ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.161.1
किमु॒ श्रेष्ठः॒ किं यवि॑ष्ठो न॒ आज॑ग॒न्किमी॑यते दू॒त्यं॑ कद्यदू॑चि॒म ।
न नि॑न्दिम चम॒सं यो म॑हाकु॒लो अग्ने॑ भ्रात॒र्द्रुण॒ इद्भू॒तिमू॑दिम ॥
સૌથી શ્રેષ્ઠ કોણ, સૌથી નાનો કોણ અમારી પાસે આવ્યો? આપણે બોલીએ ત્યારે દૂતકાર્ય ક્યારે મોકલાય છે? મહાકુળના તે ચષાલની આપણે નિંદા કરી નથી; હે અગ્નિ, હે ભાઈ, લાકડાના પાત્રનો ભાગ જ આપણે વહેંચીએ છીએ.
1.161.2
एकं॑ चम॒सं च॒तुरः॑ कृणोतन॒ तद्वो॑ दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्तद्व॒ आग॑मम् ।
सौध॑न्वना॒ यद्ये॒वा क॑रि॒ष्यथ॑ सा॒कं दे॒वैर्य॒ज्ञिया॑सो भविष्यथ ॥
એક ચષાલને ચાર બનાવો — આ દેવોએ તમને કહ્યું હતું; તેથી હું આવ્યો છું. હે સૌધન્વનો, જો તમે આ રીતે કરશો તો દેવો સાથે મળીને યજ્ઞયોગ્ય બનશો.
1.161.3
अ॒ग्निं दू॒तं प्रति॒ यदब्र॑वीत॒नाश्वः॒ कर्त्वो॒ रथ॑ उ॒तेह कर्त्वः॑ ।
धे॒नुः कर्त्वा॑ युव॒शा कर्त्वा॒ द्वा तानि॑ भ्रात॒रनु॑ वः कृ॒त्व्येम॑सि ॥
હે ભાઈ, અગ્નિને દૂત તરીકે મોકલતી વખતે તમે કહ્યું હતું — 'ઘોડો કૌશલથી બનેલો, રથ કૌશલથી બનેલો, અહીં ગાય પણ કૌશલથી, યુવાન જોડું પણ કૌશલથી, બંને કૌશલથી; તેમની પાછળ, હે ભાઈઓ, તમારા માટે કૌશલ રચીને અમે આવીએ છીએ.'
1.161.4
च॒कृ॒वांस॑ ऋभव॒स्तद॑पृच्छत॒ क्वेद॑भू॒द्यः स्य दू॒तो न॒ आज॑गन् ।
य॒दावाख्य॑च्चम॒साञ्च॒तुरः॑ कृ॒तानादित्त्वष्टा॒ ग्नास्व॒न्तर्न्या॑नजे ॥
હે ઋભુઓ, રચનારાઓ, દૂત બનીને અમારી પાસે આવેલો તે ક્યાં થયો, એમ તમે પૂછ્યું? જ્યારે તેણે ચાર બનાવેલા પાત્રો પ્રગટ કર્યા, ત્યારે જ ત્વષ્ટાએ તેને પત્નીઓ વચ્ચે અભિષિક્ત કર્યો.
1.161.5
हना॑मैनाँ॒ इति॒ त्वष्टा॒ यदब्र॑वीच्चम॒सं ये दे॑व॒पान॒मनि॑न्दिषुः ।
अ॒न्या नामा॑नि कृण्वते सु॒ते सचाँ॑ अ॒न्यैरे॑नान्क॒न्या॑ नाम॑भि स्परत् ॥
"આમને આપણે મારી નાખીએ" એમ ત્વષ્ટાએ કહ્યું, જ્યારે તેણે દેવપેયને તિરસ્કાર ન કરનાર તે પાત્ર સાથે વાત કરી. સોમ નિચોવાય ત્યારે તેઓ બીજાં નામ ધારણ કરે છે; કન્યા તેમને બીજાનાં નામોથી સ્પર્શે.
1.161.6
इन्द्रो॒ हरी॑ युयु॒जे अ॒श्विना॒ रथं॒ बृह॒स्पति॑र्वि॒श्वरू॑पा॒मुपा॑जत ।
ऋ॒भुर्विभ्वा॒ वाजो॑ दे॒वाँ अ॑गच्छत॒ स्वप॑सो य॒ज्ञियं॑ भा॒गमै॑तन ॥
ઇન્દ્રે બે બદામી ઘોડા રથમાં જોડ્યા; બૃહસ્પતિ સર્વરૂપ રથ પાસે પહોંચ્યા. ઋભુ, વિભુ, વાજ દેવો પાસે આવ્યા; હે સુકર્મીઓ, તમે યજ્ઞને યોગ્ય ભાગ વિસ્તાર્યો.
1.161.7
निश्चर्म॑णो॒ गाम॑रिणीत धी॒तिभि॒र्या जर॑न्ता युव॒शा ताकृ॑णोतन ।
सौध॑न्वना॒ अश्वा॒दश्व॑मतक्षत यु॒क्त्वा रथ॒मुप॑ दे॒वाँ अ॑यातन ॥
હે સૌધન્વનો, તમે બુદ્ધિ અને કૌશલ્યથી ચામડામાંથી ગાયને બહાર કાઢી; જે બે વૃદ્ધ થયા હતા તેમને ફરી યુવાન બનાવ્યા. ઘોડામાંથી ઘોડો બનાવી, રથ જોડીને તમે દેવો પાસે ગયા.
