
Desejando agradar a ele e àquele sábio e pelo bem dos mundos, espantado ao vê-lo, permaneceu de pé, com as mãos postas, prostrado em reverência.
1.1.83
आसनं कल्पयामास सर्वैर्मुनिगणैर्वृतः ॥ १.१.८३ ॥
Cercado por todos os grupos de sábios, mandou preparar um assento.
1.1.84
हिरण्यमर्भमासीनं तस्मिंस्तु परमासने ।
परिवृत्यासनभ्याशे वासवेयः स्थितोऽभवत् ॥ १.१.८४ ॥
Quando Hiraṇyagarbha se sentou naquele assento supremo, o filho da linhagem de Vasu (Vyāsa) deu a volta e ficou de pé perto do assento.
1.1.85
अनुज्ञातोऽथ कृष्णस्तु ब्रह्मणा परमेष्ठिना ।
निषसादासनाभ्याशे प्रीयमाणः शुचिस्मितः ॥ १.१.८५ ॥
Tendo recebido a permissão de Brahmā, o Senhor supremo, Kṛṣṇa sentou-se perto do assento, satisfeito, com um sorriso puro.
1.1.86
उवाच स महातेजा ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ।
कृतं मयेदं भगवन्काव्यं परमपूजितम् ॥ १.१.८६ ॥
Aquele de grande esplendor disse a Brahmā, o Senhor supremo: 'Ó bendito senhor, este poema composto por mim é altamente reverenciado.'
1.1.87
ब्रह्मन्वेदरहस्य च यच्चान्यत्स्थापितं मया ।
साङ्गोपनिषदां चैव वेदानां विस्तरक्रिया ॥ १.१.८७ ॥
Ó Brahmā, os segredos dos Vedas, e o que mais eu estabeleci, e a exposição detalhada dos Vedas com seus membros e Upaniṣads.
1.1.88
इतिहासपुरापानामुन्मेषं निमिषं च यत् ।
भूतं भव्यं भविष्यच्च त्रिविधं कालसंज्ञितम् ॥ १.१.८८ ॥
O desdobrar e o recolher das histórias e Purāṇas, e o que é passado, presente e futuro: isto se chama tempo em sua forma tríplice.
1.1.89
जरामृत्युभयव्याधिभावाभावविनिश्चयः ।
विविधस्य च धर्मस्य ह्याश्रमाणां च लक्षणम् ॥ १.१.८९ ॥
A determinação do temor à velhice, à morte e à doença, do ser e do não ser, e as características do dharma multiforme e dos estágios da vida.
1.1.90
चातुर्वर्ण्यविधानं च पुराणानां च कृत्स्नशः ।
तपसो ब्रह्मचर्यस्य पृथिव्याश्चन्द्रसूर्ययोः ॥ १.१.९० ॥
A disposição das quatro ordens sociais e dos Purāṇas em sua totalidade; da austeridade e do estudo celibatário; da terra, da lua e do sol.
1.1.91
ग्रहनक्षत्रताराणां प्रमाणं च युगैः सह ।
ऋचो यजूषि सामानि वेदाध्यात्मं तथैव च ॥ १.१.९१ ॥
A medida dos planetas, constelações e estrelas, junto com as eras; os versos do Ṛg, os Yajus, os cantos Sāma, e igualmente o sentido interior dos Vedas.
1.1.92
न्यायशिक्षा चिकित्सा च दानं पाशुपतं तथा ।
इति नैकाश्रयं जन्म दिव्यमानुषसंज्ञितम् ॥ १.१.९२ ॥
A lógica, o ensino, a medicina, as doações e também o Pāśupata; assim, sua origem não repousa em uma única fonte, e é chamada divina e humana.
1.1.93
तीर्थानां चैव पुण्यानां देशानां चैव कीर्तनम् ।
नदीनां पर्वतानां च वनानां सागरस्य च ॥ १.१.९३ ॥
A narração dos tīrthas e regiões sagradas, e dos rios, montanhas, florestas e do oceano.
1.1.94
पुराणां चैव दिव्यानां कल्पानां युद्धकौशलम् ।
वाक्यजातिविशेषाश्च लोकयात्राक्रमश्च यः ॥ १.१.९४ ॥
As antigas tradições e os kalpas divinos, a habilidade na guerra, as distinções da fala e das classes, e a ordem da conduta mundana.
1.1.95
यच्चापि सर्वगं वस्तु तच्चैव प्रतिपादितम् ।
परं न लेखकः कश्चिदेतस्य भुवि विद्यते ॥ १.१.९५ ॥
E o que tudo permeia também foi exposto nela; não existe na terra outro escritor disso.
1.1.96
तपोविशिष्टदपि वै वसिष्ठान्मुनिपुंगवात् ।
मन्ये श्रेष्ठव्यं त्वां वै रहस्यज्ञानवेदनात् ॥ १.१.९६ ॥
Ainda mais que Vasiṣṭha, distinguido no ascetismo, o melhor dos sábios, considero-te o mais excelente, pois conheces o saber secreto.
1.1.97
जन्मप्रभृति सत्यां ते वेद्मि गां ब्रह्मवादिनीम् ।
त्वयाच काव्यमित्युक्तं तस्मात्काव्यं भविष्यति ॥ १.१.९७ ॥
Desde o nascimento conheço a tua palavra verdadeira, a palavra dos que falam de Brahman. E, como a chamaste kāvya (poesia), assim será poesia.
1.1.98
अस्य काव्यस्य कवयो न समर्था विशेषणे ।
विशेषणे गृहस्थस्य शेषास्त्रय इवाश्रमाः ॥ १.१.९८ ॥
Os poetas não serão capazes de descrever plenamente este poema, assim como as outras três etapas da vida não o são em relação ao chefe de família.
1.1.99
जडान्धबधिरोन्मत्तं तमोभूतं जगद्भवेत् ।
यदि ज्ञानहुताशेन त्वया नोज्ज्वलियं भवेत् ॥ १.१.९९ ॥
Se não o tivesses acendido com o fogo do conhecimento, o mundo se tornaria embotado, cego, surdo, louco e mergulhado nas trevas.
1.1.100
तमसान्धस्य लोकस्य वेष्टितस्य स्वकर्मभिः ।
ज्ञानाञ्जनशलाकाभिर्बुद्धिनेत्रोत्सवः कृतः ॥ १.१.१०० ॥
Para o mundo, envolto pelas próprias ações e cegado pela escuridão, fizeste uma festa para os olhos do intelecto com as varetas do colírio do conhecimento.
1.1.101
त्वया भारतसूर्येण नृणां विनिहतं तमः ॥ १.१.१०१ ॥
Por ti, sol dos Bhāratas, foi destruída a escuridão dos homens.
1.1.102
पुराणपूर्णचन्द्रेण श्रुतिज्योत्स्नाप्रकाशिना ।
नृणां कुमुदसौम्यानां कृतं बुद्धिप्रसादनम् ॥ १.१.१०२ ॥
Pela lua cheia dos Purāṇas, que brilha com o luar da Śruti, a inteligência gentil dos homens, como os lótus noturnos, foi alegrada.
1.1.103
इतिहासप्रदीपेन मोहावरणघातिना ।
लोकगर्भगृहं कृत्स्नं यथावत्संप्रकाशितम् ॥ १.१.१०३ ॥
Pela lâmpada da história, que destrói o véu da ilusão, todo o santuário interior do mundo foi devidamente iluminado.
1.1.104
संग्रहाध्यायबीजो वै पौलोमास्तीकमूलवान् ।
संभवस्कन्धविस्तारः सभापर्वविटङ्कवान् ॥ १.१.१०४ ॥
Cuja semente é o capítulo de sumário, cujas raízes são as narrativas de Pauloma e Āstīka, cujo tronco e expansão é o Saṃbhava Parva, e cujos ramos são o Sabhā Parva.
1.1.105
आरण्यपर्वरूपाढ्यो विराटोद्योगसारवान् ।
भीष्मपर्वमहाशाखो द्रोणपर्वपलाशवान् ॥ १.१.१०५ ॥
Rico na forma do Āraṇyaka Parva, possuidor do cerne dos Virāṭa e Udyoga Parvas, com o grande ramo do Bhīṣma Parva e as folhas do Droṇa Parva.
1.1.106
कर्णपर्वसितैः पुष्पैः शल्यपर्वसुगन्धिभिः ।
स्त्रीपर्वैषीकविश्रामः शान्तिपर्वमहाफलः ॥ १.१.१०६ ॥
Adornado com as flores brancas do Karṇa Parva e as flores perfumadas do Śalya Parva, cujo repouso é o Strī Parva, a haste da flecha, e cujo grande fruto é o Śānti Parva.
1.1.107
अश्वमेधामृतसस्त्वाश्रमस्थानसंश्रयः ।
मौसलश्रुतिसंक्षेपः शिष्टद्विजनिषेवितः ॥ १.१.१०७ ॥
Possuidor do néctar do Aśvamedha, apoiado nos lugares de abrigo dos eremitérios, o breve relato da história Mausala, frequentado pelos brâmanes instruídos.
1.1.108
सर्वेषां कविमुख्यानामुपजीव्यो भविष्यति ।
पर्जन्यइव भूतानामक्षयो भारद्रुमः ॥ १.१.१०८ ॥
Será o sustento de todos os principais poetas, e, como uma nuvem de chuva para os seres vivos, a árvore do Bhārata será inesgotável.
1.1.109
काव्यस्य लेखनार्थाय गणेशः स्मर्यतां मुने। ॥ १.१.१०९ ॥
Ó sábio, para a escrita deste poema, que Gaṇeśa seja lembrado.
1.1.110
एवमाभाष्य तं ब्रह्मा जगाम स्वं निवेशनम् ।
भगवान्स जगत्स्रष्टा ऋषिदेवगणैः सह ॥ १.१.११० ॥
Tendo-lhe falado assim, Brahmā foi à sua morada, o bem-aventurado criador do mundo, junto com as hostes de sábios e deuses.
1.1.111
ततः सस्मार हेरम्बं व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ १.१.१११ ॥
Então Vyāsa, filho de Satyavatī, lembrou-se de Heramba (Gaṇeśa).
1.1.112
स्मृतमात्रो गणेशानो भक्तचिन्तितपूरकः ।
तत्राजगाम विघ्नेशो वेदव्यासो यतः स्थितः ॥ १.१.११२ ॥
Assim que foi lembrado, Gaṇeśa, senhor das hostes e realizador dos desejos de seus devotos, o senhor dos obstáculos, veio ao lugar onde Vedavyāsa estava.
