Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.114

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.114.1

इ॒मा रु॒द्राय॑ त॒वसे॑ कप॒र्दिने॑ क्ष॒यद्वी॑राय॒ प्र भ॑रामहे म॒तीः ।
यथा॒ शमस॑द्द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे॒ विश्वं॑ पु॒ष्टं ग्रामे॑ अ॒स्मिन्न॑नातु॒रम् ॥

बलवान आणि जटाधारी रुद्रासाठी, ज्याचे वीर घरी आहेत, आम्ही ही स्तुती अर्पण करतो, जेणेकरून द्विपाद आणि चतुष्पाद सर्वांचे कल्याण होवो आणि या गावात सर्व पुष्ट व रोगमुक्त राहो.

1.114.2

मृ॒ळा नो॑ रुद्रो॒त नो॒ मय॑स्कृधि क्ष॒यद्वी॑राय॒ नम॑सा विधेम ते ।
यच्छं च॒ योश्च॒ मनु॑राये॒जे पि॒ता तद॑श्याम॒ तव॑ रुद्र॒ प्रणी॑तिषु ॥

हे रुद्रा, आमच्यावर कृपा कर, आम्हांला सुख दे; ज्याचे वीर घरी आहेत त्याला नमस्काराने पूजू. मनू आणि पित्याने यज्ञात दिलेले कल्याण व आशीर्वाद तुझ्या मार्गदर्शनात आम्हांला मिळो.

1.114.3

अ॒श्याम॑ ते सुम॒तिं दे॑वय॒ज्यया॑ क्ष॒यद्वी॑रस्य॒ तव॑ रुद्र मीढ्वः ।
सु॒म्ना॒यन्निद्विशो॑ अ॒स्माक॒मा च॒रारि॑ष्टवीरा जुहवाम ते ह॒विः ॥

हे रुद्रा, देवयज्ञाने तुझी कृपा आम्हांला मिळो; हे कल्याणदात्या, ज्याचे वीर घरी आहेत त्या तुझी कृपा आम्हांला मिळो. सुख देऊन आमच्या प्रजांना पुढे नेआ, अक्षत वीरांसह; आम्ही तुला हविर्द्रव्य अर्पण करतो.

1.114.4

त्वे॒षं व॒यं रु॒द्रं य॑ज्ञ॒साधं॑ व॒ङ्कुं क॒विमव॑से॒ नि ह्व॑यामहे ।
आ॒रे अ॒स्मद्दैव्यं॒ हेळो॑ अस्यतु सुम॒तिमिद्व॒यम॒स्या वृ॑णीमहे ॥

तेजस्वी, यज्ञ सिद्ध करणारा, वंकु, कवी अशा रुद्राला संरक्षणासाठी आम्ही आवाहन करतो. दैवी रोग आमच्यापासून दूर जावो; आम्ही त्याचीच सुमती निवडतो.

1.114.5

दि॒वो व॑रा॒हम॑रु॒षं क॑प॒र्दिनं॑ त्वे॒षं रू॒पं नम॑सा॒ नि ह्व॑यामहे ।
हस्ते॒ बिभ्र॑द्भेष॒जा वार्या॑णि॒ शर्म॒ वर्म॑ छ॒र्दिर॒स्मभ्यं॑ यंसत् ॥

आकाशातील वराह, तांबूस, जटाधारी, तेजस्वी रूपाच्या रुद्राला नमस्काराने आम्ही आवाहन करतो. हातात उत्तम औषधे धारण करून तो आम्हांला आश्रय, कवच आणि संरक्षण देवो.

1.114.6

इ॒दं पि॒त्रे म॒रुता॑मुच्यते॒ वचः॑ स्वा॒दोः स्वादी॑यो रु॒द्राय॒ वर्ध॑नम् ।
रास्वा॑ च नो अमृत मर्त॒भोज॑नं॒ त्मने॑ तो॒काय॒ तन॑याय मृळ ॥

मरुतांचा पिता रुद्र याच्यासाठी हे वचन म्हटले जाते; तो गोडाहून गोड आहे, त्याच्या वृद्धीची स्तुती होते. हे अमर्त्या, मानवांचे पोषण करणारे अन्न आम्हांला दे; आमच्या शरीरावर, संतानावर आणि वंशजांवर कृपा कर.

1.114.7

मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒कं मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् ।
मा नो॑ वधीः पि॒तरं॒ मोत मा॒तरं॒ मा नः॑ प्रि॒यास्त॒न्वो॑ रुद्र रीरिषः ॥

हे रुद्रा, आमच्या मोठ्याला मारू नकोस, आमच्या बालकाला मारू नकोस, आम्हांला अभिषेक करणाऱ्याला आणि अभिषिक्ताला मारू नकोस. आमच्या वडिलांना आणि आईला मारू नकोस; आमच्या प्रिय देहांना इजा करू नकोस.

1.114.8

मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॑ आ॒यौ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः ।
वी॒रान्मा नो॑ रुद्र भामि॒तो व॑धीर्ह॒विष्म॑न्तः॒ सद॒मित्त्वा॑ हवामहे ॥

आमच्या संततीत आणि वंशात आम्हांला हानी करू नकोस; आमच्या आयुष्यात, गायींत आणि घोड्यांत हानी करू नकोस. हे रुद्रा, संतापाने आमच्या वीरांना मारू नकोस. हविर्द्रव्य घेऊन आम्ही सदैव तुलाच आवाहन करतो.

1.114.9

उप॑ ते॒ स्तोमा॑न्पशु॒पा इ॒वाक॑रं॒ रास्वा॑ पितर्मरुतां सु॒म्नम॒स्मे ।
भ॒द्रा हि ते॑ सुम॒तिर्मृ॑ळ॒यत्त॒माथा॑ व॒यमव॒ इत्ते॑ वृणीमहे ॥

हे पशुपती, मी तुझ्यासाठी स्तुती रचल्या आहेत; हे मरुतांच्या पित्या, आम्हांला आनंद दे. तुझी बुद्धी मंगलदायी आणि अत्यंत कृपाळू आहे; म्हणून आम्ही तुझ्या साहाय्यालाच निवडतो.

1.114.10

आ॒रे ते॑ गो॒घ्नमु॒त पू॑रुष॒घ्नं क्षय॑द्वीर सु॒म्नम॒स्मे ते॑ अस्तु ।
मृ॒ळा च॑ नो॒ अधि॑ च ब्रूहि दे॒वाधा॑ च नः॒ शर्म॑ यच्छ द्वि॒बर्हाः॑ ॥

तुझ्यापासून गोहत्या आणि नरहत्या दूर असो; हे अनेक वीरांच्या स्वामी, आम्हांला तुझा आनंद लाभो. आमच्यावर कृपा कर, आमच्याशी बोल; हे देवा, आम्हांला आश्रय दे, हे द्विबर्हा.

1.114.11

अवो॑चाम॒ नमो॑ अस्मा अव॒स्यवः॑ शृ॒णोतु॑ नो॒ हवं॑ रु॒द्रो म॒रुत्वा॑न् ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑तिः॒ सिन्धुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥

सहाय्याची इच्छा करणाऱ्या आम्ही त्याला नमस्कार केला; मरुतांसह रुद्र आमचे आवाहन ऐको. मित्र आणि वरुण त्याला मान देवोत; अदिती, सिंधू, पृथ्वी आणि द्युलोकही तसेच.