Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.63.1
प्रतिबुद्धो मुहुर् तेन शोक उपहत चेतनः ।
अथ राजा दशरथः स चिन्ताम् अभ्यपद्यत ॥ २.६३.१ ॥
Despertado repetidamente por aquela dor, com a consciência ferida pelo sofrimento, o rei Daśaratha então caiu em preocupação.
2.63.2
राम लक्ष्मणयोः चैव विवासात् वासव उपमम् ।
आविवेश उपसर्गः तम् तमः सूर्यम् इव आसुरम् ॥ २.६३.२ ॥
Por causa do exílio de Rāma e Lakṣmaṇa, uma calamidade o apoderou, a ele, semelhante a Indra, como a escuridão toma o sol pelas mãos de um demônio.
2.63.3
सभार्ये निर्गते रामे कौसल्याम् कोसलेश्वरः ।
विवक्षुरसितापाङ्गाम् स्मृवा दुष्कृतमात्मनः ॥ २.६३.३ ॥
Quando Rāma partiu com sua esposa, o senhor de Kosala, lembrando de sua própria falta, quis falar com Kausalyā, de olhos escuros.
2.63.4
स राजा रजनीम् षष्ठीम् रामे प्रव्रजिते वनम् ।
अर्ध रात्रे दशरथः सम्स्मरन् दुष्कृतम् कृतम् ॥ २.६३.४ ॥
Na sexta noite após Rāma ter partido para a floresta, à meia-noite, o rei Daśaratha continuava lembrando o mal que havia cometido.
2.63.5
स राजा पुत्रशोकार्तः स्मरन् दुष्कृतमात्मनः ।
कौसल्याम् पुत्र शोक आर्ताम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ २.६३.५ ॥
Aquele rei, atormentado pela dor do filho, lembrando sua própria falta, dirigiu estas palavras a Kausalyā, atormentada pela dor do filho.
2.63.6
यद् आचरति कल्याणि शुभम् वा यदि वा अशुभम् ।
तत् एव लभते भद्रे कर्ता कर्मजम् आत्मनः ॥ २.६३.६ ॥
Ó afortunada, o que alguém faz, bem ou mal, ó gentil senhora, isso mesmo o agente obtém, nascido da própria ação.
2.63.7
गुरु लाघवम् अर्थानाम् आरम्भे कर्मणाम् फलम् ।
दोषम् वा यो न जानाति स बालैति ह उच्यते ॥ २.६३.७ ॥
Quem, ao iniciar as ações, não conhece o peso ou a leveza de seu fruto, nem sua falta, é chamado de criança.
2.63.8
कश्चित् आम्र वणम् चित्त्वा पलाशामः च निषिन्चति ।
पुष्पम् दृष्ट्वा फले गृध्नुः स शोचति फल आगमे ॥ २.६३.८ ॥
Alguém, tendo derrubado um mangueiral, rega árvores palāśa; vendo as flores e ávido por frutos, lamenta-se quando chega o tempo do fruto.
2.63.9
अविज्ञाय फलम् यो हि कर्म त्वेवानुधावति ।
स शोचेत्फलवेलायाम् यथा किम्शुकसेचकः ॥ २.६३.९ ॥
Quem corre atrás da ação sem conhecer seu fruto lamentará na hora do fruto, como quem rega árvores kiṃśuka.
2.63.10
सो अहम् आम्र वणम् चित्त्वा पलाशामः च न्यषेचयम् ।
रामम् फल आगमे त्यक्त्वा पश्चात् शोचामि दुर्मतिः ॥ २.६३.१० ॥
Eu, esse mesmo, derrubei o mangueiral e reguei as árvores palāśa; ao chegar o fruto abandonei Rāma, e agora, insensato, lamento-me depois.
2.63.11
लब्ध शब्देन कौसल्ये कुमारेण धनुष्मता ।
कुमारः शब्द वेधी इति मया पापम् इदम् कृतम् ॥ २.६३.११ ॥
Ó Kauśalyā! Sabendo que o jovem é um 'perfurador de sons', cometi este pecado contra o jovem arqueiro, pelo som.