1.1.113
पूजितश्चोपविष्टश्च व्यासेनोक्तस्तदानघ ।
लेखको भारतस्यास्य भव त्वं गणनायक
मयैव प्रोच्यमानस्य मनसा कल्पितस्य च ॥ १.१.११३ ॥
Honrado e sentado, ó sem mácula, então Vyāsa lhe falou: "Sê o escriba deste Bhārata, ó senhor das hostes, que recito à medida que o componho na mente."
1.1.114
श्रुत्वैतत्प्राह विघ्नेशो यदि मे लेखनी क्षणम् ।
लिखतो नावतिष्ठेत तदा स्यां लेखको ह्यहम् ॥ १.१.११४ ॥
Ao ouvir isto, o senhor dos obstáculos disse: "Se a minha pena não parar por um instante enquanto escrevo, então serei o escriba."
1.1.115
व्यासोऽप्युवाच तं देवमबुद्ध्वा मा लिख क्वचित् ।
ओमित्युक्त्वा गणेशोपि बभूव किल लेखकः ॥ १.१.११५ ॥
Vyāsa também disse àquele deus: "Não escrevas em lugar nenhum sem compreender." Dizendo "Om", Gaṇeśa também se tornou o escriba.
1.1.116
ग्रन्थग्रन्थिं तदा चक्रे मुनिर्गूढं कुतूहलात् ।
यस्मिन्प्रतिज्ञया प्राह मुनिर्द्वैपायनस्त्विदम् ॥ १.१.११६ ॥
Então, por curiosidade, o sábio fez aquele nó oculto no texto, no qual Dvaipāyana, por seu voto, disse isto.
1.1.117
अष्टौ श्लोकसहस्राणि अष्टौ श्लोकशतानि च ।
अहं वेद्मि शुको वेत्ति संजयो वेत्ति वा न वा ॥ १.१.११७ ॥
Oito mil versos e oitocentos versos — eu os conheço; Śuka os conhece, e se Sañjaya os conhece ou não, não sei dizer.
1.1.118
तच्छ्लोककूटमद्यापि ग्रथितं सुदृढं मुने ।
भेत्तुं न शक्यतेऽर्थस्यं गूढत्वात्प्रश्रितस्य च ॥ १.१.११८ ॥
Ó sábio, aquele nó de versos ainda hoje está tecido com firmeza; seu sentido, por ser oculto e humilde, não pode ser rompido.
1.1.119
सर्वज्ञोपि गणेशो यत्क्षणमास्ते विचारयन् ।
तावच्चकार व्यासोपि श्लोकानन्यान्बहूनपि ॥ १.१.११९ ॥
Enquanto o onisciente Gaṇeśa refletia por um instante, Vyāsa também compôs muitos outros versos.
1.1.120
तस्य वृक्षस्य वक्ष्यामि शाखापुष्पफलोदयम् ।
स्वादुमेध्यरसोपेतमच्छेद्यममरैरपि ॥ १.१.१२० ॥
Daquela árvore direi o surgimento de seus ramos, flores e frutos, dotada de seiva doce e pura, que nem os deuses podem cortar.
1.1.121
अनुक्रमणिकाध्यायं वृत्तान्तं सर्वपर्वणाम् ।
इदं द्वैपायनः पूर्वं पुत्रमध्यापयच्छुकम् ॥ १.१.१२१ ॥
O capítulo introdutório, o relato de todos os parvans: isto Dvaipāyana outrora ensinou a seu filho Śuka.
1.1.122
ततोऽन्येभ्योऽनुरूपेभ्यः शिष्येभ्यः प्रददौ प्रभु ।
षष्टिं शतसहस्राणि चकारान्यां स संहिताम्।
त्रिंशच्छतसहस्रं च देवलोके प्रतिष्ठितम् ॥ १.१.१२२ ॥
Então a deu a outros discípulos adequados. O senhor fez outra saṃhitā de sessenta centenas de milhares (versos); destes, trezentos mil permanecem no mundo dos deuses.
1.1.123
पित्र्ये पञ्चदश प्रोक्तं रक्षोयक्षे चतुर्दश ।
एकं शतसहस्रं तु मानुषेषु प्रतिष्ठितम् ॥ १.१.१२३ ॥
No reino dos antepassados são declarados quinze (centenas de milhares); no reino dos demônios e yakṣas, catorze (centenas de milhares); mas entre os humanos permanece cem mil.
1.1.124
नारदोऽश्रावयद्देवानसितो देवलः पितृन् ।
गन्धर्वयक्षरक्षांसि श्रावयामास वै शुकः ॥ १.१.१२४ ॥
Nārada o fez ouvir pelos deuses; Asita e Devala pelos antepassados; e Śuka, de fato, fez os gandharvas, yakṣas e demônios ouvirem.
1.1.125
वैशंपायनविप्रर्षिः श्रावयामास पार्थिवम् ।
पारिक्षितं महात्मानं नाम्ना तु जनमेजयम् ॥ १.१.१२५ ॥
O sábio brâmane Vaiśampāyana fez o rei ouvir, o magnânimo filho de Parīkṣit, de nome Janamejaya.
1.1.126
अस्मिंस्तु मानुषे लोके वैशंपायन उक्तवान् ।
शिष्यो व्यासस्य धर्मात्मा सर्ववेदविदां वरः ॥ १.१.१२६ ॥
Neste mundo humano Vaiśampāyana o recitou — o discípulo de Vyāsa de alma justa, o melhor de todos os conhecedores dos Vedas.
1.1.127
एकं शतसहस्रं तु मयोक्तं वै निबोधत ॥ १.१.१२७ ॥
Eu recitei cem mil versos; escutai.
1.1.128
दुर्योधनो मन्युमयो महाद्रुमः ।
कर्णः स्कन्धः शकुनिस्तस्य शाखाः।
दुश्शासनः पुष्पफले समृद्धे ।
मूलं राजा धृतराष्ट्रोऽमनीषि। ॥ १.१.१२८ ॥
Duryodhana é uma grande árvore feita de ira; Karṇa é seu tronco, Śakuni seus ramos, Duḥśāsana suas flores e frutos abundantes; sua raiz é o rei Dhṛtarāṣṭra, o insensato.
1.1.129
युधिष्ठिरे धर्ममयो महाद्रुमः ।
स्कन्धोऽर्जुनो भीमसेनोऽस्य शाखाः।
माद्रीसुतौ पुष्पफले समृद्धे ।
मूलं कृष्णो ब्रह्म च ब्राह्मणाश्च ॥ १.१.१२९ ॥
Em Yudhiṣṭhira há uma grande árvore feita de dharma; Arjuna e Bhīmasena são seu tronco, os dois filhos de Mādrī seus ramos, flores e frutos abundantes; sua raiz são Kṛṣṇa, o Veda e os brâmanes.
1.1.130
पाण्डुर्जित्वा बहून्देशान्युधा विक्रमणेन च ।
अरण्ये मृगयाशीलो न्यवसत्सजनस्तथा ॥ १.१.१३० ॥
Pāṇḍu, tendo conquistado muitas terras em batalha e por sua bravura, apaixonado por caçar, viveu na floresta junto com os seus.
1.1.131
मृगव्यवायनिधनात्कृच्छ्रां प्राप स आपदम् ।
जन्मप्रभृति पार्थानां तत्राचारविधिक्रमः ॥ १.१.१३१ ॥
Pela morte ocorrida na união em forma de cervo, ele sofreu grave infortúnio; e desde o nascimento dos filhos de Pṛthā, ali começou a ordem da conduta e dos ritos.
1.1.132
मात्रोरभ्युपपत्तिश्च धर्मोपनिषदं प्रति ।
धर्मानिलेन्द्रांस्ताभिः साऽऽजुहाव सुतवाञ्छया ॥ १.१.१३२ ॥
Ambas as mães se aproximaram do ensinamento secreto do dharma; desejando filhos, invocaram Dharma, Vāyu e Indra.
1.1.133
ततो धर्मोपनिषदं भूत्वा भर्तुः प्रिया पृथा ।
धर्मानिलेन्द्रांस्ताभिः साऽऽजुहाव सुतवाञ्छया ॥ १.१.१३३ ॥
Então Pṛthā, querida do marido, tendo recebido a Dharma-Upaniṣad (o mantra), desejando um filho, invocou com esses mantras Dharma, Anila e Indra.
1.1.134
तद्दत्तोपनिषन्माद्री चाश्विनावाजुहाव च ।
जाताः पार्थास्ततः सर्वे कुन्त्या माद्र्याश्च मन्त्रतः।
तापसैः सह संवृद्धा मातृभ्यां परिरक्षिताः ॥ १.१.१३४ ॥
Com aquele mantra dado por Kuntī, também Mādrī invocou os dois Aśvins. Pelo mantra nasceram todos os Pāṇḍavas de Kuntī e Mādrī. Crescidos entre os ascetas, foram protegidos pelas duas mães.
1.1.135
मेध्यारण्येषु पुण्येषु महतामाश्रमेषु च ।
तेषु जातेषु सर्वेषु पाण्डवेषु महात्मसु ॥ १.१.१३५ ॥
Em florestas puras, em lugares sagrados e nos eremitérios dos grandes, quando todos aqueles Pāṇḍavas magnânimos haviam nascido...
1.1.136
माद्र्या तु सह संगम्य ऋषिशापप्रभावतः ।
मृतः पाण्डुर्महापुण्ये शतशृङ्गे महागिरौ ॥ १.१.१३६ ॥
Mas, tendo se unido a Mādrī, Pāṇḍu morreu, pelo poder da maldição do sábio, na sagradíssima grande montanha Śatashṛṅga.
1.1.137
ऋषिभिश्च समानीता धार्तराष्ट्रान्प्रति स्वयम् ।
शिशवश्चाभिरूपाश्च जटिला ब्रह्मचारिणः ॥ १.१.१३७ ॥
Os próprios sábios os trouxeram de volta aos filhos de Dhṛtarāṣṭra — jovens, belos, de cabelos emaranhados, discípulos celibatários.
1.1.138
पुत्राश्च भ्रातरश्चेमे शिष्याश्च सुहृदश्च वः ।
पाण्डवा एत इत्युक्त्वा मुनयोऽन्तर्हितास्ततः ॥ १.१.१३८ ॥
Dizendo: «Estes são vossos filhos, irmãos, discípulos e amigos; estes são os Pāṇḍavas», os sábios então desapareceram.
1.1.139
तांस्तैर्निवेदितान्दृष्ट्वा पाण्डवान्कौरवास्तदा ।
शिष्टाश्च वर्णाः पौरा ये ते हर्षाच्चुक्रुशुर्भृशम् ॥ १.१.१३९ ॥
Ao ver os Pāṇḍavas assim anunciados por aqueles sábios, os Kauravas e os cidadãos das demais castas gritaram alto de alegria.