1.161.8
इ॒दमु॑द॒कं पि॑ब॒तेत्य॑ब्रवीतने॒दं वा॑ घा पिबता मुञ्ज॒नेज॑नम् ।
सौध॑न्वना॒ यदि॒ तन्नेव॒ हर्य॑थ तृ॒तीये॑ घा॒ सव॑ने मादयाध्वै ॥
'આ પાણી પીઓ' એમ તમે કહ્યું; અથવા 'આ મિશ્ર પેય પીઓ'. હે સૌધન્વનો, જો તે એ રીતે ન મળે, તો ત્રીજા સવનમાં આપણે ચોક્કસ આનંદ કરીશું.
1.161.9
आपो॒ भूयि॑ष्ठा॒ इत्येको॑ अब्रवीद॒ग्निर्भूयि॑ष्ठ॒ इत्य॒न्यो अ॑ब्रवीत् ।
व॒ध॒र्यन्तीं॑ ब॒हुभ्यः॒ प्रैको॑ अब्रवीदृ॒ता वद॑न्तश्चम॒साँ अ॑पिंशत ॥
એકે કહ્યું, 'પાણી સૌથી વધુ છે.' બીજાએ કહ્યું, 'અગ્નિ સૌથી વધુ છે.' એકે નાશ પામતાને ઘણા માટે કહ્યું; ઋત બોલતા તેમણે ચમસોને આકાર આપ્યો.
1.161.10
श्रो॒णामेक॑ उद॒कं गामवा॑जति मां॒समेकः॑ पिंशति सू॒नयाभृ॑तम् ।
आ नि॒म्रुचः॒ शकृ॒देको॒ अपा॑भर॒त्किं स्वि॑त्पु॒त्रेभ्यः॑ पि॒तरा॒ उपा॑वतुः ॥
એક શ્રોણાનું પાણી અને ગાયને નીચે લઈ જાય છે; બીજો પુત્રોએ લાવેલું માંસ વાટે છે. એકે ડૂબતામાંથી છાણ ઉપર કાઢ્યું; પુત્રો માટે માતા-પિતા શા માટે નજીક આવ્યા?
1.161.11
उ॒द्वत्स्व॑स्मा अकृणोतना॒ तृणं॑ नि॒वत्स्व॒पः स्व॑प॒स्यया॑ नरः ।
अगो॑ह्यस्य॒ यदस॑स्तना गृ॒हे तद॒द्येदमृ॑भवो॒ नानु॑ गच्छथ ॥
ઉપર વહેતા સ્થાનોમાં તેના માટે ઘાસ બનાવ્યું; નીચે વહેતાં જળને કુશળ કર્મથી સુધાર્યાં. હે નરો, ઘરમાં તમે જે કર્યું, હે ઋભુઓ, તે આજે અહીં ફરી નહીં જાઓ?
1.161.12
स॒म्मील्य॒ यद्भुव॑ना प॒र्यस॑र्पत॒ क्व॑ स्वित्ता॒त्या पि॒तरा॑ व आसतुः ।
अश॑पत॒ यः क॒रस्नं॑ व आद॒दे यः प्राब्र॑वी॒त्प्रो तस्मा॑ अब्रवीतन ॥
જગત આંખો બંધ કરીને એકસાથે ફરતું હતું ત્યારે તમારા બે પિતા ક્યાં બેઠા હતા? જેણે તમારો કરસ્ન લીધો તેને તેમણે શાપ્યો; જે આગળ બોલ્યો તેને તમે કહ્યું.
1.161.13
सु॒षु॒प्वांस॑ ऋभव॒स्तद॑पृच्छ॒तागो॑ह्य॒ क इ॒दं नो॑ अबूबुधत् ।
श्वानं॑ ब॒स्तो बो॑धयि॒तार॑मब्रवीत्संवत्स॒र इ॒दम॒द्या व्य॑ख्यत ॥
હે ઋભુઓ, સૂતેલાઓએ તે પૂછ્યું: 'હે અભાગી, અમને આ કોણે જગાડ્યું?' રક્ષકે જગાડનાર કૂતરાને કહ્યું; આજે આ સંવત્સરમાં તે પ્રગટ થયું.
1.161.14
दि॒वा या॑न्ति म॒रुतो॒ भूम्या॒ग्निर॒यं वातो॑ अ॒न्तरि॑क्षेण याति ।
अ॒द्भिर्या॑ति॒ वरु॑णः समु॒द्रैर्यु॒ष्माँ इ॒च्छन्तः॑ शवसो नपातः ॥
દિવસે મરુતો પૃથ્વી દ્વારા જાય છે; આ અગ્નિ છે, આ વાયુ અંતરિક્ષ દ્વારા જાય છે. વરુણ જળો સાથે, સમુદ્રો સાથે જાય છે; તમને ઇચ્છતા, હે બળના પૌત્રો.