ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.161.1
किमु॒ श्रेष्ठः॒ किं यवि॑ष्ठो न॒ आज॑ग॒न्किमी॑यते दू॒त्यं॑ कद्यदू॑चि॒म ।
न नि॑न्दिम चम॒सं यो म॑हाकु॒लो अग्ने॑ भ्रात॒र्द्रुण॒ इद्भू॒तिमू॑दिम ॥
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੌਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਕੌਣ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ? ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬੋਲਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਦੂਤ-ਕਾਰਜ ਕਦੋਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮਹਾਕੁਲ ਦੇ ਉਸ ਚਸ਼ਾਲ ਦੀ ਅਸੀਂ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹੇ ਭਰਾ, ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਵੰਡਦੇ ਹਾਂ।
1.161.2
एकं॑ चम॒सं च॒तुरः॑ कृणोतन॒ तद्वो॑ दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्तद्व॒ आग॑मम् ।
सौध॑न्वना॒ यद्ये॒वा क॑रि॒ष्यथ॑ सा॒कं दे॒वैर्य॒ज्ञिया॑सो भविष्यथ ॥
ਇੱਕ ਚਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਚਾਰ ਬਣਾਓ — ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ; ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੌਧਨਵਨੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਏਦਾਂ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੋਗੇ।
1.161.3
अ॒ग्निं दू॒तं प्रति॒ यदब्र॑वीत॒नाश्वः॒ कर्त्वो॒ रथ॑ उ॒तेह कर्त्वः॑ ।
धे॒नुः कर्त्वा॑ युव॒शा कर्त्वा॒ द्वा तानि॑ भ्रात॒रनु॑ वः कृ॒त्व्येम॑सि ॥
ਹੇ ਭਰਾ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਦੂਤ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਜਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ — 'ਘੋੜਾ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਰਥ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਇੱਥੇ ਗਾਂ ਵੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨਾਲ, ਜਵਾਨ ਜੋੜਾ ਵੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨਾਲ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਹੇ ਭਰਾਵੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਾਰੀਗਰੀ ਕਰਦੇ ਅਸੀਂ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ।'
1.161.4
च॒कृ॒वांस॑ ऋभव॒स्तद॑पृच्छत॒ क्वेद॑भू॒द्यः स्य दू॒तो न॒ आज॑गन् ।
य॒दावाख्य॑च्चम॒साञ्च॒तुरः॑ कृ॒तानादित्त्वष्टा॒ ग्नास्व॒न्तर्न्या॑नजे ॥
ਹੇ ਰਿਭੂਓ, ਘੜਨ ਵਾਲਿਓ, ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ? ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਪਿਆਲੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ, ਤਦੇ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
1.161.5
हना॑मैनाँ॒ इति॒ त्वष्टा॒ यदब्र॑वीच्चम॒सं ये दे॑व॒पान॒मनि॑न्दिषुः ।
अ॒न्या नामा॑नि कृण्वते सु॒ते सचाँ॑ अ॒न्यैरे॑नान्क॒न्या॑ नाम॑भि स्परत् ॥
"ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮਾਰ ਦੇਈਏ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੀਣ ਨੂੰ ਤੁੱਛ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਪਿਆਲੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਸੋਮ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਨਾਮ ਧਾਰਦੇ ਹਨ; ਕੰਨਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਛੂਹੇ।
1.161.6
इन्द्रो॒ हरी॑ युयु॒जे अ॒श्विना॒ रथं॒ बृह॒स्पति॑र्वि॒श्वरू॑पा॒मुपा॑जत ।
ऋ॒भुर्विभ्वा॒ वाजो॑ दे॒वाँ अ॑गच्छत॒ स्वप॑सो य॒ज्ञियं॑ भा॒गमै॑तन ॥
ਇੰਦਰ ਨੇ ਦੋ ਭੂਰੇ ਘੋੜੇ ਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜੇ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਰਬ-ਰੂਪ ਰਥ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਰਿਭੂ, ਵਿਭੂ, ਵਾਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਆਏ; ਹੇ ਸੁਕਰਮੀਓ, ਤੁਸਾਂ ਯਗ ਦੇ ਯੋਗ ਹਿੱਸਾ ਫੈਲਾਇਆ।
1.161.7
निश्चर्म॑णो॒ गाम॑रिणीत धी॒तिभि॒र्या जर॑न्ता युव॒शा ताकृ॑णोतन ।
सौध॑न्वना॒ अश्वा॒दश्व॑मतक्षत यु॒क्त्वा रथ॒मुप॑ दे॒वाँ अ॑यातन ॥