1.1.140
आहुः केचिन्न तस्यैते तस्यैत इति चापरे ।
यदा चिरमृतः पाण्डुः कथं तस्येतदि चापरे ॥ १.१.१४० ॥
Alguns diziam: «Não são dele»; outros: «São, de fato, dele». Mas Pāṇḍu morreu há muito tempo, como poderiam ser dele?, diziam ainda outros.
1.1.141
स्वागतं सर्वथा दिष्ट्या पाण्डोः पश्याम सन्ततिम् ।
उच्यतां स्वागतमिति वाचोऽश्रूयन्त सर्वशः ॥ १.१.१४१ ॥
«Por boa sorte vemos a descendência de Pāṇḍu em tudo — sejam bem-vindos!». «Digam bem-vindos!». Essas vozes se ouviam de todos os lados.
1.1.142
तस्मिन्नुपरते शब्दे दिशः सर्वा निनादयन् ।
अन्तर्हितानां भूतानां निःस्वनस्तुमुलीऽभवत् ॥ १.१.१४२ ॥
Quando aquele som cessou, o clamor dos seres invisíveis, ecoando por todas as direções, tornou-se um tumulto.
1.1.143
पुष्पवृष्टिः शुभा गन्धाः शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनाः ।
आसन्प्रवेशे पार्थानां तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १.१.१४३ ॥
À entrada dos Pārtha houve chuva de flores, perfumes auspiciosos e sons de conchas e tambores; aquilo tornou-se como um prodígio.
1.1.144
तत्प्रीत्या चैव सर्वेषां पौराणां हर्षसंभवः ।
शब्द आसीन्महांस्तत्र दिवस्पृक्कीर्तिवर्धनः ॥ १.१.१४४ ॥
Daquilo nasceu alegria e deleite em todos os cidadãos, e houve um grande clamor que atingiu o céu e aumentou a glória.
1.1.145
तेऽधीत्य निखिलान्वेदाञ्शास्त्राणि विविधानि च ।
न्यवसन्पाण्डवास्तत्र पूजिता अकुतोभयाः ॥ १.१.१४५ ॥
Tendo estudado todos os Vedas e os diversos tratados, os Pāṇḍavas viveram ali, honrados e sem medo.
1.1.146
युधिष्ठिरस्य शौचेन प्रीताः प्रकृतयोऽभवन् ।
धृत्या च भीमसेनस्य विक्रमेणार्जुनस्य च ॥ १.१.१४६ ॥
Pela pureza de Yudhiṣṭhira os súditos se alegraram, e pela firmeza de Bhīmasena e pelo valor de Arjuna.
1.1.147
गुरुशुश्रूषया कुन्त्या यमयोर्विनयेन च ।
तुतोष लोकः सकलस्तेषां शौर्यगुणेन च ॥ १.१.१४७ ॥
Pelo serviço de Kuntī aos mais velhos, pela humildade dos gêmeos e pela qualidade do valor deles, todo o povo se contentou.
1.1.148
समवाये ततो राज्ञां कन्यां भर्तृस्वयंवराम् ।
प्राप्तवानर्जुनः कृष्णां कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ १.१.१४८ ॥
Então, na assembleia dos reis, tendo realizado um feito muito difícil, Arjuna obteve a donzela Kṛṣṇā, que escolheu o próprio marido.
1.1.149
ततः प्रभृति लोकेऽस्मिन्पूज्यः सर्वधनुष्मताम् ।
आदित्य इव दुष्प्रेक्ष्यः समरेष्वपि चाभवत् ॥ १.१.१४९ ॥
Desde então, neste mundo, foi honrado entre todos os arqueiros, e nas batalhas tornou-se difícil de olhar, como o sol.
1.1.150
स सर्वान्पार्थिवाञ्जित्वा सर्वांश्च महतो गणान् ।
आजहारार्जुनो राज्ञो राजसूयं महाक्रतुम् ॥ १.१.१५० ॥
Tendo conquistado todos os reis e todos os grandes exércitos, Arjuna trouxe para o rei o grande sacrifício chamado Rājasūya.
1.1.151
युधिष्ठिरेण संप्राप्तो राजसूयो महाक्रतुः ॥ १.१.१५१ ॥
Por Yudhiṣṭhira foi realizado o grande sacrifício chamado Rājasūya.
1.1.152
सुनयाद्वासुदेवस्य भीमार्जुनबलेन च ।
घातयित्वा जरासन्धं चैद्यं च बलगर्वितम् ॥ १.१.१५२ ॥
Pelo sábio conselho de Vāsudeva e pela força de Bhīma e Arjuna, tendo feito matar Jarāsandha e o Caidya, orgulhoso de seu poder.
1.1.153
दुर्योधनं समागच्छन्नर्हणानि ततस्ततः ।
मणिकाञ्चनरत्नानि गोहस्त्यश्वधनानि च ॥ १.१.१५३ ॥
Presentes de honra chegavam a Duryodhana de aqui e de ali: joias, ouro e gemas, gado, elefantes, cavalos e riquezas.
1.1.154
विचित्राणि च वासांसि प्रावारावरणानि च ।
कम्बलाजिनरत्नानि राङ्कवास्तरणानि च ॥ १.१.१५४ ॥
Vestes variadas, mantos e envoltórios, cobertores, peles e joias, e coberturas de suave pele de rāṅkava.
1.1.155
समृद्धां तां तथा दृष्ट्वा पाण्डवानां तदा श्रियम् ।
ईर्ष्यासमुत्थः सुमहांस्तस्य मन्युरजायत ॥ १.१.१५५ ॥
Ao ver assim a prosperidade dos Pāṇḍavas, nele surgiu uma grande ira nascida da inveja.
1.1.156
विमानप्रतिमां तत्र मयेन सुकृतां सभाम् ।
पाण्डवानामुपहृतां स दृष्ट्वा पर्यतप्यत ॥ १.१.१५६ ॥
Ao ver ali a sala de assembleia, habilmente construída por Maya, semelhante a um vimāna celeste e oferecida aos Pāṇḍavas, ficou profundamente atormentado.
1.1.157
तत्रावहसितश्चासीत्प्रस्कन्दन्निव संभ्रमात् ।
प्रत्यक्षं वासुदेवस्य भीमेनानभिजातवत् ॥ १.१.१५७ ॥
Ali, na presença de Vāsudeva, foi ridicularizado por Bhīma; parecia correr adiante em agitação, como alguém sem nobre linhagem.
1.1.158
स भोगान्विविधान्भुञ्जन्रत्नानि विविधानि च ।
कथितो धृतराष्ट्रस्य विवर्णो हरिणः कृशः ॥ १.१.१५८ ॥
Embora desfrutasse de vários prazeres e de muitas joias, foi dito a Dhṛtarāṣṭra que ele estava pálido e magro como um cervo.
1.1.159
अन्वजानात्ततो द्यूतं धृतराष्ट्रः सुतप्रियः ।
तच्छ्रुत्वा वासुदेवस्य कोपः समभवन्महान् ॥ १.१.१५९ ॥
Então Dhṛtarāṣṭra, amante de seus filhos, permitiu o jogo de dados; ao ouvi-lo, Vāsudeva encheu-se de grande ira.
1.1.160
नातिप्रीतमनाश्चासीद्विवादांश्चान्वमोदत ।
द्यूतादीननयान्घोरान्विविधांश्चाप्युपैक्षत ॥ १.१.१६० ॥
Seu ânimo não estava muito satisfeito, mas aprovou as disputas e ignorou as terríveis e variadas injustiças, a começar pelo jogo de dados.
1.1.161
निरस्य विदुरं भीष्मं द्रोणं शारद्वतं कृपम् ।
विग्रहे तुमुले तस्मिन्दहन्क्षत्रं परस्परम् ॥ १.१.१६१ ॥
Após afastar Vidura, Bhīṣma, Droṇa e Kṛpa, filho de Śaradvat, ele queimava os guerreiros uns aos outros naquele conflito tumultuoso.
1.1.162
जयत्सु पाण्डुपुत्रेषु श्रुत्वा सुमहदप्रियम् ।
दुर्योधनमतं ज्ञात्वा कर्णस्य शकुनेस्तथा ॥ १.१.१६२ ॥
Ao ouvir que os filhos de Pāṇḍu estavam vencendo, sabendo que era uma notícia extremamente desagradável, e conhecendo o parecer de Duryodhana, de Karṇa e de Śakuni...
1.1.163
धृतराष्ट्रश्चिरं ध्यात्वा संजयं वाक्यमब्रवीत् ।
शृणु संजय सर्वं मे नचासूयितुमर्हसि ॥ १.१.१६३ ॥
Após longa reflexão, Dhṛtarāṣṭra disse a Sañjaya: «Ouve, Sañjaya, tudo o que digo, e não deves culpar-me.»
1.1.164
श्रुतवानसि मेधावी बुद्धिमान्प्राज्ञसंमतः ।
न विग्रहे मम मतिर्न च प्रीये कुलक्षये ॥ १.१.१६४ ॥
És erudito, inteligente, sábio e estimado pelos sábios. Minha mente não está na guerra, e não me alegro com a destruição da família.
1.1.165
न मे विशेषः पुत्रेषु स्वेषु पाम्डुसुतेषु वा ।
वृद्धं मामभ्यसूयन्ति पुत्रा मन्युपरायणाः ॥ १.१.१६५ ॥
Não faço distinção entre meus próprios filhos e os filhos de Pāṇḍu. Mesmo assim, meus filhos, entregues à ira, censuram a mim, o velho.
1.1.166
अहं त्वचक्षुः कार्पण्यात्पुत्रप्रीत्या सहामि तत् ।
मुह्यन्तं चानुमुह्यामि दुर्योधनमचेतनम् ॥ १.१.१६६ ॥
Sendo cego, por lamentável fraqueza e amor a meu filho, suporto tudo isso; e também sigo a ilusão de Duryodhana, iludido e insensato.
1.1.167
राजसूये श्रियं दृष्ट्वा पाण्डवस्य महौजसः ।
तच्चावहसनं प्राप्य सभारोहणदर्शने ॥ १.१.१६७ ॥
Tendo visto a magnificência do poderoso Pāṇḍava no sacrifício Rājasūya, e tendo sofrido zombaria à vista da subida ao salão da assembleia...
1.1.168
अमर्षितः स्वयं जेतुमशक्तः पाण्डवान्रणे ।
निरुत्साहश्च संप्राप्तुं सुश्रियं क्षत्रियोऽपि सन् ॥ १.१.१६८ ॥
Ressentido em si mesmo, incapaz de vencer os Pāṇḍavas na batalha e sem ânimo para alcançar grande esplendor, embora fosse um kṣatriya.
