Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.72.1
अपश्यम्स् तु ततः तत्र पितरम् पितुर् आलये ।
जगाम भरतः द्रष्टुम् मातरम् मातुर् आलये ॥ २.७२.१ ॥
Ali Bharata primeiro viu seu pai na casa do pai; depois foi ver sua mãe na casa da mãe.
2.72.2
अनुप्राप्तम् तु तम् दृष्ट्वा कैकेयी प्रोषितम् सुतम् ।
उत्पपात तदा हृष्टा त्यक्त्वा सौवर्ण मानसम् ॥ २.७२.२ ॥
Ao ver seu filho, que voltara do exílio, chegar, Kaikeyī, alegre, levantou-se de imediato, deixando seu assento dourado.
2.72.3
स प्रविश्य एव धर्म आत्मा स्व गृहम् श्री विवर्जितम् ।
भरतः प्रेक्ष्य जग्राह जनन्याः चरणौ शुभौ ॥ २.७२.३ ॥
Ao entrar em sua própria casa, agora privada de esplendor, o justo Bharata viu sua mãe e segurou seus dois pés auspiciosos.
2.72.4
सा तम् मूर्ध्नि समुपाघ्राय परिष्वज्य यशस्विनम् ।
अङ्के भरतम् आरोप्य प्रष्टुम् समुपचक्रमे ॥ २.७२.४ ॥
Ela cheirou a cabeça do glorioso Bharata, abraçou-o, sentou-o em seu colo e começou a interrogá-lo.
2.72.5
अद्य ते कतिचित् रात्र्यः च्युतस्य आर्यक वेश्मनः ।
अपि न अध्व श्रमः शीघ्रम् रथेन आपततः तव ॥ २.७२.५ ॥
Faz poucas noites que partiste da casa do teu avô materno; não te cansou a fadiga da estrada, tendo chegado tão depressa de carro?
2.72.6
आर्यकः ते सुकुशलो युधा जिन् मातुलः तव ।
प्रवासाच् च सुखम् पुत्र सर्वम् मे वक्तुम् अर्हसि ॥ २.७२.६ ॥
Teu avô está bem, e teu tio materno Yudhājit também está bem. Filho, deves contar-me todas as boas notícias da tua viagem.
2.72.7
एवम् पृष्ठः तु कैकेय्या प्रियम् पार्थिव नन्दनः ।
आचष्ट भरतः सर्वम् मात्रे राजीव लोचनः ॥ २.७२.७ ॥
Assim interrogado por Kaikeyī, Bharata, o filho do rei, de olhos de lótus, contou à mãe todas as notícias agradáveis.
2.72.8
अद्य मे सप्तमी रात्रिः च्युतस्य आर्यक वेश्मनः ।
अम्बायाः कुशली तातः युधाजिन् मातुलः च मे ॥ २.७२.८ ॥
Hoje é a sétima noite desde que deixei a casa do meu nobre avô. Mãe está bem, pai está bem, e meu tio materno Yudhājit também está bem.
2.72.9
यन् मे धनम् च रत्नम् च ददौ राजा परम् तपः ।
परिश्रान्तम् पथि अभवत् ततः अहम् पूर्वम् आगतः ॥ २.७२.९ ॥
A riqueza e as joias que o rei me deu cansaram-me no caminho, por isso cheguei antes.
2.72.10
राज वाल्य हरैः दूतैः त्वर्यमाणो अहम् आगतः ।
यद् अहम् प्रष्टुम् इच्चामि तत् अम्बा वक्तुम् अर्हसि ॥ २.७२.१० ॥
Apressado pelos rápidos mensageiros do rei, vim. O que desejo perguntar, mãe, deves tu dizer-me.
2.72.11
शून्यो अयम् शयनीयः ते पर्यन्को हेम भूषितः ।
न च अयम् इक्ष्वाकु जनः प्रहृष्टः प्रतिभाति मे ॥ २.७२.११ ॥
Este teu leito adornado de ouro está vazio, e o povo de Ikṣvāku não me parece alegre.
