Mahābhārata · Adhyāya 12.220
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.220.1
केन वृत्तेन वृत्तज्ञो जनको मिथिलाधिपः ।
जगाम मोक्षं धर्मज्ञो भोगानुत्सृज्य बुद्धिमान् ॥ १२.२२०.१ ॥
Por qual conduta Janaka, senhor de Mithilā, que conhecia o dharma e era sábio, alcançou a libertação ao abandonar os prazeres?
12.220.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
येन वृत्तेन धर्मज्ञः स जगाम महत्सुखम् ॥ १२.२२०.२ ॥
Aqui também citam esta antiga história: pela conduta com a qual o conhecedor do dharma alcançou grande felicidade.
12.220.3
जनको जनदेवस्तु मिथिलायां जनाधिप ।
और्ध्वदेहिकधर्माणामासीद्युक्तो विचिन्तने ॥ १२.२२०.३ ॥
Em Mithilā, Janaka, deus do povo, senhor dos homens, dedicava-se à reflexão sobre os deveres dos ritos fúnebres.
12.220.4
तस्य स्म शतमाचार्या वसन्ति सततं गृहे ।
दर्शयन्तः पृथग्धर्मान्नानापाषण्डवादिनः ॥ १२.२२०.४ ॥
Cem mestres habitavam sempre em sua casa, apresentando doutrinas diferentes e defendendo as opiniões de várias seitas heterodoxas.
12.220.5
स तेषां प्रेत्यभावेन प्रेत्य गातौ विनिश्चये ।
आगमस्थः स भूयिष्ठमात्मतत्त्वेन तुष्यन्ति ॥ १२.२२०.५ ॥
Sobre o estado após a morte e o caminho, ponderava as opiniões deles; firme nas escrituras, ficava sobretudo satisfeito com a verdade do eu.
12.220.6
तत्र पञ्चशिखो नाम कापिलेयो महामुनिः ।
परिधावन्महीं कृत्स्नां जगाम यलामथ ॥ १२.२२०.६ ॥
Ali, o grande sábio Pañcaśikha, descendente de Kapila, percorreu toda a terra e foi a um lugar chamado Yalā.
12.220.7
सर्वसंन्यासधर्माणां तत्त्वज्ञाननिश्चये ।
सुपर्यवसितार्थश्च निर्द्वन्द्वो नष्टगशयः ॥ १२.२२०.७ ॥
Na firme determinação do conhecimento verdadeiro de todos os deveres da renúncia, aquele cujo propósito está plenamente cumprido, livre dos pares de opostos, com seu apego interior destruído.
12.220.8
ऋषीणामाहुरेकं यं कामाद…नृषु ।
शाश्वतं सुखमत्यन्तमन्वि…सुदुर्लभम् ॥ १२.२२०.८ ॥
Entre os sábios, falam daquele que, por desejo … entre os homens.
12.220.9
यमाहुः कपिलं साङ्ख्याः परमर्षि प्रजापतिम् ।
समेत्य तेन रूपेण विस्मापयति हि स्वयम् ॥ १२.२२०.९ ॥
Aquele a quem os sāṅkhya chamam Kapila, o grande sábio, senhor das criaturas; ao encontrá-lo, ele surpreende pela própria forma.
12.220.10
आसुरेः प्रथमं शिष्यं यमाहुश्चिरजीविनम् ।
पञ्चस्रोतसि यः सत्रमास्ते वर्षसहस्रिकम् ॥ १२.२२०.१० ॥
O primeiro discípulo de Āsuri, a quem chamam de longevo, que permanece na sessão sacrificial no rio de cinco correntes por mil anos.
12.220.11
तमासीनं समागम्य कापिलं मण्डलं महत् ।
पञ्चस्रोतसि निष्णातः पञ्चरात्रविशारदः। ॥ १२.२२०.११ ॥
Aproximando-se dele, sentado no grande círculo de Kapila, perito no rio de cinco correntes, versado no Pañcarātra.