1.1.169
गान्धारराजसहितश्छद्मद्यूतममन्त्रयत् ।
तत्र यद्यद्यथा ज्ञातं मयां संजय तच्छृणु ॥ १.१.१६९ ॥
Junto com o rei de Gāndhāra, planejou um jogo de dados fraudulento. Ó Sañjaya, ouve o que dele aprendi ali, tal como foi.
1.1.170
श्रुत्वा तु मम वाक्यानि बुद्धियुक्तानि तत्त्वतः ।
ततो ज्ञास्यसि मां सौते प्रज्ञाटचक्षुषमित्युत ॥ १.१.१७० ॥
Tendo ouvido as minhas palavras, dotadas de entendimento e fiéis à verdade, então, ó Sauti, conhecer-me-ás como aquele cujo olho é a sabedoria.
1.1.171
यदाऽश्रौषं धनुरायम्य चित्रं ।
विद्धं लक्ष्यं पातितं वै पृथिव्याम्।
कृष्णां हृतां प्रेक्षतां सर्वराज्ञां ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१७१ ॥
Quando ouvi que, retesando o arco, o alvo maravilhoso foi trespassado e derrubado ao chão, e que Kṛṣṇā (Draupadī) foi levada enquanto todos os reis observavam, então, ó Sañjaya, não nutri esperança de vitória.
1.1.172
यदाऽश्रौषं द्वारकायां सुभद्रां ।
प्रसह्योढां माधवीमर्जुनेन।
इन्द्रप्रस्थं वृष्णिवीरौ च यातौ ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१७२ ॥
Quando ouvi que em Dvārakā Arjuna levou à força Subhadrā, a filha de Mādhava, como noiva, e que os dois heróis dos Vṛṣṇis foram para Indraprastha, então, ó Sañjaya, não nutri esperança de vitória.
1.1.173
यदाऽश्रौषं देवराजं प्रवृष्टं ।
शरैर्दिव्यैर्वारितं चार्जुनेन।
अग्निं तथा तर्पितं खाण्डवे च ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१७३ ॥
Quando ouvi que o rei dos deuses, Indra, que fazia chover, foi repelido por Arjuna com flechas divinas, e que Agni foi saciado na floresta de Khāṇḍava, então, ó Sañjaya, não nutri esperança de vitória.
1.1.174
यदाऽश्रौषं जातुषाद्वेश्मनस्ता-
न्मुक्तान्पार्थान्पञ्च कुन्त्या समेतान्।
युक्तं चैषां विदुरं स्वार्थसिद्ध्यै ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१७४ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que os cinco filhos de Pṛthā tinham sido libertos da casa de laca e se haviam reunido com Kuntī, e que Vidura se juntara a eles para realizar os seus próprios fins, então não esperei a vitória para eles.
1.1.175
यदाऽश्रौषं द्रौपदीं रङ्गमध्ये ।
लक्ष्यं भित्त्वा निर्जितामर्जुनेन।
शूरान्पञ्चालान्पाण्डवेयांश्च युक्तां-
स्तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१७५ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Arjuna, tendo atingido o alvo no meio da arena, conquistara Draupadī, e que os valentes Pañcālas e os filhos de Pāṇḍu se haviam juntado a ele, então não esperei a vitória para eles.
1.1.176
यदाऽश्रौषं मागधानां वरिष्ठं ।
जरासन्धं क्ष्वमध्ये ज्वलन्तम्।
दोर्भ्यां हतं भीमसेनेन गत्वा ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१७६ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Jarāsandha, o mais eminente dos Māgadhas, ardendo no meio de … , foi morto por Bhīmasena, que foi e o abateu com os seus braços, então não esperei a vitória para eles.
1.1.177
यदाऽश्रौषं दिग्जये पाण्डुपुत्रै-
र्वशीकृतान्भूमिपालान्प्रसह्य।
महाक्रतुं राजसूयं कृतं च ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१७७ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que, na conquista das direções, os filhos de Pāṇḍu subjugaram à força os reis e realizaram o grande sacrifício, o Rājasūya, então não esperei a vitória para eles.
1.1.178
यदाऽश्रौषं द्रौपदीमश्रुकण्ठीं ।
सभां नीतां दुःखितामेकवस्त्राम्।
रजस्वलां नाथवतीमनाथव-
त्तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१७८ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Draupadī, com a garganta embargada de lágrimas, aflita, vestida com uma única peça e em seu estado menstrual, foi levada à assembleia, ela que tinha protetores mas era como uma sem protetor, então não esperei a vitória para eles.
1.1.179
यदाऽश्रौषं वाससां तत्र राशिं ।
समाक्षिपत्कितवो मन्दबुद्धिः।
दुःशासनो गतवान्नैवं चान्तं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१७९ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que ali o jogador de mente tola Duḥśāsana arrastou a pilha de vestes e que ela não teve fim, então não espero a vitória.
1.1.180
यदाऽश्रौषं हृतराज्यं युधिष्ठिरं ।
पराजितं सौबलेनाक्षवत्याम्।
अन्वागतं भ्रातृभिरप्रमेयै-
स्तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१८० ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Yudhiṣṭhira, derrotado no jogo de dados pelo filho de Subala, perdera o reino e estava acompanhado de seus irmãos incomensuráveis, então não espero a vitória.
1.1.181
यदाश्रौषं विविधास्तत्र चेष्टा ।
धर्मात्मनां प्रस्थितानां वनाय।
ज्येष्ठप्रीत्या क्लिश्यतां पाण्डवानां ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१८१ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que os Pāṇḍava, de alma justa, por amor ao irmão mais velho, partiram para a floresta e sofriam muitas aflições, então não espero a vitória.
1.1.182
यदाऽश्रौषं स्नातकानां सहस्रै-
रन्वागतं धर्मराजं वनस्थम्। ॥ १.१.१८२ ॥
Quando ouvi que milhares de brâmanes graduados acompanhavam o rei da justiça Yudhiṣṭhira, que habita na floresta.
1.1.183
भिक्षाभुजां ब्राह्मणानां महात्मनां ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१८३ ॥
Ó Sañjaya, com os brâmanes magnânimos que vivem de esmolas (os Pāṇḍava estão na floresta), então não espero a vitória.
1.1.184
यदाऽश्रौषं वनवासेन पार्था-
न्समागतान्महर्षिभिः पुराणैः।
उपास्यमानान्सगणैर्जातसख्यां-
स्तदा नाशंसे विजयाय संजर्य ॥ १.१.१८४ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que os filhos de Pṛthā, em seu exílio na floresta, se encontraram com os antigos grandes sábios, eram servidos por eles com seus séquitos e haviam feito amizades, então não espero a vitória.
1.1.185
यदाश्रौषं त्रिदिवस्थं धनंजयं ।
शक्रात्साक्षाद्दिव्यमस्त्रं यथावत्।
अधीयानं शंसितं सत्यसन्धं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१८५ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Dhanañjaya, morando no céu, aprendia diretamente de Indra as armas divinas como convém, e era louvado por ser fiel à sua palavra, então não esperei a vitória.
1.1.186
यदाऽश्रोषं कालकेयास्ततस्ते ।
पौलोमानो वरदानाच्च दृप्ताः।
देवैरजेया निर्जिताश्चार्जुनेन ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१८६ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que os Kālakeyas e os Paulomas, orgulhosos pelas dádivas e invencíveis para os deuses, foram derrotados por Arjuna, então não esperei a vitória.
1.1.187
यदाऽश्रौषमसुराणां वधार्थे ।
किरीटिनं यान्तममित्रकर्शनम्।
कृतार्थं चाप्यागतं शक्रलोका-
त्तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१८७ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que o portador do diadema, o subjugador dos inimigos, partia para o massacre dos asuras e havia voltado do mundo de Indra tendo cumprido seu propósito, então não esperei a vitória.
1.1.188
यदाऽश्रौषं तीर्थयात्राप्रवृत्तं ।
पाण्डोः सुतं सहितं लोमशेन।
बृहदश्वादक्षहृदयं च प्राप्तं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१८८ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que o filho de Pāṇḍu estava em peregrinação, acompanhado por Lomaśa, e havia recebido de Bṛhadaśva o conhecimento dos dados, então não esperei a vitória.
1.1.189
यदाऽश्रौषं वैश्रवणेन सार्धं ।
समागतं भीमन्यांश्च पार्थान्।
तस्मिन्देशे मानुषाणामगम्ये ।
तदा नाशंसि विजयाय संजया ॥ १.१.१८९ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que os Pārthas, com Bhīma e os outros, haviam se encontrado com Vaiśravaṇa naquele lugar inacessível aos homens, então não esperei a vitória.
1.1.190
यदाऽश्रौषं घोषयात्रागतानां ।
बन्धं गन्धर्वैर्मोक्षणं चार्जुनेन।
स्वेषां सुतानां कर्णबुद्धौ रतानां ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१९० ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que nossos filhos, que tinham partido na expedição de gado, foram presos pelos Gandharvas e libertados por Arjuna, e sobre aqueles devotados ao conselho de Karṇa, então não esperei a vitória.
1.1.191
यदाऽश्रौषं यक्षरूपेण धर्मं ।
समागतं धर्मराजेन सूत।
प्रश्नान्कांश्चिद्विब्रुवाणं च सम्यक् ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१९१ ॥
Ó cocheiro Sañjaya, quando ouvi que Dharma, na forma de um Yakṣa, encontrou o rei do dharma e fez algumas perguntas corretamente, então não esperei a vitória.
1.1.192
यदाऽश्रौषं न विदुर्मामकास्तान् ।
प्रच्छन्नरूपान्वसतः पाण्डवेयान्।
विराटराष्ट्रे सह कृष्णया च ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१९२ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que os meus não os reconheceram, os filhos de Pāṇḍu vivendo em formas ocultas no reino de Virāṭa junto com Kṛṣṇā, então não esperei a vitória.
1.1.193
यदाऽश्रौषं कीचकानां वरिष्ठं ।
निषूदितं भ्रातृशतेन सार्धम्।
द्रौपद्यर्थे भीमसेनेन सङ्ख्ये ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१९३ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que, por causa de Draupadī, Bhīmasena matou em batalha o primeiro dos Kīcakas juntamente com seus cem irmãos, então não esperei a vitória.
1.1.194
यदाऽश्रौषं मामकानां वरिष्ठा-
न्धनंजयेनैकरथेन भग्नान्।
विराटराष्ट्रे वसता महात्मना ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१९४ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que o magnânimo Dhanañjaya, morando no reino de Virāṭa, pôs em fuga com um único carro os primeiros dos meus, então não esperei a vitória.