2.72.12
राजा भवति भूयिष्ठ्गम् इह अम्बाया निवेशने ।
तम् अहम् न अद्य पश्यामि द्रष्टुम् इच्चन्न् इह आगतः ॥ २.७२.१२ ॥
O rei costuma estar aqui, na casa de minha mãe; mas hoje não o vejo, embora tenha vindo desejando vê-lo.
2.72.13
पितुर् ग्रहीष्ये चरणौ तम् मम आख्याहि पृच्चतः ।
आहोस्विद् अम्ब ज्येष्ठायाः कौसल्याया निवेशने ॥ २.७२.१३ ॥
Segurarei os pés de meu pai. Mãe, diga-me, que pergunto: ou está na morada de minha mãe mais velha Kauśalyā?
2.72.14
तम् प्रत्युवाच कैकेयी प्रियवद् घोरम् अप्रियम् ।
अजानन्तम् प्रजानन्ती राज्य लोभेन मोहिता ॥ २.७२.१४ ॥
Kaikeyī respondeu-lhe, como que agradando, mas terrível e desagradável, cegada pela cobiça do reino, sabendo mas falando a quem não sabia.
2.72.15
या गतिः सर्व भूतानाम् ताम् गतिम् ते पिता गतः ।
राजा महात्मा तेजस्वी यायजूकः सताम् गतिः ॥ २.७२.१५ ॥
Ao destino que todos os seres alcançam, teu pai foi: o rei, magnânimo, resplandecente, sacrificador, refúgio dos bons.
2.72.16
तत् श्रुत्वा भरतः वाक्यम् धर्म अभिजनवान् शुचिः ।
पपात सहसा भूमौ पितृ शोक बल अर्दितः ॥ २.७२.१६ ॥
Ao ouvir essas palavras, Bharata, justo, de nobre nascimento e puro, caiu subitamente ao chão, abatido pela força do luto por seu pai.
2.72.17
हा हातोऽस्मीति कृपणाम् दीनाम् वाचमुदीरयन् ।
निपपात महाबाहुर्बाहु विक्षिप्य वीर्यवान् ॥ २.७२.१७ ॥
"Ai! Ai! Estou perdido!", dizendo palavras tão lamentáveis e miseráveis, o de braços poderosos, valente Bharata, lançou os braços e caiu.
2.72.18
ततः शोकेन सम्वीतः पितुर् मरण दुह्खितः ।
विललाप महा तेजा भ्रान्त आकुलित चेतनः ॥ २.७२.१८ ॥
Então Bharata, envolto em dor, afligido pela morte de seu pai, o de grande esplendor, desnorteado e com a mente agitada, começou a lamentar.
2.72.19
एतत् सुरुचिरम् भाति पितुर् मे शयनम् पुरा ।
शशिनेवामलम् रात्रौ गगनम् तोयदात्यये ॥ २.७२.१९ ॥
Como este leito de meu pai outrora parecia belo, como o céu puro da noite iluminado pela lua, quando as chuvas tinham passado.
2.72.20
तत् इदम् न विभाति अद्य विहीनम् तेन धीमता ।
व्योमेव श्शिना हीनमप्भुष्क इव सागरः ॥ २.७२.२० ॥
Privado daquele pai sábio, hoje não resplandece como antes; é como o céu sem a lua, ou o oceano seco.
2.72.21
बाष्पमुत्सृज्य कण्ठे स्वात्मना परिपीडितः ।
आच्चाद्य वदनम् श्रीमद्वस्त्रेण जयताम् वरः ॥ २.७२.२१ ॥
O melhor dos vencedores, profundamente aflito em si mesmo enquanto as lágrimas lhe subiam à garganta, cobriu o seu glorioso rosto com um pano.
2.72.22
तम् आर्तम् देव सम्काशम् समीक्ष्य पतितम् भुवि ।
निकृत्तमिव सालस्य स्कन्धम् परशुना वने ॥ २.७२.२२ ॥
Ao ver aquele aflito, igual a um deus, caído no chão como o tronco de uma árvore sāla cortada pelo machado na floresta.
