Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.66.1
तम् अग्निम् इव सम्शान्तम् अम्बु हीनम् इव अर्णवम् ।
हतप्रभम् इव आदित्यम् स्वर्गथम् प्रेक्ष्य भूमिपम् ॥ २.६६.१ ॥
Ao ver o rei, ido ao céu, apaziguado como um fogo extinto, como o oceano sem água, como o sol privado de brilho.
2.66.2
कौसल्या बाष्प पूर्ण अक्षी विविधम् शोक कर्शिता ।
उपगृह्य शिरः राज्ञः कैकेयीम् प्रत्यभाषत ॥ २.६६.२ ॥
Kausalyā, com os olhos cheios de lágrimas e consumida por diversas dores, tomou a cabeça do rei em seu colo e respondeu a Kaikeyī.
2.66.3
सकामा भव कैकेयि भुन्क्ष्व राज्यम् अकण्टकम् ।
त्यक्त्वा राजानम् एक अग्रा नृशम्से दुष्ट चारिणि ॥ २.६६.३ ॥
Sê satisfeita, Kaikeyī; desfruta do reino sem espinhos, tendo abandonado o rei, com mente única, ó cruel, ó mulher de conduta perversa!
2.66.4
विहाय माम् गतः रामः भर्ता च स्वर् गतः मम ।
विपथे सार्थ हीना इव न अहम् जीवितुम् उत्सहे ॥ २.६६.४ ॥
Rāma me deixou, e meu marido foi ao céu. Como uma viajante que perdeu o caminho e se separou da caravana, não tenho coragem de viver.
2.66.5
भर्तारम् तम् परित्यज्य का स्त्री दैवतम् आत्मनः ।
इच्चेज् जीवितुम् अन्यत्र कैकेय्याः त्यक्त धर्मणः ॥ २.६६.५ ॥
Tendo abandonado seu esposo, que é a sua própria divindade, que mulher desejaria viver em outro lugar — exceto Kaikeyī, que abandonou o dharma?
2.66.6
न लुब्धो बुध्यते दोषान् किम् पाकम् इव भक्षयन् ।
कुब्जा निमित्तम् कैकेय्या राघवाणान् कुलम् हतम् ॥ २.६६.६ ॥
O ganancioso não percebe as faltas, como quem come um fruto envenenado. Por causa da corcunda, a linhagem dos Rāghavas foi destruída através de Kaikeyī.
2.66.7
अनियोगे नियुक्तेन राज्ञा रामम् विवासितम् ।
सभार्यम् जनकः श्रुत्वा पतितप्स्यति अहम् यथा ॥ २.६६.७ ॥
Compelido por uma ordem indevida, o rei baniu Rāma com sua esposa; ao ouvir isso, Janaka também cairá, como eu caí.
2.66.8
स मामनाथाम् विधवाम् नाद्य जानाति धार्मिकः ।
रामः कमल पत्र अक्षो जीव नाशम् इतः गतः ॥ २.६६.८ ॥
Aquele Rāma virtuoso, de olhos como pétalas de lótus, hoje não sabe que estou desamparada e viúva; ele partiu daqui rumo à perda da vida.
2.66.9
विदेह राजस्य सुता तहा सीता तपस्विनी ।
दुह्खस्य अनुचिता दुह्खम् वने पर्युद्विजिष्यति ॥ २.६६.९ ॥
Sītā, filha do rei de Videha, asceta em espírito, que não merece a dor, ficará profundamente aflita com o sofrimento na floresta.
2.66.10
नदताम् भीम घोषाणाम् निशासु मृग पक्षिणाम् ।
निशम्य नूनम् सम्स्त्रस्ता राघवम् सम्श्रयिष्यति ॥ २.६६.१० ॥
Ouvindo à noite os rugidos e gritos terríveis de animais e aves, ela, certamente assustada, buscará refúgio em Rāghava.
2.66.11
वृद्धः चैव अल्प पुत्रः च वैदेहीम् अनिचिन्तयन् ।
सो अपि शोक समाविष्टः ननु त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ २.६६.११ ॥
Aquele ancião, com poucos filhos, pensando constantemente em Vaidehī, dominado pela dor, certamente abandonará a vida.
2.66.12
साहमद्यैव दिष्टान्तम् गमिष्यामि पतिव्रता ।
इदम् शरीरमालिङ्ग्य प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् ॥ २.६६.१२ ॥
Eu, devotada ao meu esposo, hoje mesmo alcançarei o fim ordenado pelo destino; abraçando este corpo, entrarei no fogo.
2.66.13
ताम् ततः सम्परिष्वज्य विलपन्तीम् तपस्विनीम् ।
व्यपनिन्युः सुदुह्ख आर्ताम् कौसल्याम् व्यावहारिकाः ॥ २.६६.१३ ॥
Então os servidores, abraçando a asceta Kauśalyā, que lamentava, afligida por grande dor, a levaram dali.
2.66.14
तैल द्रोण्याम् अथ अमात्याः सम्वेश्य जगती पतिम् ।
राज्ञः सर्वाणि अथ आदिष्टाः चक्रुः कर्माणि अनन्तरम् ॥ २.६६.१४ ॥
Então os ministros, tendo colocado o senhor da terra numa tina de óleo, realizaram depois, conforme ordenado, todos os ritos do rei.
2.66.15
न तु सम्कलनम् राज्ञो विना पुत्रेण मन्त्रिणः ।
सर्वज्ञाः कर्तुम् ईषुस् ते ततः रक्षन्ति भूमिपम् ॥ २.६६.१५ ॥
Mas, sem o filho do rei, os ministros não quiseram convocar a assembleia; sábios como eram, continuavam então a guardar o senhor da terra.