2.63.12
तत् इदम् मे अनुसम्प्राप्तम् देवि दुह्खम् स्वयम् कृतम् ।
सम्मोहात् इह बालेन यथा स्यात् भक्षितम् विषम् ॥ २.६३.१२ ॥
Ó rainha, esta dor que eu mesmo causei abateu-se sobre mim, como uma criança que, por ilusão, come veneno.
2.63.13
यथान्यः पुरुषः कश्चित्पलाशैर्मोहितो भवेत् ।
एवम् मम अपि अविज्ञातम् शब्द वेध्यमयम् फलम् ॥ २.६३.१३ ॥
Assim como outro homem poderia ser iludido pelos frutos do palāśa, também para mim era desconhecido este fruto da flecha que atinge pelo som.
2.63.14
देव्य् अनूढा त्वम् अभवो युव राजो भवाम्य् अहम् ।
ततः प्रावृड् अनुप्राप्ता मद काम विवर्धिनी ॥ २.६३.१४ ॥
Ó rainha, então você não era casada e eu estava prestes a me tornar príncipe herdeiro; então chegou a estação das chuvas, que aumenta a embriaguez e o desejo.
2.63.15
उपास्यहि रसान् भौमाम्स् तप्त्वा च जगद् अम्शुभिः ।
परेत आचरिताम् भीमाम् रविर् आविशते दिशम् ॥ २.६३.१५ ॥
O sol, sugando as águas da terra e queimando o mundo com seus raios, entra então na região terrível.
2.63.16
उष्णम् अन्तर् दधे सद्यः स्निग्धा ददृशिरे घनाः ।
ततः जहृषिरे सर्वे भेक सारन्ग बर्हिणः ॥ २.६३.१६ ॥
O calor desapareceu de imediato e nuvens suaves tornaram-se visíveis; então todos se alegraram: as rãs, os antílopes e os pavões.
2.63.17
क्लिन्नपक्षोत्तराः स्नाताः कृच्च्रादिव वतत्रिणः ।
वृष्टिवातावधूताग्रान् पादपानभिपेदिरे ॥ २.६३.१७ ॥
As aves, com as asas superiores encharcadas, como se tivessem tomado banho com dificuldade, procuraram as árvores cujos topos eram sacudidos pela chuva e pelo vento.
2.63.18
पतितेन अम्भसा चन्नः पतमानेन च असकृत् ।
आबभौ मत्त सारन्गः तोय राशिर् इव अचलः ॥ २.६३.१८ ॥
Coberto pela água que caía e pela chuva que caía repetidamente, o elefante enfurecido brilhava como uma montanha, como uma massa de água.
2.63.19
पाण्डुरारुणवर्णानि स्रोताम्सि विमलान्यपि ।
सुस्रुवुर्गिरिधातुभ्यः सभस्मानि भुजङ्गवत् ॥ २.६३.१९ ॥
Dos minerais da montanha brotaram riachos de cor pálida e avermelhada, embora de outro modo límpidos, misturados com cinza, como serpentes.
2.63.20
आकुलारुणतोयानि स्रोताम्सि विमलान्यपि ।
उन्मार्गजलवाहीनि बभूवुर्जलदागमे ॥ २.६३.२० ॥
Com a chegada das chuvas, os riachos, embora de outro modo límpidos, tinham águas turvas e avermelhadas e desviavam-se de seus leitos.
2.63.21
तस्मिन्न् अतिसुखे काले धनुष्मान् इषुमान् रथी ।
व्यायाम कृत सम्कल्पः सरयूम् अन्वगाम् नदीम् ॥ २.६३.२१ ॥
Naquela estação muito agradável, o guerreiro de carro, portando arco e flechas e decidido a treinar, seguiu ao longo do rio Sarayū.
2.63.22
निपाने महिषम् रात्रौ गजम् वा अभ्यागतम् नदीम् ।
अन्यम् वा श्वा पदम् कम्चिज् जिघाम्सुर् अजित इन्द्रियः ॥ २.६३.२२ ॥
quem, não senhor dos sentidos, deseja matar de noite um búfalo ou elefante que veio ao bebedouro ou ao rio, ou algum outro animal ou um cão.