2.72.23
मत्तमातङ्गसम्काशम् चन्द्रार्कसदृशम् भुवः ।
उत्थापयित्वा शोक आर्तम् वचनम् च इदम् अब्रवीत् ॥ २.७२.२३ ॥
Erguendo-o do chão, ele, semelhante a um elefante em cio e ao sol e à lua, aflito de dor, proferiu estas palavras.
2.72.24
उत्तिष्ठ उत्तिष्ठ किम् शेषे राज पुत्र महा यशः ।
त्वद् विधा न हि शोचन्ति सन्तः सदसि सम्मताः ॥ २.७२.२४ ॥
Levanta-te, levanta-te! Ó príncipe de grande fama, por que jazes aí? Homens bons como tu, respeitados na assembleia, não se afligem.
2.72.25
दानयज्ञाधिकारा हि शीलश्रुतिवचोनुगा ।
बुद्धिस्ते बुद्धिसम्पन्न प्रभेवार्कस्य मन्दिरे ॥ २.७२.२५ ॥
Tua inteligência, com direito à dāna e ao yajña, seguindo a boa conduta, o saber e a palavra, ó dotada de discernimento, é como o esplendor na morada do sol.
2.72.26
स रुदत्या चिरम् कालम् भूमौ विपरिवृत्य च ।
जननीम् प्रत्युवाच इदम् शोकैः बहुभिर् आवृतः ॥ २.७२.२६ ॥
Chorando por muito tempo, rolando pelo chão, tomado por muitas dores, disse estas palavras à mãe.
2.72.28
अभिषेक्ष्यति रामम् तु राजा यज्ञम् नु यक्ष्यति ।
तत् इदम् हि अन्यथा भूतम् व्यवदीर्णम् मनो मम ।
पितरम् यो न पश्यामि नित्यम् प्रिय हिते रतम् ॥ २.७२.२८ ॥
O rei consagrará Rāma e certamente realizará o sacrifício; mas isso se deu de outro modo, e minha mente está dilacerada, pois não vejo meu pai, sempre dedicado ao bem dos que ama.
2.72.29
अम्ब केन अत्यगात् राजा व्याधिना मय्य् अनागते ।
धन्या राम आदयः सर्वे यैः पिता सम्स्कृतः स्वयम् ॥ २.७२.२९ ॥
Mãe, de que doença partiu o rei sem que eu estivesse presente? Felizes são Rāma e todos os outros, por quem o pai mesmo foi honrado com os ritos fúnebres.
2.72.30
न नूनम् माम् महा राजः प्राप्तम् जानाति कीर्तिमान् ।
उपजिघ्रेद्द् हि माम् मूर्ध्नि तातः सम्नम्य सत्वरम् ॥ २.७२.३० ॥
Certamente o grande rei ilustre não sabe que cheguei; se soubesse, meu pai se inclinaria e logo cheiraria minha cabeça.
2.72.31
क्व स पाणिः सुख स्पर्शः तातस्य अक्लिष्ट कर्मणः ।
येन माम् रजसा ध्वस्तम् अभीक्ष्णम् परिमार्जति ॥ २.७२.३१ ॥
Onde está aquela mão de meu pai, de toque agradável, de obras sem esforço, com a qual ele me limpava repetidas vezes quando eu estava coberto de poeira?
2.72.32
यो मे भ्राता पिता बन्धुर् यस्य दासो अस्मि धीमतः ।
तस्य माम् शीघ्रम् आख्याहि रामस्य अक्लिष्ट कर्मणः ॥ २.७२.३२ ॥
Aquele que é meu irmão, pai e parente, de quem sou servo — fala-me depressa sobre esse sábio Rāma, de feitos incansáveis.
2.72.33
पिता हि भवति ज्येष्ठो धर्मम् आर्यस्य जानतः ।
तस्य पादौ ग्रहीष्यामि स हि इदानीम् गतिर् मम ॥ २.७२.३३ ॥
Para o nobre que conhece o dharma, o pai é de fato o mais velho. Segurarei seus pés; pois ele agora é meu refúgio.