1.1.195
यदाऽश्रौषं सत्कृतं मत्स्यराज्ञा ।
सुतां दत्तामुत्तरामर्जुनाय।
तां चार्जुनः प्रत्यगृह्णात्सुतार्थे ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१९५ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que o rei dos Matsya dera honrosamente sua filha Uttarā a Arjuna, e que Arjuna a aceitara por causa de um filho, então não esperei a vitória.
1.1.196
यदाऽश्रौषं निर्जितस्याधनस्य ।
प्रव्राजितस्य स्वजनात्प्रच्युतस्य।
अक्षौहिणीः सप्त युधिष्ठिरस्य ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१९६ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Yudhiṣṭhira, derrotado, sem riquezas, exilado e afastado de seus parentes, tinha sete akṣauhiṇī, então não esperei a vitória.
1.1.197
यदाऽश्रौषं माधवं वासुदेवं ।
सर्वात्मना पाण्डवार्थे निविष्टम्।
यस्येमां गां विक्रममेकमाहु-
स्तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१९७ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Mādhava Vāsudeva, inteiramente dedicado ao bem dos Pāṇḍava, aquele de quem dizem que esta terra foi medida em um só passo, se dedicara a eles, então não esperei a vitória.
1.1.198
यदाऽश्रौषं नरनारायणौ तौ ।
कृष्णार्जुनौ वदतो नारदस्य।
अहं द्रष्टा ब्रह्मलोके च सम्यक् ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१९८ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi Nārada dizer que Nara e Nārāyaṇa, isto é, Kṛṣṇa e Arjuna, são aqueles dois, e que eu o veria plenamente no mundo de Brahmā, então não esperei a vitória.
1.1.199
यदाऽश्रौषं लोकहिताय कृष्णं ।
शमार्थिनमुपयातं कुरूणाम्।
शमं कुर्वाणमकृतार्थं च यातं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.१९९ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Kṛṣṇa, pelo bem do mundo e buscando a paz, foi aos Kuru, fez a paz, mas partiu sem cumprir seu objetivo, então não esperei a vitória.
1.1.200
बुद्धिं कृतां निग्रहे केशवस्य ।
तं चात्मानं बहुधा दर्शयानं
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२०० ॥
Quando ouvi que Keśava (Kṛṣṇa) concebeu um plano de contenção e se mostrou de muitas formas, então, ó Sañjaya, não esperei a vitória.
1.1.201
यदाऽश्रौषं वासुदेवे प्रयाते ।
रथस्यैकामग्रतस्तिष्ठमानाम्।
आर्तां पृथां सान्त्वितां केशवेन ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२०१ ॥
Quando ouvi que Vāsudeva (Kṛṣṇa) partira, e que Keśava consolou a aflita Pṛthā (Kuntī), que estava diante do carro, então, ó Sañjaya, não esperei a vitória.
1.1.202
यदाऽश्रौषं मन्त्रिणं वासुदेवं ।
तथा भीष्मं शान्तनवं च तेषाम्।
भारद्वाजं चाशिषोऽनुब्रुवाणं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२०२ ॥
Quando ouvi que o conselheiro Vāsudeva (Kṛṣṇa), e igualmente Bhīṣma, filho de Śantanu, e Droṇa, filho de Bharadvāja, proferiam bênçãos sobre eles, então, ó Sañjaya, não esperei a vitória.
1.1.203
यदा कर्णो भीष्ममुवाच वाक्यं ।
नाहं योत्स्ये युध्यमाने त्वयीति।
हित्वा सेनामपचक्राम चापि ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२०३ ॥
Quando Karṇa disse a Bhīṣma estas palavras, "não lutarei enquanto tu lutares", e, tendo abandonado o exército, retirou-se, então, ó Sañjaya, não esperei a vitória.
1.1.204
यदाऽश्रौषं वासुदेवार्जुनौ तौ ।
तथा धनुर्गाण्डिवमप्रमेयम्।
त्रीण्युग्रवीर्याणि समागतानि ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२०४ ॥
Quando ouvi que Vāsudeva e Arjuna, aqueles dois, e o arco imensurável Gāṇḍīva, esses três de fúria valor, se haviam reunido, então, ó Sañjaya, não esperei a vitória.
1.1.205
यदाऽश्रौषं कश्ललेनाभिपन्ने ।
रथोपस्थे सीदमानेऽर्जुने वै।
कृष्णं लोकान्दर्शयानं शरीरे ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२०५ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Arjuna, dominado pela compaixão, desfalecia no assento do carro, e que Kṛṣṇa mostrava os mundos em seu corpo, então não esperei a vitória.
1.1.206
यदाऽश्रौषं भीष्ममित्रकर्शनं ।
निघ्नन्तमाजावयुतं रथानाम्।
नैषां कश्चिद्वध्यते ख्यातरूप-
स्तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२०६ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Bhīṣma, dominador dos inimigos, abatia dez mil carros na batalha, e que nenhum dos de forma famosa era morto, então não esperei a vitória.
1.1.207
यदाऽश्रौषं चापगेयेन सङ्ख्ये ।
स्वयं मृत्युं विहितं धार्मिकेण।
तच्चाकार्षुः पाण्डवेयाः प्रहृष्टा-
स्तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२०७ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que o justo filho de Gaṅgā mesmo declarou na batalha o meio de sua própria morte, e que os filhos de Pāṇḍu, alegres, fizeram exatamente isso, então não esperei a vitória.
1.1.208
यदाऽश्रौषं भीष्ममत्यन्तशूरं ।
हतं पार्थेनाहवेष्वप्रधृष्यम्।
शिखण्डिनं पुरतः स्थापयित्वा ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२०८ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Bhīṣma, extremamente heroico e invencível nas batalhas, foi morto pelo filho de Pṛthā, que colocou Śikhaṇḍin à frente, então não esperei a vitória.
1.1.209
यदाऽश्रौषं शरतल्पे शयानं ।
वृद्धं वीरं सादितं चित्रपुङ्खैः।
भीष्मं कृत्वा सोमकानल्पशेषां-
स्तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२०९ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que o velho herói Bhīṣma, derrubado por flechas de plumas brilhantes, jazia num leito de flechas, e que os Somaka tinham sido reduzidos a poucos, então não esperei a vitória.
1.1.210
यदाऽश्रौषं शान्तनवे शयाने ।
पानीयार्थे चोदितेनार्जुनेन।
भूमिं भित्त्वा तर्पितं तत्र भीष्मं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२१० ॥
Quando ouvi que Bhīṣma, filho de Śantanu, jazia em seu leito de flechas, e que, instigado por Arjuna, a terra foi perfurada em busca de água e ali Bhīṣma foi saciado, então, ó Sañjaya, não nutri esperança de vitória.
1.1.211
यदाश्रौषं शुक्रसूर्यौ च युक्तौ ।
कौन्तेयानामनुलोमौ जयाय।
नित्यं चास्माञ्श्वापदा भीषयन्ति ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२११ ॥
Quando ouvi que Vênus e o Sol estavam conjuntos, favoráveis aos filhos de Kuntī para a vitória, e que feras como chacais nos aterrorizavam constantemente, então, ó Sañjaya, não nutri esperança de vitória.
1.1.212
यदा द्रोणो विविधानस्त्रमार्गा-
न्निदर्शयन्समरे चित्रयोधी।
न पाण्डवाञ्श्रेष्ठतरान्निहन्ति ।
तदा नाशंसे विजयायं संजय ॥ १.१.२१२ ॥
Quando ouvi que Droṇa, exibindo na batalha os diversos caminhos de suas armas, guerreiro prodigioso, não matava os excelentíssimos Pāṇḍavas, então, ó Sañjaya, não nutri esperança de vitória.
1.1.213
यदाऽश्रौषं चास्मदीयान्महारथा-
न्व्यवस्थितानर्जुनस्यान्तकाय।
संशप्तकान्निहतानर्जुनेन ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२१३ ॥
Quando ouvi que nossos grandes guerreiros de carro, postados para a morte de Arjuna, os Saṃśaptakas, foram abatidos por Arjuna, então, ó Sañjaya, não nutri esperança de vitória.
1.1.214
यदाऽश्रौषं व्यूहमभेद्यमन्यै-
र्भारद्वाजेनात्तशस्त्रेण गुप्तम्।
भित्त्वा सौभद्रं वीरमेकं प्रविष्टं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२१४ ॥
Quando ouvi que a formação impenetrável aos outros, guardada pelo filho armado de Bharadvāja (Droṇa), foi rompida, e o herói Saubhadra (Abhimanyu) entrou nela sozinho, então, ó Sañjaya, não nutri esperança de vitória.
1.1.215
यदाऽभिमन्युं परिवार्य बालं ।
सर्वे हत्त्वा हृष्टरूपा बभूवुः।
महारथाः पार्थमशक्नुवन्त-
स्तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२१५ ॥
Quando, cercando o jovem Abhimanyu, todos o mataram e se alegraram, mas não conseguiram vencer Pārtha, então, ó Sañjaya, não esperei a vitória.
1.1.216
यदाऽश्रौषमभिमन्युं निहत्य ।
हर्षान्मूढान्क्रोशतो धार्तराष्ट्रान्।
क्रोधादुक्तं सैन्धवे चार्जुनेन ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२१६ ॥
Quando ouvi que os filhos de Dhṛtarāṣṭra, cegos de alegria e gritando após matar Abhimanyu, e o que Arjuna, em cólera, disse a Saindhava, então, ó Sañjaya, não esperei a vitória.
1.1.217
यदाऽश्रौषं सैन्धवार्थे प्रतिज्ञां ।
प्रतिज्ञातां तद्वधायार्जुनेन।
सत्यां तीर्णां शत्रुमध्ये च तेन ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२१७ ॥
Quando ouvi que o voto que Arjuna fez para matar Saindhava foi verdadeiramente cumprido por ele em meio aos inimigos, então, ó Sañjaya, não esperei a vitória.
1.1.218
यदाऽश्रौषं श्रान्तहये धनंजये ।
मुक्त्वा हयान्पाययित्वोपवृत्तान्।
पुनर्युक्त्वा वासुदेवं प्रयातं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२१८ ॥
Quando ouvi que Dhanaṃjaya, com seus cavalos exaustos, soltou os cavalos, deu-lhes de beber, atrelou-os de novo e partiu com Vāsudeva, então, ó Sañjaya, não esperei a vitória.
1.1.219
यदाऽश्रौषं वाहनेष्वक्षमेषु ।
रथोपस्थे तिष्ठता पाण्डवेन।
सर्वान्योधान्वारितानर्जुनेन ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२१९ ॥
Quando ouvi que, inutilizados os veículos, o Pāṇḍava Arjuna, de pé no assoalho de seu carro, conteve todos os guerreiros, então, ó Sañjaya, não esperei a vitória.