12.220.12
पञ्चज्ञः पञ्चकृत्पञ्चगुणः पञ्चशिखः स्मृतः ।
पुरुषावस्थमव्यक्तं परमार्थं न्यवेदयत् ॥ १२.२२०.१२ ॥
Conhecedor dos cinco, criador dos cinco, possuidor das cinco qualidades, lembrado como Pañcaśikha; declarou a verdade suprema não manifestada do estado do puruṣa.
12.220.13
इष्ट्वा सत्रेण संपृष्टो भूयश्च तपसाऽऽसुरिः ।
क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्व्यक्तिं बुबुधे देवदर्शनात् ॥ १२.२२०.१३ ॥
Após realizar um longo sacrifício e ser interrogado novamente pela ascese, Āsuri conheceu a natureza manifesta do campo e do conhecedor do campo pela visão do deus.
12.220.14
यत्तदेकाक्षरं ब्रह्म नानारूपं प्रदृश्यते ।
बोधायनपरान्विप्रानृषिभावमुपागतः।
आसुरिर्मण्डले तस्मिन्प्रतिपेदे तदव्ययम् ॥ १२.२२०.१४ ॥
Aquele Brahman de uma única sílaba, que se vê em muitas formas, Āsuri alcançou, tendo atingido o estado de sábio entre os brâmanes devotos de Bodhāyana; naquela assembleia alcançou o imperecível.
12.220.15
तस्य पञ्चशिखः शिष्यो मानुष्याः पयसा भृतः ।
ब्राह्मणी कपिला नाम काचिदासीत्कुटुम्बिनी ॥ १२.२२०.१५ ॥
Seu discípulo foi Pañcaśikha, que foi alimentado com o leite de uma mulher humana; havia certa dona de casa, uma brâmane chamada Kapilā.
12.220.16
तस्याः पुत्रत्वमागम्य स्त्रियाः स पिबति स्तनौ ।
ततः स कापिलेयत्वं लेभे बुद्धिं च नैष्ठिकीम् ॥ १२.२२०.१६ ॥
Tendo vindo como seu filho, ele mama os seios daquela mulher; então obteve a condição de filho de Kapilā e a sabedoria firme.
12.220.17
एतन्मे भगवानाह कापिलेयस्य संभवम् ।
तस्य तत्कापिलेयत्वं सर्ववित्त्वमनुत्तमम् ॥ १२.२२०.१७ ॥
O venerável me disse isto sobre o nascimento do filho de Kapila; sua condição de filho de Kapila e sua onisciência suprema.
12.220.18
सामान्यं जनकं ज्ञात्वा धर्मज्ञानामनुत्तमम् ।
उपेत्य शतमाचार्यान्मोहयामास हेतुभिः ॥ १२.२२०.१८ ॥
Conhecendo o pai comum, o supremo entre os conhecedores do dharma aproximou-se de cem mestres e os confundiu com argumentos.
12.220.19
निराकरिष्णुस्तान्सर्वांस्तेषां हेतुगुणान्वहून् ।
श्रावयामास मतिमान्मुनिः पञ्चशिखो नृप ॥ १२.२२०.१९ ॥
O sábio muni Pañcaśikha, refutando todos os seus muitos argumentos e qualidades, fez com que fossem ouvidos, ó rei.
12.220.20
जनकस्त्वभिसंरक्तः कापिलेयानुदर्शनात् ।
उत्सृज्य शतमाचार्यान्पृष्ठतोऽनुजगाम तम् ॥ १२.२२०.२० ॥
Mas Janaka, profundamente atraído pelos seguidores de Kapila ao vê-los, abandonou os cem mestres e seguiu-o por trás.
12.220.21
तस्मै परमकल्याय प्रणताय च धर्मतः ।
अब्रवीत्परमं मोक्षं यतः साङ्ख्यं विधीयते ॥ १२.२२०.२१ ॥
A ele, supremamente benéfico e prostrado segundo o dharma, falou da suprema libertação, pela qual o Sāṅkhya é prescrito.