2.72.34
धर्मविद्धर्मनित्यश्च सत्यसन्धो दृढव्रतः ।
आर्ये किम् अब्रवीद् राजा पिता मे सत्य विक्रमः ॥ २.७२.३४ ॥
O que disse ao nobre o meu pai, o rei — conhecedor do dharma, constante no dharma, firme na verdade e no voto, valente na verdade?
2.72.36
पश्चिमम् साधु सम्देशम् इच्चामि श्रोतुम् आत्मनः ।
राम इति राजा विलपन् हा सीते लक्ष्मण इति च ।
स महात्मा परम् लोकम् गतः गतिमताम् वरः ॥ २.७२.३६ ॥
Desejo ouvir sua última boa mensagem. Lamentando: 'Ai Rāma, ai Sītā, ai Lakṣmaṇa!', aquela grande alma, a melhor dos que têm meta, partiu para o mundo supremo.
2.72.37
इमाम् तु पश्चिमाम् वाचम् व्याजहार पिता तव ।
काल धर्म परिक्षिप्तः पाशैः इव महा गजः ॥ २.७२.३७ ॥
Teu pai pronunciou esta última palavra, como um grande elefante preso em laços, cercado pelo tempo e pelo dharma.
2.72.38
सिद्ध अर्थाः तु नरा रामम् आगतम् सीतया सह ।
लक्ष्मणम् च महा बाहुम् द्रक्ष्यन्ति पुनर् आगतम् ॥ २.७२.३८ ॥
Os homens cujos desejos se cumprirem verão Rāma voltar junto com Sītā, e também o de braços poderosos, Lakṣmaṇa, de novo de volta.
2.72.39
तत् श्रुत्वा विषसाद एव द्वितीया प्रिय शम्सनात् ।
विषण्ण वदनो भूत्वा भूयः पप्रच्च मातरम् ॥ २.७२.३९ ॥
Ao ouvir isso, a segunda rainha afundou-se no desespero apenas pelo relato da notícia querida; com o rosto abatido, perguntou de novo à mãe.
2.72.40
क्व च इदानीम् स धर्म आत्मा कौसल्य आनन्द वर्धनः ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया च समम् गतः ॥ २.७२.४० ॥
Para onde foi agora aquele de alma justa, aumentador da alegria de Kausalyā, junto com seu irmão Lakṣmaṇa e Sītā?
2.72.41
तथा पृष्टा यथा तत्त्वम् आख्यातुम् उपचक्रमे ।
माता अस्य युगपद् वाक्यम् विप्रियम् प्रिय शन्कया ॥ २.७२.४१ ॥
Assim interrogada, a mãe começou a dizer a verdade; por temor pelo seu querido filho, proferiu de uma só vez palavras desagradáveis.
2.72.42
स हि राज सुतः पुत्र चीर वासा महा वनम् ।
दण्डकान् सह वैदेह्या लक्ष्मण अनुचरः गतः ॥ २.७२.४२ ॥
Aquele príncipe, teu filho, vestido com roupas de casca de árvore e seguido por Lakṣmaṇa, partiu com Vaidehī Sītā para a grande floresta, o Daṇḍaka.
2.72.43
तत् श्रुत्वा भरतः त्रस्तः भ्रातुः चारित्र शन्कया ।
स्वस्य वम्शस्य माहात्म्यात् प्रष्टुम् समुपचक्रमे ॥ २.७२.४३ ॥
Ao ouvir isso, Bharata ficou assustado; por temor sobre a conduta de seu irmão, e cônscio da grandeza de sua própria linhagem, começou a perguntar.
2.72.44
कच्चिन् न ब्राह्मण वधम् हृतम् रामेण कस्यचित् ।
कच्चिन् न आढ्यो दरिद्रः वा तेन अपापो विहिम्सितः ॥ २.७२.४४ ॥
Será que Rāma não matou algum brâmane? E não terá ele prejudicado algum inocente, rico ou pobre?