2.63.23
तस्मिम्स्तत्राहमेकान्ते रात्रौ विवृतकार्मुकः ।
तत्राहम् सम्वृतम् वन्यम् हतवाम्स्तीरमागतम् ॥ २.६३.२३ ॥
Ali, naquele lugar isolado, de noite, com o arco retesado, feri uma fera oculta que chegara à margem.
2.63.24
अन्यम् चापि मृगम् हिम्स्रम् शब्दम् श्रुत्वाभु पागतम् ।
अथ अन्ध कारे तु अश्रौषम् जले कुम्भस्य पर्यतः ॥ २.६३.२४ ॥
Ao ouvir o som de outro cervo feroz que se aproximou, então, na escuridão, ouvi o som de um cântaro sendo enchido na água.
2.63.25
अचक्षुर् विषये घोषम् वारणस्य इव नर्दतः ।
ततः अहम् शरम् उद्धृत्य दीप्तम् आशी विष उपमम् ॥ २.६३.२५ ॥
Sem poder ver, ao ouvir um som como o rugido de um elefante, saquei então uma flecha flamejante, semelhante a uma serpente venenosa.
2.63.26
शब्दम् प्रति गजप्रेप्सुरभिलक्ष्य त्वपातयम् ।
अमुन्चम् निशितम् बाणम् अहम् आशी विष उपमम् ॥ २.६३.२६ ॥
Desejando um elefante, mirei naquele som e disparei; lancei uma flecha afiada, semelhante a uma serpente venenosa.
2.63.27
तत्र वाग् उषसि व्यक्ता प्रादुर् आसीद् वन ओकसः ।
हा हा इति पततः तोये बाणाभिहतमर्मणः ॥ २.६३.२७ ॥
Então, ao amanhecer, ergueu-se uma voz clara de um habitante da floresta: "Ai, ai!" — o grito de quem cai na água com as partes vitais atingidas por uma flecha.
2.63.28
तस्मिन्निपतिते बाणे वागभूत्तत्र मानुषी ।
कथम् अस्मद् विधे शस्त्रम् निपतेत् तु तपस्विनि ॥ २.६३.२८ ॥
Quando aquela flecha caiu, ergueu-se ali uma voz humana: "Como poderia uma arma cair sobre um asceta como nós?"
2.63.29
प्रविविक्ताम् नदीम् रात्राव् उदाहारः अहम् आगतः ।
इषुणा अभिहतः केन कस्य वा किम् कृतम् मया ॥ २.६३.२९ ॥
"Eu, que vim à noite ao rio isolado, fui atingido por uma flecha: por quem? De quem? O que fiz eu?"
2.63.30
ऋषेर् हि न्यस्त दण्डस्य वने वन्येन जीवतः ।
कथम् नु शस्त्रेण वधो मद् विधस्य विधीयते ॥ २.६३.३० ॥
"Para um sábio que depôs o cajado e vive na floresta de frutos silvestres, como pode uma morte como a minha ser ordenada por uma arma?"
2.63.31
जटा भार धरस्य एव वल्कल अजिन वाससः ।
को वधेन मम अर्थी स्यात् किम् वा अस्य अपकृतम् मया ॥ २.६३.३१ ॥
Quem ganharia em me matar, eu que carrego o peso dos cabelos emaranhados e visto casca de árvore e pele de cervo? Ou que mal eu causei a ele?
2.63.32
एवम् निष्फलम् आरब्धम् केवल अनर्थ सम्हितम् ।
न कश्चित् साधु मन्येत यथैव गुरु तल्पगम् ॥ २.६३.३२ ॥
Assim, um ato iniciado em vão, que traz apenas infortúnio, ninguém o consideraria bom, assim como não consideraria bom quem se deita no leito da esposa do mestre.
2.63.33
नहम् तथा अनुशोचामि जीवित क्षयम् आत्मनः ।
मातरम् पितरम् च उभाव् अनुशोचामि मद् विधे ॥ २.६३.३३ ॥
Não lamento tanto a perda da minha própria vida quanto lamento por minha mãe e meu pai, ambos, por um filho como eu.