12.220.22
जातिनिर्वेदमुक्त्वा स कर्मनिर्वेदमब्रवीत् ।
कर्मनिर्वेदमुक्त्वा च सर्वनिर्वेदमब्रवीत् ॥ १२.२२०.२२ ॥
Tendo falado do desapego do nascimento, falou do desapego da ação; e tendo falado do desapego da ação, falou do desapego de tudo.
12.220.23
यदर्थं धर्मसंसर्गः कर्मणां च फलोदयः ।
तमनाश्वासिकं मोहं विनाशि चलमध्रुवम् ॥ १२.२२०.२३ ॥
Aquilo pelo qual ocorrem a associação ao dharma e o surgimento dos frutos das ações é uma ilusão que não dá segurança: perecível, instável e não permanente.
12.220.24
दृश्यमाने विनाशे च प्रत्यक्षे लोकसाक्षिके ।
आगमात्परमस्तीति ब्रुवन्नपि पराजितः ॥ १२.२२०.२४ ॥
Mesmo quando a destruição é vista, evidente e testemunhada pelo mundo, aquele que diz pela escritura 'existe o supremo' é derrotado.
12.220.25
आत्मना ह्यात्मनो नित्यं क्लेशमृत्युजरामयम् ।
आत्मानं मन्यते मोहात्तदसम्यक्परं मतम् ॥ १२.२२०.२५ ॥
Pois o ātman, por si mesmo, está sempre sujeito ao sofrimento, à morte, à velhice e à doença; ainda assim, por ilusão, o homem o concebe assim — essa opinião suprema não é correta.
12.220.26
अथ चेदेवमप्यस्ति यल्लोके नोपपद्यते ।
अजरोऽयममृत्युश्च राजाऽसौ मन्यते तथा ॥ १२.२२०.२६ ॥
Mesmo que assim fosse — o que não é possível no mundo —, aquele rei (o ser vivo) pensa assim: que é sem velhice e imortal.
12.220.27
अस्ति नास्तीति चाप्येतत्तस्मिन्नसति लक्षणे ।
किमधिष्ठाय तद्ब्रूयाल्लोकयात्राविनिश्चयम् ॥ १२.२२०.२७ ॥
"É" e "não é" também se diz quando essa marca está ausente. Então, apoiando-se nela, quem poderia declarar a conclusão sobre o curso da vida mundana?
12.220.28
प्रत्यक्षं ह्येतयोर्मूलं कृतान्तैतिह्ययोरपि ।
प्रत्यक्षेणागमो भिन्नः कृतान्तो वा न कश्चन ॥ १२.२२०.२८ ॥
A percepção é de fato a raiz destes dois — também das escrituras e da tradição. Além da percepção não há testemunho separado, nem doutrina alguma distinta.
12.220.29
यत्रतत्रानुमानेऽस्मिन्कृतं भावयतोऽपि च ।
नान्यो जीवः शरीरस्य नास्तिकानां मते स्मृतः ॥ १२.२२०.२९ ॥
Aqui e ali, nesta inferência, mesmo para quem contempla o que foi feito — segundo a opinião dos ateus, não se considera existir nenhum ser vivo distinto do corpo.
12.220.30
रेतो वटकणीकायां घृतपाकाधिवासनम् ।
जातिः स्मृतिरयस्कान्तः सूर्यकान्तोऽम्बुभक्षणम् ॥ १२.२२०.३० ॥
A semente na semente da figueira-de-bengala, o embebimento como na cocção da manteiga clarificada, o nascimento, a memória, a pedra-ímã, a pedra-sol e a ingestão de água.
12.220.31
प्रेत्य भूताप्ययश्चैव देवताभ्युपयाचनम् ।
मृते कर्मनिवृत्तिश्च प्रमाणमिति निश्चयः ॥ १२.२२०.३१ ॥
Após a morte, a dissolução dos elementos, a súplica aos deuses e, na morte, a cessação da ação: esta é a prova, assim se determina.