1.1.220
यदाऽश्रौषं नागबलैः सुदुःसहं ।
द्रोणानीकं युयुधानं प्रमथ्य।
यातं वार्ष्णेयं यत्र तौ कृष्णपार्थौ ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२२० ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Yuyudhāna havia esmagado o exército de Droṇa, tão difícil de resistir com suas forças de elefantes, e que o descendente de Vṛṣṇi fora até onde estavam aqueles dois, Kṛṣṇa e Pārtha, então não espero a vitória.
1.1.221
यदाऽश्रौषं कर्णमासाद्य मुक्तं ।
वधाद्भीमं कुत्सयित्वा वचोभिः।
धनुष्कोट्याऽऽतुद्य कर्णेन वीरं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२२१ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Bhīma, ao enfrentar Karṇa, escapou da morte, e que Karṇa o insultou com palavras e golpeou aquele herói com a ponta de seu arco, então não espero a vitória.
1.1.222
यदा द्रोणः कृतवर्मा कृपश्च ।
कर्णो द्रौणिर्मद्रराजश्च शूरः।
अमर्षयन्सैन्धवं वध्यमानं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२२२ ॥
Ó Sañjaya, quando Droṇa, Kṛtavarman, Kṛpa, Karṇa, o filho de Droṇa e o herói rei dos Madras, enfurecidos com a morte do rei de Sindhu, não puderam salvá-lo, então não espero a vitória.
1.1.223
यदाऽश्रौषं देवराजेन दत्तां ।
दिव्यां शक्तिं व्यंसितां माधवेन।
घटोत्कचे राक्षसे घोररूपे ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२२३ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que a arma divina de poder dada por Indra foi desviada por Mādhava (Kṛṣṇa) do rākṣasa Ghaṭotkaca, de forma terrível, então não espero a vitória.
1.1.224
यदाऽश्रौषं कर्णघटोत्कचाभ्यां ।
युद्धे मुक्तां सूतपुत्रेण शक्तिम्।
यया वध्यः समरे सव्यसाची ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२२४ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que, na batalha entre Karṇa e Ghaṭotkaca, o filho do cocheiro lançou aquela arma de poder pela qual o destro com ambas as mãos, Arjuna, deveria ser abatido na batalha, então não espero a vitória.
1.1.225
यदाऽश्रौषं द्रोणमाचार्यमेकं ।
धृष्टद्युम्नेनाभ्यतिक्रम्य धर्मम्।
रथोपस्थे प्रायगतं विशस्तं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२२५ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que o mestre Droṇa, estando só, foi abatido em seu carro com armas por Dhṛṣṭadyumna, que transgredira a lei da guerra e o enviou ao caminho da morte, então não esperei a vitória.
1.1.226
यदाऽश्रौषं द्रौणिना द्वैरथस्थं ।
माद्रीसुतं नकुलं लोकमध्ये।
समं युद्धे मण्डलेभ्यश्चरन्तं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२२६ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que o filho de Droṇa enfrentou Nakula, filho de Mādrī, de pé em combate singular, movendo-se com igualdade em manobras circulares na batalha, então não esperei a vitória.
1.1.227
यदा द्रोणे निहते द्रोणपुत्रो ।
नारायणं दिव्यमस्त्रं विकुर्वन्।
नैषामन्तं गतवान्पाण्डवानां ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२२७ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que, após a morte de Droṇa, o filho de Droṇa desencadeou a arma divina Nārāyaṇa e, ainda assim, não conseguiu aniquilar os Pāṇḍavas, então não esperei a vitória.
1.1.228
यदाऽश्रौषं भीमसेनेन पीतं ।
रक्तं भ्रातुर्युधि दुःशासनस्य।
निवारितं नान्यतमेन भीमं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२२८ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Bhīmasena bebeu na batalha o sangue de seu irmão Duḥśāsana, e que ninguém mais deteve Bhīma, então não esperei a vitória.
1.1.229
यदाऽश्रौषं कर्णमत्यन्तशूरं ।
हतं पार्थेनाहवेष्वप्रधृष्यम्।
तस्मिन्भ्रातृणां विग्रहे देवगुह्ये ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२२९ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Karṇa, extremamente heroico e invencível nas batalhas, foi morto por Pārtha naquele conflito de irmãos, um mistério divino, então não esperei a vitória.
1.1.230
यदाऽश्रौषं द्रोणपुत्रं च शूरं ।
दुःशासनं कृतवर्माणमुग्रम्।
युधिष्टिरं धर्मराजं जयन्तं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२३० ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que o filho de Droṇa, o heroico Duḥśāsana, o feroz Kṛtavarman e Yudhiṣṭhira, o rei do dharma, estavam vencendo, então não espero a vitória.
1.1.231
यदाऽश्रौषं निहतं मद्रराजं ।
रणे शूरं धर्मराजेन सूत।
सदा सङ्ग्रामे स्प्रधते यस्तु कृष्णं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२३१ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que o herói, rei dos Madras, foi morto em batalha pelo rei do dharma, e que aquele que sempre disputa com Kṛṣṇa na batalha, então não espero a vitória.
1.1.232
यदाऽश्रौषं कलहद्यूतमूलं ।
मायाबलं सौबलं पाण्डवेन।
हतं सङ्ग्रामे सहदेवेन पापं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२३२ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Saubala, raiz da discórdia e do jogo de dados, senhor do poder da ilusão, foi morto em batalha por Sahadeva, o Pāṇḍava, aquele perverso, então não espero a vitória.
1.1.233
यदाऽश्रौषं श्रान्तमेकं शयानं ।
ह्रदं गत्वा स्तम्भयित्वा तदम्भः।
दुर्योधनं विरथं भग्नशक्तिं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२३३ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que Duryodhana, exausto e deitado sozinho, depois de ir ao lago e deter sua água, está sem carro e com a força quebrada, então não espero a vitória.
1.1.234
यदाऽश्रौषं पाण्डवांस्तिष्ठमानान् ।
गत्वा ह्रदे वासुदेवेन सार्धम्।
अमर्षणं धर्षयतः सुतं मे ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२३४ ॥
Ó Sañjaya, quando ouvi que os Pāṇḍavas, tendo ido ao lago com Vāsudeva e lá de pé, estão insultando meu filho impaciente, então não espero a vitória.
1.1.235
यदाऽश्रौषं विविधांश्चित्रमार्गान् ।
गदायुद्धे मण्डलशश्चरन्तम्।
मिथ्या हतं वासुदेवस्य बुद्ध्या ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२३५ ॥
Quando ouvi que Vāsudeva, movendo-se em círculos por caminhos variados e maravilhosos no combate de maça, foi falsamente abatido pela astúcia, então, ó Sañjaya, não espero a vitória.
1.1.236
यदाऽश्रौषं द्रोणपुत्रादिभिस्तै-
र्हतान्पञ्चालान्द्रौपदेयांश्च सुप्तान्।
कृतं बीभत्समयशस्यं च कर्म ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२३६ ॥
Quando ouvi que o filho de Droṇa e os outros mataram os Pañcālas e os filhos de Draupadī enquanto dormiam, e que um ato abominável e vergonhoso foi cometido, então, ó Sañjaya, não espero a vitória.
1.1.237
यदाऽश्रौषं भीमसेनानुयाते-
नाश्वत्थाम्ना परमास्त्रं प्रयुक्तम्।
क्रुद्धेनैषीकमवधीद्येन गर्भं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२३७ ॥
Quando ouvi que Aśvatthāman, irado com a perseguição de Bhīmasena, lançou a arma suprema, pela qual o projétil de caniço feriu o embrião, então, ó Sañjaya, não espero a vitória.
1.1.238
यदाऽश्रौषं ब्रह्मशिरोऽर्जुनेन ।
स्वस्तीत्युक्त्वाऽस्त्रमस्त्रेण शान्तम्।
अश्वत्थाम्ना मणिरत्नं च दत्तं ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२३८ ॥
Quando ouvi que Arjuna, dizendo 'svasti', apaziguou a arma Brahmaśiras com uma arma, e que Aśvatthāman entregou sua joia, então, ó Sañjaya, não espero a vitória.
1.1.239
यदाऽश्रौषं द्रोणपुत्रेण गर्भे ।
वैराट्या वै पात्यमाने महास्त्रैः।
संजीवयामीति हरेः प्रतिज्ञां ।
तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥ १.१.२३९ ॥
Quando ouvi que o filho de Droṇa, com grandes armas, feria a criança no ventre da filha de Virāṭa, embora Hari tivesse prometido: 'Eu a reviverei', então, ó Sañjaya, não mais esperei a vitória.
1.1.240
द्वैपायनः केशवो द्रोणपुत्रं ।
परस्पेरणाभिशापैः शशाप।
बुद्ध्वा चाहं बुद्धिहीनोऽद्य सूत ।
संतप्ये वै पुत्रपौत्रैश्च हीनः ॥ १.१.२४० ॥
Dvaipāyana e Keśava amaldiçoaram o filho de Droṇa com maldições mútuas. Ó cocheiro, embora agora eu compreenda, hoje perdi o juízo e lamento, privado de filhos e netos.
1.1.241
शोच्या गान्धारी पुत्रपौत्रैर्विहीना ।
तथा वध्वा पितृभिर्भ्रातृभिश्च।
कृतं कार्यं दुष्करं पाण्डवेयैः ।
प्राप्तं राज्यमसपत्नं पुनस्तैः ॥ १.१.२४१ ॥
Gāndhārī, privada de filhos e netos, é digna de lástima, e igualmente as noras, os pais e os irmãos. Os Pāṇḍavas realizaram uma tarefa difícil e de novo obtiveram um reino sem rivais.
1.1.242
कष्टं युद्धे दश शेषाः श्रुता मे ।
त्रयोऽस्माकं पाण्डवानां च सप्त।
द्व्यूना विंशतिराहताऽक्षौहिणीनां ।
तस्मिन्सङ्ग्रामे भैरवे क्षत्रियाणाम् ॥ १.१.२४२ ॥
Naquela terrível batalha, vinte akṣauhiṇī de kṣatriyas foram atingidas; ouvi que dez sobreviveram — três das nossas e sete dos Pāṇḍavas. Foi algo doloroso.
1.1.243
तमस्त्वतीव विस्तीर्णं मोह आविशतीव माम् ।
संज्ञां नोपलभे सूत मनो विह्वलतीव मे ॥ १.१.२४३ ॥
Uma escuridão muito vasta, e a ilusão parece entrar em mim. Ó cocheiro, não percebo a consciência; minha mente parece confusa.