2.63.34
तत् एतान् मिथुनम् वृद्धम् चिर कालभृतम् मया ।
मयि पन्चत्वम् आपन्ने काम् वृत्तिम् वर्तयिष्यति ॥ २.६३.३४ ॥
Quem, então, sustentará este casal idoso, por mim amparado por longo tempo, e com que meio de vida, quando eu estiver morto?
2.63.35
वृद्धौ च माता पितराव् अहम् च एक इषुणा हतः ।
केन स्म निहताः सर्वे सुबालेन अकृत आत्मना ॥ २.६३.३५ ॥
Os dois velhos, minha mãe e meu pai, e eu fomos todos atingidos por uma só flecha. Por quem fomos todos mortos, por aquele tolo de mente imatura?
2.63.36
तम् गिरम् करुणाम् श्रुत्वा मम धर्म अनुकान्क्षिणः ।
कराभ्याम् सशरम् चापम् व्यथितस्य अपतत् भुवि ॥ २.६३.३६ ॥
Ao ouvir aquela minha voz piedosa, o arco com a flecha caiu das mãos daquele que buscava o dharma, e ele, aflito, caiu ao chão.
2.63.37
तस्याहम् करुणम् श्रुत्वा निशि लालपतो बहु ।
सम्भ्रानतः शोकवेगेन भृशमास विचेतनः ॥ २.६३.३७ ॥
Ao ouvir seu lamento piedoso durante a noite, fiquei profundamente aturdido pela força da dor e perdi os sentidos.
2.63.38
तम् देशम् अहम् आगम्य दीन सत्त्वः सुदुर्मनाः ।
अपश्यम् इषुणा तीरे सरय्वाः तापसम् हतम् ॥ २.६३.३८ ॥
Chegando àquele lugar, com o espírito aflito e a mente profundamente perturbada, vi na margem do Sarayū um asceta morto por uma flecha.
2.63.39
अवकीर्णजटाभारम् प्रविद्धकलशोदकम् ।
पासुशोणितदिग्धाङ्गम् शयानम् शल्यपीडितम् ॥ २.६३.३९ ॥
Com o peso de seus cabelos emaranhados espalhado, o cântaro de água atirado e a água derramada, o corpo coberto de pó e sangue, jazia atormentado pela flecha.
2.63.41
स माम् उद्वीक्ष्य नेत्राभ्याम् त्रस्तम् अस्वस्थ चेतसम् ।
किम् तव अपकृतम् राजन् वने निवसता मया ।
जिहीर्षुर् अम्भो गुर्व् अर्थम् यद् अहम् ताडितः त्वया ॥ २.६३.४१ ॥
Ele ergueu os olhos para mim, que estava assustado e com a mente perturbada, e disse: "Ó rei, que mal eu te havia feito, eu que habito na floresta, para que me atingisses quando vinha buscar água para meus pais idosos?"
2.63.42
एकेन खलु बाणेन मर्मणि अभिहते मयि ।
द्वाव् अन्धौ निहतौ वृद्धौ माता जनयिता च मे ॥ २.६३.४२ ॥
Atingido por uma só flecha num ponto vital, meus dois pais, cegos e idosos, minha mãe e meu pai, certamente perecerão.
2.63.43
तौ नूनम् दुर्बलाव् अन्धौ मत् प्रतीक्षौ पिपासितौ ।
चिरम् आशा कृताम् तृष्णाम् कष्टाम् सम्धारयिष्यतः ॥ २.६३.४३ ॥
Esses dois, fracos, cegos e sedentos, aguardando-me, certamente continuarão suportando a esperança que por muito tempo alimentaram e o doloroso anseio.
2.63.44
न नूनम् तपसो वा अस्ति फल योगः श्रुतस्य वा ।
पिता यन् माम् न जानाति शयानम् पतितम् भुवि ॥ २.६३.४४ ॥
Certamente não há fruto da austeridade nem do saber, pois meu pai não sabe que jazo caído no chão.