12.220.32
न त्वेते हेतवः सन्ति ये केचिन्मूर्तिसंस्थिताः ।
अमूर्तस्य हि मूर्तेन सामान्यं नोपपद्यते ॥ १२.२२०.३२ ॥
Mas nenhuma das causas que subsistem em forma corpórea são estas; pois o sem forma não pode ter semelhança com o que tem forma.
12.220.33
अविद्याकर्मचेष्टानां केचिदाहुः पुनर्भवे ।
कारणं लोभमोहौ तु दोषाणां च निषेवणम् ॥ १२.२२०.३३ ॥
Alguns dizem que, para as atividades da ignorância e da ação, a causa do renascimento são a cobiça e a ilusão, e a entrega às faltas.
12.220.34
अविद्यां क्षेत्रमाहुर्हि कर्मबीजं तथा कृतम् ।
तृष्णासंजननं स्नेह एष तेषां पुनर्भवः ॥ १२.२२०.३४ ॥
Chamam a ignorância de campo, e a ação realizada é a semente; o apego que gera o desejo é o renascimento deles.
12.220.35
तस्मिन्मूढे च जग्धे च देहे मरणधर्मिणि ।
अन्योऽसौ जायते प्रेतस्तदाहुस्तत्वमक्षयम् ॥ १२.२२०.३५ ॥
Naquele corpo iludido, consumido e sujeito à morte, outro nasce como aquele falecido; isso chamam de verdade imperecível.
12.220.36
यदा स्वरूपतश्चान्यो जातितः श्रुतितोऽर्थतः ।
कथमस्मिन्स इत्येवं संबोधः स्यादसंहितः ॥ १२.२२०.३६ ॥
Quando, em forma, em natureza, em tradição e em sentido, ele é outro, como poderia surgir o reconhecimento: «ele está neste»? Seria desconexo.
12.220.37
एवं सति च का प्रीतिर्दानविद्यातपोबलैः ।
यद्यदाचरितं कर्म सर्वमन्यत्प्रपद्यते ॥ १२.२२०.३७ ॥
Sendo assim, que alegria há no poder da dádiva, do saber e da austeridade? Toda ação realizada passa a outro.
12.220.38
यदि ह्ययमिहैवान्यैः प्राकृतैर्दुःखितो भवेत् ।
सुखितो दुःखितैर्वाऽपि दृश्यो ह्यस्यविनिर्णयः ॥ १२.२२०.३८ ॥
Se aqui mesmo ele for afligido por outras pessoas comuns, ou um feliz for afligido pelos aflitos, não se vê uma determinação certa disso.
12.220.39
यदा हि मुसलैर्हन्युः शरीरं न पुनर्भवेत् ।
पृथग्ज्ञानं यदन्यच्च येनैतन्नोपपद्यते ॥ १२.२२०.३९ ॥
Quando o corpo é golpeado com maças, não volta a ser; e o conhecimento à parte, pelo qual isso não se estabelece, também é à parte.
12.220.40
ऋतुसंवत्सरौ तिथ्यः शीतोष्णेऽथ प्रियाप्रिये ।
यथाऽतीता न दृश्यन्ते तादृशः सत्वसंक्षयः ॥ १२.२२०.४० ॥
Estações, anos, dias lunares, frio e calor, o agradável e o desagradável: assim como os passados não são mais vistos, assim é a destruição dos seres.
12.220.41
जरयाऽभिपरीतस्य मृत्युना न विनाशिना ।
दुर्बलं दुर्बलं पूर्वं गृहस्येव विनश्यति ॥ १२.२२०.४१ ॥
Para quem está cercado pela velhice, ainda não pela morte destruidora, o fraco, tornando-se primeiro mais fraco, perece como uma casa.