2.72.45
कच्चिन् न पर दारान् वा राज पुत्रः अभिमन्यते ।
कस्मात् स दण्डक अरण्ये भ्रूणहा इव विवासितः ॥ २.७२.४५ ॥
Acaso o filho do rei cobiçou as esposas alheias? Se não, por que foi exilado na floresta de Daṇḍaka como um assassino de fetos?
2.72.46
अथ अस्य चपला माता तत् स्व कर्म यथा तथम् ।
तेन एव स्त्री स्वभावेन व्याहर्तुम् उपचक्रमे ॥ २.७२.४६ ॥
Então sua mãe volúvel, reconhecendo seu próprio ato como ele realmente fora, começou a falar segundo a natureza feminina.
2.72.47
एवमुक्ता तु कैकेयी भरतेन महात्मना ।
उवाच वचनम् हृष्टा मूढा पण्डितमानिनी ॥ २.७२.४७ ॥
Quando o magnânimo Bharata assim falou, Kaikeyī, alegre, tola mas julgando-se sábia, proferiu estas palavras.
2.72.48
न ब्राह्मण धनम् किम्चिद्द् हृतम् रामेण कस्यचित् ।
कश्चिन् न आढ्यो दरिद्रः वा तेन अपापो विहिम्सितः ॥ २.७२.४८ ॥
Rāma nunca tomou a riqueza de nenhum brâmane, nem feriu qualquer pessoa inocente, rica ou pobre.
2.72.49
न रामः पर दारामः च चक्षुर्भ्याम् अपि पश्यति ।
मया तु पुत्र श्रुत्वा एव रामस्य एव अभिषेचनम् ॥ २.७२.४९ ॥
Rāma nem sequer levanta os olhos para as esposas alheias. Mas, filho, no momento em que ouvi da consagração de Rāma—
2.72.50
याचितः ते पिता राज्यम् रामस्य च विवासनम् ।
स स्व वृत्तिम् समास्थाय पिता ते तत् तथा अकरोत् ॥ २.७२.५० ॥
Pediram a teu pai o reino e o exílio de Rāma; ele manteve a sua palavra e fez exatamente isso.
2.72.51
रामः च सह सौमित्रिः प्रेषितः सह सीतया ।
तम् अपश्यन् प्रियम् पुत्रम् मही पालो महा यशाः ॥ २.७२.५१ ॥
Rāma e Saumitri (Lakṣmaṇa) haviam sido enviados junto com Sītā. Não vendo seu amado filho, o protetor da terra, de grande fama…
2.72.52
पुत्र शोक परिद्यूनः पन्चत्वम् उपपेदिवान् ।
त्वया तु इदानीम् धर्मज्ञ राजत्वम् अवलम्ब्यताम् ॥ २.७२.५२ ॥
Consumido pela dor pelo filho, ele chegou à morte. Ó conhecedor do dharma, que agora a realeza seja assumida por ti.
2.72.53
त्वत् कृते हि मया सर्वम् इदम् एवम् विधम् कृतम् ।
मा शोकम् मा च सम्तापम् धैर्यमाश्रय पुत्रक ॥ २.७२.५३ ॥
Por tua causa, de fato, fiz tudo isto desta maneira. Não te aflijas, não te atormentes, meu filho; refugia-te na firmeza.
2.72.54
त्वदधीना हि नगरी राज्यम् चैतदनामयम् ।
तत् पुत्र शीघ्रम् विधिना विधिज्ञैः ।
वसिष्ठ मुख्यैः सहितः द्विज इन्द्रैः ।
सम्काल्य राजानम् अदीन सत्त्वम् ।
आत्मानम् उर्व्याम् अभिषेचयस्व ॥ २.७२.५४ ॥
Sob a tua autoridade apenas esta cidade e este reino estão livres de males. Portanto, meu filho, rapidamente, segundo a regra, junto aos conhecedores dos ritos e aos principais brâmanes liderados por Vasiṣṭha, prepara o rei e faz-te consagrar na terra.