1.1.244
इत्युक्त्वा धृतराष्ट्रोऽथ विलप्य बहु दुःखितः ।
मूर्च्छितः पुनराश्वस्तः संजयं वाक्यमब्रवीत् ॥ १.१.२४४ ॥
Assim falou Dhṛtarāṣṭra, profundamente aflito, e lamentou-se muito. Desmaiando de novo e recobrando-se, disse estas palavras a Sañjaya.
1.1.245
संजयैवं गते प्राणांस्त्यक्तुमिच्छामि मा चिरम् ।
स्तोकं ह्यपि न पश्यामि फलं जीवितधारणे ॥ १.१.२४५ ॥
Ó Sañjaya, tendo chegado a isto, desejo deixar a vida sem demora; não vejo nem o menor proveito em sustentar a vida.
1.1.246
तं तथा वादिनं दीनं विलपन्तं महीपतिम् ।
निःश्वसन्तं यथा नागं मुह्यमानं पुनः पुनः ॥ १.१.२४६ ॥
Aquele rei que assim falava, miserável, lamentando-se, suspirando como um elefante e caindo repetidamente em confusão.
1.1.247
गावल्गणिरिदं धीमान्महार्थं वाक्यमब्रवीत् ।
श्रुतवानसि वै राजन्महोत्साहान्महाबलान् ॥ १.१.२४७ ॥
Sañjaya, o sábio filho de Gavalgaṇa, proferiu estas palavras de grande significado: "Ó rei, certamente ouviste falar daqueles de grande ardor e grande força."
1.1.248
द्वैपायनस्य वदतो नारदस्य च धीमतः ।
महत्सु राजवंशेषु गुणैः समुदितेषु च ॥ १.१.२४८ ॥
Ouviste o que disseram Dvaipāyana (Vyāsa) e o sábio Nārada, acerca das grandes linhagens reais dotadas de virtudes.
1.1.249
जातान्दिव्यास्त्रविदुषः शक्रप्रतिमतेजसः ।
धर्मेण पृथिवीं जित्वा यज्ञैरिष्ट्वाप्तदक्षिणैः ॥ १.१.२४९ ॥
(Os que nasceram), conhecedores das armas divinas, de esplendor igual ao de Indra, que conquistaram a terra pelo dharma e honraram com sacrifícios de abundantes oferendas.
1.1.250
अस्मिँल्लोके यशः प्राप्य ततः कालवशं गतान् ।
शैब्यं महारथं वीरं सृंजयं जयतां वरम् ॥ १.१.२५० ॥
Tendo alcançado a glória neste mundo e depois partido sob o domínio do tempo: o grande guerreiro de carro Śaibya, o herói, e Sṛñjaya, o melhor dos vencedores.
1.1.251
बाह्लीकं दमनं चैद्यं शर्यातिमजितं नलम् ॥ १.१.२५१ ॥
Bāhlīka, Damana, Caidya, Śaryāti, o invicto Ajita e Nala.
1.1.252
विश्वामित्रममित्रघ्नमम्बरीषं महाबलम् ।
मरुत्तं मनुमिक्ष्वाकुं गयं भरतमेव च ॥ १.१.२५२ ॥
Viśvāmitra, o matador de inimigos Ambarīṣa de grande força, Marutta, Manu, Ikṣvāku, Gaya e Bharata.
1.1.253
रामं दाशरथिं चैव शशबिन्दुं भगीरथम् ।
कृतवीर्यं महाभागं तथैव जनमेजयम् ॥ १.१.२५३ ॥
Rāma, filho de Daśaratha, Śaśabindu, Bhagīratha, o muito afortunado Kṛtavīrya e também Janamejaya.
1.1.254
ययातिं शुभकर्माणं देवैर्यो याजितः स्वयम् ।
चैत्ययूपाङ्किता भूमिर्यस्येयं सवनाकरा ॥ १.१.२५४ ॥
Yayāti, de obras virtuosas, a quem os próprios deuses fizeram sacrificar, e cuja terra está marcada com postes de sacrifício e é uma mina de ritos de soma.
1.1.255
इति राज्ञां चतुर्विंशन्नारदेन सुरर्षिणा ।
पुत्रशोकाभितप्ताय पुरा श्वैत्याय कीर्तितम् ॥ १.१.२५५ ॥
Assim, os vinte e quatro reis foram relatados outrora pelo sábio divino Nārada a Śvaitya, atormentado pelo luto do filho.
1.1.256
तेभ्यश्चान्ये गताः पूर्वं राजानो बलवत्तराः ।
महारथा महात्मानः सर्वैः समुदिता गुणैः ॥ १.१.२५६ ॥
Antes deles passaram outros reis, ainda mais poderosos: grandes guerreiros de carro, de grande alma, dotados de todas as virtudes.
1.1.257
पूरुः कुरुर्यदुः शूरो विष्वगश्वो महाद्युतिः ।
अणुहो युवनाश्वश्च ककुत्स्थो विक्रमी रघुः ॥ १.१.२५७ ॥
Pūru, Kuru, Yadu, o valente Viṣvagaśva de grande esplendor, Aṇuha, Yuvanāśva, Kakutstha e o valente Raghu.
1.1.258
विजयो वीतिहोत्रोऽह्गो भवः श्वेतो बृहद्गुरुः ।
उशीनरः शतरथः कङ्को दुलिदुहो द्रुमः ॥ १.१.२५८ ॥
Vijaya, Vītihotra, Aṅga, Bhava, Śveta, Bṛhadguru, Uśīnara, Śatratha, Kaṅka, Duliduha e Druma.
1.1.259
दम्भोद्भवः परो वेनः सगरः संकृतिर्निमिः ।
अजेयः परशुः पुण्ड्रः शंभुर्देवावृधोऽनघः ॥ १.१.२५९ ॥
Dambhodbhava, o supremo Vena, Sagara, Saṅkṛti, Nimi, o invencível Paraśu, Puṇḍra, Śambhu, Devāvṛdha e o imaculado Anagha.
1.1.260
देवाह्वयः सुप्रतिमः सुप्रतीको बृहद्रथः ।
महोत्साहो विनीतात्मा सुक्रतुर्नैषधो नलः ॥ १.१.२६० ॥
Devāhvaya, Supratima, Supratīka, Bṛhadratha, Mahotsāha de alma disciplinada, Sukratu e Nala dos Naiṣadha.
1.1.261
सत्यव्रतः शान्तभयः सुमित्रः सुबलः प्रभुः ।
जानुजङ्घोऽनरण्योऽर्कः प्रियभृत्यः शुचिव्रतः ॥ १.१.२६१ ॥
Satyavrata, Śāntabhaya, Sumitra, Subala, o senhor Jānujaṅgha, Anaraṇya, Arka, Priyabhṛtya e Śucivrata.
1.1.262
बलबन्धुर्निरामर्दः केतुशृङ्गो बृहद्बलः ।
धृष्टकेतुर्बृहत्केतुर्दीप्तकेतुर्निरामयः ॥ १.१.२६२ ॥
Balabandhu, Nirāmarda, Ketuśṛṅga, Bṛhadbala, Dhṛṣṭaketu, Bṛhatketu, Dīptaketu e Nirāmaya.
1.1.263
अविक्षिच्चपलो धूर्तः कृतबन्धुर्दृढेषुधिः ।
महापुराणसंभाव्यः प्रत्यङ्गः परहा श्रुतिः ॥ १.१.२६३ ॥
Avikṣit, Capala, Dhūrta, Kṛtabandhu, Dṛḍheṣudhi, Mahāpurāṇasaṃbhāvya, Pratyaṅga, Parahā e Śruti.
1.1.264
एते चान्ये च राजानः शतशोऽथ सहस्रशः ।
श्रूयन्ते शतशश्चान्ये सङ्ख्याताश्चैव पद्मशः ॥ १.१.२६४ ॥
Estes e outros reis, centenas e milhares; ouvem-se de outras centenas, e outros são contados por padmas.
1.1.265
हित्वा सुविपुलान्भोगान्बुद्धिमन्तो महाबलाः ।
राजानो निधनं प्राप्तास्तव पुत्रैर्महत्तरः ॥ १.१.२६५ ॥
Tendo abandonado os vastos prazeres, os reis sábios e poderosos encontraram a morte em grande escala pelas mãos de teus filhos.
1.1.266
येषां दिव्यानि कर्माणि विक्रमस्त्याग एव च ।
माहात्म्यमपि चास्तिक्यं सत्यं शौचं दयाऽर्जवम् ॥ १.१.२६६ ॥
Cujas ações eram divinas, cujos valor e renúncia, grandeza, fé, verdade, pureza, compaixão e retidão estavam presentes.
1.1.267
विद्वद्भिः कथ्यते लोके पुराणैः कविसत्तमैः ।
सर्वर्द्धिगुणसंपन्नास्ते चापि निधनं गताः ॥ १.१.२६७ ॥
São lembrados no mundo pelos sábios, pelos Purāṇas e pelos melhores poetas; dotados de toda prosperidade e virtude, também eles chegaram à morte.
1.1.268
तव पुत्रा दुरात्मानः प्रतप्ताश्चैव मन्युना ।
लुब्धा दुर्वृत्तभूयिष्ठा न ताञ्छोचितुमर्हसि ॥ १.१.२६८ ॥
Os teus filhos eram de mente maligna, atormentados pela ira, gananciosos e na maioria de conduta perversa; não deves lamentá-los.
1.1.269
श्रुतवानसि मेधावी बुद्धिमान्प्राज्ञसंमतः ।
येषां शास्त्रानुगा बुद्धिर्न ते मुह्यन्ति भारत ॥ १.१.२६९ ॥
Tu és erudito, inteligente, sábio e estimado pelos sábios; ó Bhārata, aqueles cuja mente segue as escrituras não se confundem.
1.1.270
निग्रहानुग्रहौ चापि विदितौ ते नराधिप ।
नात्यन्तमेवानुवृत्तिः कार्या ते पुत्ररक्षणे ॥ १.१.२७० ॥
Ó senhor dos homens, conheces tanto o castigo como o favor; na proteção dos teus filhos não deves ceder em excesso.
1.1.271
भवितव्यं तथा तच्च नानुशोचितुमर्हसि ।
दैवं पुरुषकारेण को निवर्तितुमर्हति ॥ १.१.२७१ ॥
O que tinha de acontecer aconteceu, por isso não deves lamentar; quem pode fazer retroceder o destino com o esforço humano?
1.1.272
विधातृविहितं मार्गं न कश्चिदतिवर्तते ।
कालमूलमिदं सर्वं भावाभावौ सुखासुखे ॥ १.१.२७२ ॥
Ninguém transgride o caminho ordenado pelo Criador; tudo isto tem raiz no tempo — a existência e a não existência, o prazer e a dor.