12.220.42
इन्द्रियाणी मनो वायुः शोणितं मांसमस्थि च ।
आनुपूर्व्या विनश्यन्ति स्वं धातुमुपयान्ति च ॥ १२.२२०.४२ ॥
Os sentidos, a mente, o sopro, o sangue, a carne e o osso perecem em ordem, e cada um retorna ao seu próprio elemento.
12.220.43
लोकयात्राविधानं च दानधर्मफलागमः ।
तदर्थं वेदशब्दाश्च व्यवहाराश्च लौकिकाः ॥ १२.२२०.४३ ॥
A ordenação da vida mundana e a chegada do fruto da doação e do dharma; para esse fim existem as palavras dos Vedas e os costumes do mundo.
12.220.44
इति सम्यङ्भनस्येते बहवः सन्ति हेतवः ।
एतदासीन्ममास्तीति न कश्चित्प्रतिपद्यते ॥ १२.२२०.४४ ॥
Assim, há muitas causas para o pleno aquietamento da mente. Ninguém sustenta firmemente: 'Isto foi meu, isto é meu.'
12.220.45
तेषां विमृशतामेवं तत्तत्समभिधावताम् ।
क्वचिन्निविशते बुद्धिस्तत्र जीर्यति वृक्षवत् ॥ १२.२२०.४५ ॥
Enquanto eles refletem assim, correndo atrás de cada coisa, sua inteligência se assenta em algum lugar, e ali ela envelhece como uma árvore.
12.220.46
एवमर्थैरनर्थैश्च दुःखिताः सर्वजन्तवः ।
आगमैरपकृष्यन्ते हस्तिपैर्हस्तिनो यथा ॥ १२.२२०.४६ ॥
Assim, todos os seres, afligidos por ganhos e perdas, são arrastados pelas chegadas, como os elefantes pelos condutores.
12.220.47
न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति ।
हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ॥ १२.२२०.४७ ॥
O desejo nunca se acalma pelo gozo dos objetos desejados; antes, como o fogo do caminho negro com a oferenda de manteiga clarificada, ele apenas volta a crescer.
12.220.48
अर्थांस्तथाऽत्यन्तमुखावहांश्च ।
लिप्सन्त एते बहवो विशुष्काः।
महत्तरं दुःखमनुप्रपन्ना ।
हित्वा सुखं मृत्युवशं प्रयान्ति ॥ १२.२२०.४८ ॥
Muitos desses homens secos, ansiando por fins que trazem a maior felicidade, caem em sofrimento maior, abandonam a felicidade e vão para o poder da morte.
12.220.49
विनाशिनो ह्यध्नुवजीवितस्य ।
किं बन्धुभिर्मित्रपरिग्रहैश्च।
विहाय यो गच्छति सर्वमेव ।
क्षणेन गत्वा न निवर्तते च ॥ १२.२२०.४९ ॥
De que servem os parentes e o ajuntamento de amigos numa vida perecível e instável? Quem deixa tudo para trás e parte num instante não retorna.
12.220.50
भूव्योमतोयानलवायवोऽपि ।
सदा शरीरं प्रतिपालयन्ति।
इतीदमालक्ष्य रतिः कुतो भवे ।
द्विनाशिनो ह्यस्य न कर्म विद्यते ॥ १२.२२०.५० ॥
A terra, o céu, a água, o fogo e o ar também sempre sustentam o corpo. Tendo percebido isso, como surgiria o deleite na existência? Pois o que é duplamente perecível não tem ação duradoura.
12.220.51
इदमनुपधिवाक्यमच्छलं ।
परमनिरामयमात्मसाक्षिकम्।
नरपतिरभिवीक्ष्य विस्मितः ।
पुनरनुयोक्तुमिदं प्रचक्रमे ॥ १२.२२०.५१ ॥
Este discurso sem engano, sem condições, supremo e irrepreensível é testemunhado pelo próprio eu. O rei, espantado ao vê-lo, começou de novo a interrogá-lo sobre isso.