2.66.16
तैल द्रोण्याम् तु सचिवैः शायितम् तम् नर अधिपम् ।
हा मृतः अयम् इति ज्ञात्वा स्त्रियः ताः पर्यदेवयन् ॥ २.६६.१६ ॥
Mas as mulheres, ao verem o senhor dos homens deitado pelos ministros na tina de óleo e sabendo 'Ai, ele está morto', lamentaram-se.
2.66.17
बाहून् उद्यम्य कृपणा नेत्र प्रस्रवणैः मुखैः ।
रुदन्त्यः शोक सम्तप्ताः कृपणम् पर्यदेवयन् ॥ २.६६.१७ ॥
Erguendo os braços, chorando com os olhos e rostos banhados em lágrimas, as desgraçadas mulheres, atormentadas pela dor, lamentaram-se lastimosamente.
2.66.18
हा महाराज रामेण सततम् प्रियवादिना ।
विहीनाः सत्यसन्धेन किमर्थम् विजहासि नः ॥ २.६६.१८ ॥
Ai, grande rei! Por que nos abandonas, privadas de Rāma, que sempre fala palavras agradáveis e é fiel à sua promessa?
2.66.19
कैकेय्या दुष्टभावाया राघवेण वियोजिताः ।
कथम् पतिघ्न्या वत्स्यामः समीपे विधवा वयम् ॥ २.६६.१९ ॥
Separadas de Rāghava pela má intenção de Kaikeyī, como viveremos, viúvas, perto da assassina do marido?
2.66.20
स हि नाथः सदास्माकम् तव च प्रभुरात्मवान् ।
वनम् रामो गतः श्रीमान् विहाय नृपतिश्रियम् ॥ २.६६.२० ॥
Rāma, sempre nosso senhor e o vosso, senhor de si e glorioso, foi para a floresta, abandonando o esplendor real.
2.66.21
त्वया तेन च वीरेण विना व्यसनमोहिताः ।
कथम् वयम् निवत्स्यामः कैकेय्या च विदूषिताः ॥ २.६६.२१ ॥
Sem vós e aquele herói, confundidas pela aflição e aviltadas por Kaikeyī, como viveremos?
2.66.22
यया तु राजा रामश्च लक्ष्मणश्च महाबलः ।
सीतया सह सम्त्य्क्ताः सा कमन्यम् न हास्यति ॥ २.६६.२२ ॥
Ela que abandonou o rei, Rāma, o poderoso Lakṣmaṇa e Sītā junto com eles — quem mais ela não abandonará?
2.66.23
ता बाष्पेण च सम्वीताः शोकेन विपुलेन च ।
व्यवेष्टन्त निरानन्दा राघवस्य वरस्त्रीयः ॥ २.६६.२३ ॥
Aquelas nobres mulheres de Rāghava, envoltas em lágrimas e grande aflição, sem alegria, contorciam-se de angústia.
2.66.24
निशा नक्षत्र हीना इव स्त्री इव भर्तृ विवर्जिता ।
पुरी न अराजत अयोध्या हीना राज्ञा महात्मना ॥ २.६६.२४ ॥
Ayodhyā, privada do rei magnânimo, não resplandecia — como uma noite sem estrelas, como uma mulher abandonada pelo marido.
2.66.25
बाष्प पर्याकुल जना हाहा भूत कुल अन्गना ।
शून्य चत्वर वेश्म अन्ता न बभ्राज यथा पुरम् ॥ २.६६.२५ ॥
As pessoas tomadas pelas lágrimas e as mulheres das famílias nobres clamando «ai, ai»; as praças vazias e os interiores das casas — a cidade não resplandecia como antes.
2.66.26
गत प्रभा द्यौर् इव भास्करम् विना ।
व्यपेत नक्षत्र गणा इव शर्वरी ।
निवृत्तचारः सहसा गतो रविः ।
प्रवृत्तचारा राजनी ह्युपस्थिता ॥ २.६६.२६ ॥
Como o céu sem brilho quando o sol se foi, como a noite quando as hostes de estrelas se retiraram — como se o sol tivesse subitamente cessado seu curso e partido, e a noite tivesse iniciado o seu e chegado.
2.66.27
ऋते तु पुत्राद्दहनम् महीपते ।
र्नरोचयन्ते सुहृदः समागताः ।
इतीव तस्मिन् शयने न्यवेशय ।
न्विचिन्त्य राजानमचिन्त्य दर्शनम् ॥ २.६६.२७ ॥
Pensando «sem um filho, a cremação do rei não é apropriada», os amigos reunidos depositaram o rei naquele leito, meditando sobre o rei cuja aparência era inconcebível.
2.66.28
गतप्रभा द्यौरिव भास्करम् विना ।
व्यपेतनक्षत्रगणेव शर्वरी ।
पुरी बभासे रहिता मह आत्मना ।
न च अस्र कण्ठ आकुल मार्ग चत्वरा ॥ २.६६.२८ ॥
Como o céu sem brilho quando o sol se foi, como a noite quando as hostes de estrelas se retiraram — a cidade, privada de seu rei de grande alma, não resplandecia; suas ruas e praças estavam agitadas por gente com as gargantas embargadas de lágrimas.
2.66.29
नराः च नार्यः च समेत्य सम्घशो ।
विगर्हमाणा भरतस्य मातरम् ।
तदा नगर्याम् नर देव सम्क्षये ।
बभूवुर् आर्ता न च शर्म लेभिरे ॥ २.६६.२९ ॥
Homens e mulheres, reunindo-se em grupos e censurando a mãe de Bharata — então, com a morte do rei, todos na cidade ficaram aflitos e não encontraram consolo.