ਹੇ ਸੌਧਨਵਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਨਾਲ ਚਮੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢੀ; ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਜਵਾਨ ਬਣਾਇਆ। ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਘੋੜਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਰੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਗਏ।
1.161.8
इ॒दमु॑द॒कं पि॑ब॒तेत्य॑ब्रवीतने॒दं वा॑ घा पिबता मुञ्ज॒नेज॑नम् ।
सौध॑न्वना॒ यदि॒ तन्नेव॒ हर्य॑थ तृ॒तीये॑ घा॒ सव॑ने मादयाध्वै ॥
'ਇਹ ਪਾਣੀ ਪੀਓ' ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ; ਜਾਂ 'ਇਹ ਮਿਲਿਆ ਪੇਅ ਪੀਓ'। ਹੇ ਸੌਧਨਵਨੋ, ਜੇ ਉਹ ਇੰਝ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਤੀਜੇ ਸਵਨ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗੇ।
1.161.9
आपो॒ भूयि॑ष्ठा॒ इत्येको॑ अब्रवीद॒ग्निर्भूयि॑ष्ठ॒ इत्य॒न्यो अ॑ब्रवीत् ।
व॒ध॒र्यन्तीं॑ ब॒हुभ्यः॒ प्रैको॑ अब्रवीदृ॒ता वद॑न्तश्चम॒साँ अ॑पिंशत ॥
ਇੱਕ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਪਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ।' ਦੂਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਅਗਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।' ਇੱਕ ਨੇ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ ਆਖਿਆ; ਰਿਤ ਬੋਲਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਮਸਾਂ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।
1.161.10
श्रो॒णामेक॑ उद॒कं गामवा॑जति मां॒समेकः॑ पिंशति सू॒नयाभृ॑तम् ।
आ नि॒म्रुचः॒ शकृ॒देको॒ अपा॑भर॒त्किं स्वि॑त्पु॒त्रेभ्यः॑ पि॒तरा॒ उपा॑वतुः ॥
ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੋਣਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਗਾਂ ਹੇਠਾਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਮਾਸ ਪੀਸਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਨੇ ਡੁੱਬਦੇ ਤੋਂ ਗੋਬਰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਮਾਪੇ ਕਿਉਂ ਨੇੜੇ ਆਏ?
1.161.11
उ॒द्वत्स्व॑स्मा अकृणोतना॒ तृणं॑ नि॒वत्स्व॒पः स्व॑प॒स्यया॑ नरः ।
अगो॑ह्यस्य॒ यदस॑स्तना गृ॒हे तद॒द्येदमृ॑भवो॒ नानु॑ गच्छथ ॥
ਉੱਪਰ ਵਗਦੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਘਾਹ ਬਣਾਇਆ; ਹੇਠਾਂ ਵਗਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਪੁੰਨ ਕਰਮ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਨਰੋ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰਿਭੂਓ, ਕੀ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਉਹ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਜਾਓਗੇ?
1.161.12
स॒म्मील्य॒ यद्भुव॑ना प॒र्यस॑र्पत॒ क्व॑ स्वित्ता॒त्या पि॒तरा॑ व आसतुः ।
अश॑पत॒ यः क॒रस्नं॑ व आद॒दे यः प्राब्र॑वी॒त्प्रो तस्मा॑ अब्रवीतन ॥
ਜਦੋਂ ਸਭ ਲੋਕ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਇਕੱਠੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵੇਂ ਪਿਤਾ ਕਿੱਥੇ ਬੈਠੇ ਸਨ? ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕਰਸਨ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ; ਜੋ ਅੱਗੇ ਬੋਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ।
1.161.13
सु॒षु॒प्वांस॑ ऋभव॒स्तद॑पृच्छ॒तागो॑ह्य॒ क इ॒दं नो॑ अबूबुधत् ।
श्वानं॑ ब॒स्तो बो॑धयि॒तार॑मब्रवीत्संवत्स॒र इ॒दम॒द्या व्य॑ख्यत ॥
ਹੇ ਰਿਭੂਓ, ਸੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਹੇ ਅਭਾਗੇ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਕਿਸ ਨੇ ਜਗਾਇਆ?' ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਨੇ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਅੱਜ ਇਸ ਸੰਵਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
1.161.14
दि॒वा या॑न्ति म॒रुतो॒ भूम्या॒ग्निर॒यं वातो॑ अ॒न्तरि॑क्षेण याति ।
अ॒द्भिर्या॑ति॒ वरु॑णः समु॒द्रैर्यु॒ष्माँ इ॒च्छन्तः॑ शवसो नपातः ॥
ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਮਰੁਤ ਧਰਤੀ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਅਗਨੀ ਹੈ, ਇਹ ਹਵਾ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਰੁਣ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਬਲ ਦੇ ਪੋਤਰੇਓ।