2.63.45
जानन्न् अपि च किम् कुर्यात् अशक्तिर् अपरिक्रमः ।
चिद्यमानम् इव अशक्तः त्रातुम् अन्यो नगो नगम् ॥ २.६३.४५ ॥
Mesmo sabendo, o que poderia fazer alguém impotente e incapaz de se mover? Como uma árvore não pode salvar outra árvore que está sendo derrubada.
2.63.46
पितुस् त्वम् एव मे गत्वा शीघ्रम् आचक्ष्व राघव ।
न त्वाम् अनुदहेत् क्रुद्धो वनम् वह्निर् इव एधितः ॥ २.६३.४६ ॥
Ó Rāghava, vai tu mesmo depressa e conta ao meu pai, para que, irado, não te queime como fogo acesso na floresta.
2.63.47
इयम् एक पदी राजन् यतः मे पितुर् आश्रमः ।
तम् प्रसादय गत्वा त्वम् न त्वाम् स कुपितः शपेत् ॥ २.६३.४७ ॥
Ó rei, este é um caminho de um só pé, pelo qual fica o eremitério do meu pai. Vai e apazigua-o, para que, irado, não te amaldiçoe.
2.63.48
विशल्यम् कुरु माम् राजन् मर्म मे निशितः शरः ।
रुणद्धि मृदु स उत्सेधम् तीरम् अम्बु रयो यथा ॥ २.६३.४८ ॥
Ó rei, liberta-me da flecha; uma seta afiada está cravada no meu ponto vital, detendo-me suavemente como a corrente de água detém a margem alta.
2.63.50
सशल्यः क्लिश्यते प्राणैर्विशल्यो विनशिष्यति ।
दुःखितस्य च दीनस्य मम शोकातुरस्य च ।
लक्ष्यामास हृदये चिन्ताम् मुनिसुत स्तदा ॥ २.६३.५० ॥
Quem tem a flecha sofre com o sopro vital; sem a flecha perecerá. Então o filho do sábio percebeu no coração a inquietação por mim, o aflito, o miserável, abatido pelo pesar.
2.63.51
ताम्यमानः स माम् दुःखादुवाच परमार्तवत् ।
सीदमानो विवृत्ताङ्गो वेष्टमानो गतः क्षयम् ॥ २.६३.५१ ॥
Tomado de dor, desfalecendo, contorcendo os membros, falou-me em extrema angústia e caminhou para a morte.
2.63.52
सम्स्तभ्य धैर्येण स्थिरचित्तो भवाम्यहम् ।
ब्रह्महत्याकृतम् पापम् हृदयादपनीयताम् ॥ २.६३.५२ ॥
Sustentando-me com firmeza, tornar-me-ei de mente estável. Que o pecado nascido do assassinato de um brâmane seja afastado do coração.
2.63.53
न द्विजातिर् अहम् राजन् मा भूत् ते मनसो व्यथा ।
शूद्रायाम् अस्मि वैश्येन जातः जन पद अधिप ॥ २.६३.५३ ॥
Ó rei, não sou um dvija; que não haja aflição em tua mente. Ó senhor da terra, nasci de um homem vaiśya e de uma mulher śūdra.
2.63.54
विघूर्णतो विचेष्टस्य वेपमाचस्य भूतले ॥ २.६३.५४ ॥
Dele, que rodopiava no chão, debatendo-se e tremendo.
2.63.55
तस्य तु आनम्यमानस्य तम् बाणम् अहम् उद्धरम् ।
तस्य त्वानम्यमानस्य तम् बाणामहमुद्धरम् ॥ २.६३.५५ ॥
Enquanto ele se curvava, retirei aquela flecha.
2.63.56
जल आर्द्र गात्रम् तु विलप्य कृच्चान् ।
मर्म व्रणम् सम्ततम् उच्चसन्तम् ।
ततः सरय्वाम् तम् अहम् शयानम् ।
समीक्ष्य भद्रे सुभृशम् विषण्णः ॥ २.६३.५६ ॥
Com o corpo encharcado de água, lamentava-se com dificuldade. Gemendo continuamente pela ferida em ponto vital, deitado no Sarayū; ao vê-lo, ó nobre senhora, fiquei profundamente abatido.