1.1.273
कालः सृजति भूतानि कालः संहरते प्रजाः ।
संहरन्तं प्रजाः कालं कालः शमयते पुनः ॥ १.१.२७३ ॥
O tempo cria os seres, o tempo destrói as criaturas; e o tempo que destrói é de novo apaziguado pelo tempo.
1.1.274
कालो विकुरुते भावान्सर्वांल्लोके शुभाशुभान् ।
कालः संक्षिपते सर्वाः प्रजा विसृजते पुनः ॥ १.१.२७४ ॥
O tempo transforma no mundo todos os estados, auspiciosos e inauspiciosos; o tempo recolhe todas as criaturas e depois as libera novamente.
1.1.275
कालः सुप्तेषु जागर्ति कालो हि दुरतिक्रमः ।
कालः सर्वेषु भूतेषु चरत्यविधतः समः ॥ १.१.२७५ ॥
O tempo vigia entre os que dormem; o tempo é, em verdade, difícil de vencer. O tempo percorre igualmente todos os seres, sem qualquer ordenamento.
1.1.276
अतीतानागता भावा ये च वर्तन्ति सांप्रतम् ।
तान्कालनिर्मितान्बुद्ध्वा न संज्ञां हातुमर्हसि ॥ १.१.२७६ ॥
Sabendo que os estados passados, futuros e presentes são todos criados pelo tempo, não deves abandonar a tua lucidez.
1.1.277
इत्येवं पुत्रशोकार्तं धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ।
आश्वास्य स्वस्थमकरोत्सूतो गावल्गणिस्तदा ॥ १.१.२७७ ॥
Assim, tendo consolado Dhṛtarāṣṭra, senhor dos povos, afligido pelo pesar por seus filhos, o cocheiro Gāvalgaṇi então o restabeleceu na serenidade.
1.1.278
धृतराष्ट्रोऽपि तच्छ्रुत्वा धृतिमेव समाश्रयत् ।
दिष्ट्येदमागतमिति मत्त्वा स प्राज्ञसत्तमः ॥ १.१.२७८ ॥
Dhṛtarāṣṭra também, tendo ouvido isso, buscou refúgio apenas na firmeza; pensando que isso viera pelo destino, ele, o melhor dos sábios, manteve-se firme.
1.1.279
लोकानां च हितार्थाय कारुण्यान्मुनिसत्तमः ।
अत्रोपनिषदं पुण्यां कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १.१.२७९ ॥
Por compaixão, para o bem dos mundos, o melhor dos sábios, Kṛṣṇa Dvaipāyana, aqui proferiu esta sagrada upaniṣad.
1.1.280
विद्वद्भिः कथ्यते लोके पुराणे कविसत्तमैः ।
भारताध्ययनं पुण्यमपि पादमधीयतः।
श्रद्दधानस्य पूयन्ते सर्वपापान्यशेषतः ॥ १.१.२८० ॥
No mundo, os sábios o dizem, como declararam os melhores poetas no Purāṇa: o estudo do Bhārata é meritório. Para quem o estuda, mesmo um quarto, com fé, todos os pecados são totalmente purificados.
1.1.281
देवा देवर्षयो ह्यत्र तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः ।
कीर्त्यन्ते शुमकर्माणस्तथा यक्षा महोरगाः ॥ १.१.२८१ ॥
Aqui são celebrados os deuses, os sábios divinos e os brahmarṣis imaculados; também são celebrados os yakṣas e as grandes serpentes de ações auspiciosas.
1.1.282
भगवान्वासुदेवश्च कीर्त्यतेऽत्र सनातनः ।
स हि सत्यमृतं चैव पवित्रं पुण्यमेव च ॥ १.१.२८२ ॥
Aqui é celebrado o bem-aventurado Vāsudeva, o eterno. Ele é, de fato, a verdade e a ordem cósmica, puro e meritório em sua essência.
1.1.283
शाश्वतं ब्रह्म परमं ध्रुवं ज्योतिः सनातनम् ।
यस्य दिव्यानि कर्माणि कथन्ति मनीषिणः ॥ १.१.२८३ ॥
Brahman é a luz eterna, suprema, firme e perene; seus feitos divinos são narrados pelos sábios.
1.1.284
असत्सत्सदसच्चैव यस्माद्विश्वं प्रवर्तते ।
सन्ततिश्च प्रवृत्तिश्च जन्ममृत्युपुनर्भवाः ॥ १.१.२८४ ॥
Do qual procede o universo — o não-ser, o ser, e o ser e não-ser — e do qual procedem a continuidade, a atividade, o nascimento, a morte e o renascimento.
1.1.285
अध्यात्मं श्रूयतें यत्र पञ्चभूतगुणात्मकम् ।
अव्यक्तादि परं यच्च स एव परिगीयते ॥ १.१.२८५ ॥
Onde se ouve a doutrina interior composta das qualidades dos cinco elementos, e o supremo além do não-manifesto e demais — é Ele quem é cantado.
1.1.286
यं ध्यायन्ति सदा मुक्ता ध्यानयोगबलान्विताः ।
प्रतिबिम्बमिवादर्शे पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् ॥ १.१.२८६ ॥
Aquele em quem meditam sempre os libertos, dotados do poder do yoga da meditação, e o veem estabelecido em si mesmos como um reflexo num espelho.
1.1.287
श्रद्दधानः सदा युक्तः सदा धर्मपरायणः ।
आसेवन्निममध्यायं नरः पापात्प्रमुच्यते ॥ १.१.२८७ ॥
O homem cheio de fé, sempre contido e sempre dedicado ao dharma, que estuda este capítulo, é libertado do pecado.
1.1.288
अनुक्रमणिकाध्यायं भारतस्येममादितः ।
आस्तिकः सततं शृण्वन्न कृच्छ्रेष्ववसीदति ॥ १.१.२८८ ॥
O crente que ouve constantemente este capítulo-índice do Mahābhārata desde o início não afunda nas dificuldades.
1.1.289
उभे सन्ध्ये जपन्किंचित्सद्यो मुच्येत किल्बिषात् ।
अनुक्रमण्या यावत्स्यादह्नारात्र्या च संचितम् ॥ १.१.२८९ ॥
Recitando um pouco do índice nos dois crepúsculos, logo se fica livre do pecado acumulado durante o dia e a noite.
1.1.290
भारतस्य वपुर्ह्येतत्सत्यं चामृतमेव च ।
नवनीतं यथा दध्नो द्विपदां ब्राह्मणो यथा ॥ १.१.२९० ॥
Este é, de fato, o corpo do Mahābhārata, verdade e néctar, assim como a manteiga é do coalhado e o brâmane entre os bípedes.
1.1.291
आरण्यकं च वेदेभ्य ओषधिभ्योऽमृतं यथा ।
ह्रदानामुदधिः श्रेष्ठो गौर्वरिष्ठा चतुष्पदाम् ॥ १.१.२९१ ॥
Assim como o Āraṇyaka entre os Vedas, e o néctar entre as ervas, o oceano é o melhor dos lagos, a vaca é a melhor dos quadrúpedes.
1.1.292
यथैतानीतिहासानां तथा भारतमुच्यते ।
यश्चैनं श्रावयेच्छ्राद्धे ब्राह्मणान्पादमन्ततः ॥ १.१.२९२ ॥
Assim como estes são itihāsas, assim se diz o Bhārata. Quem faz os brâmanes ouvirem ao menos um quarto dele no śrāddha.
1.1.293
अक्षय्यमन्नपानं वै पितृंस्तस्योपतिष्ठते ।
इतिहासपुराणाभ्यां वेदं समुपबृंहयेत् ॥ १.१.२९३ ॥
Para os seus antepassados, alimento e bebida imperecíveis lhe acodem. Deve-se ampliar plenamente o Veda com os itihāsas e os Purāṇas.
1.1.294
बिभेत्यल्पश्रुताद्वेदो मामयं प्रतरिष्यति ।
कार्ष्णं वेदमिमं विद्वाञ्श्रावयित्वार्थमश्नुते ॥ १.१.२९४ ॥
O Veda teme quem sabe pouco, pensando: 'Este me superará.' O sábio que faz ouvir este Veda de Kṛṣṇa alcança seu objetivo.
1.1.295
भ्रूणहत्यादिकं चापि पापं जह्यादसंशयम् ।
य इमं शुचिरध्यायं पठेत्पर्वणि पर्वणि ॥ १.१.२९५ ॥
Sem dúvida abandona também pecados como o aborto de um embrião, quem, puro, recita este capítulo em cada parva.
1.1.296
अधीतं भारतं तेन कृत्स्नं स्यादिति मे मतिः ।
यश्चैनं शृणुयान्नित्यमार्षं श्रद्धासमन्वितः ॥ १.१.२९६ ॥
Por ele, na minha opinião, todo o Bhārata foi estudado. E quem, dotado de fé, ouve constantemente esta obra dos videntes.
1.1.297
स दीर्घमायुः कीर्तिं च स्वर्गतिं चाप्नुयान्नरः ।
एकतश्चतुरो वेदा भारतं चैतदेकतः ॥ १.१.२९७ ॥
Esse homem alcança longa vida, fama e o destino celestial. De um lado estão os quatro Vedas; do outro, este Bhārata.
1.1.298
पुरा किल सुरैः सर्वैः समेत्य तुलया धृतम् ।
चतुर्भ्यः सरहस्येभ्यो वेदेभ्यो ह्यधिकं यदा ॥ १.१.२९८ ॥
Outrora, quando todos os deuses se reuniram e o pesaram numa balança, ele revelou-se mais pesado do que os quatro Vedas com os seus ensinamentos secretos.
1.1.299
तदाप्रभृति लोकेऽस्मिन्महाभारतमुच्यते ।
महत्त्वे च गुरुत्वे च ध्रियमाणं यतोऽधिकम् ॥ १.१.२९९ ॥
Desde então, neste mundo, ele é chamado Mahābhārata, porque em grandeza e peso foi tido como o maior.
1.1.300
महत्त्वाद्भारवत्त्वाच्च महाभारतमुच्यते ।
निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १.१.३०० ॥
Por causa da sua grandeza e do seu peso é chamado Mahābhārata. Quem conhece a sua etimologia é libertado de todos os pecados.
1.1.301
तपो नकल्कोऽध्ययनं नकल्कः ।
स्वाभाविको वेदविधिर्नकल्कः।
प्रसह्य वित्ताहरणं नकल्क-
स्तान्येव भावोपहतानि कल्कः ॥ १.१.३०१ ॥
A ascese não é mácula; o estudo não é mácula; o rito védico natural não é mácula; apoderar-se da riqueza pela força não é mácula. Mas essas mesmas coisas, quando corrompidas pela intenção, tornam-se mácula.