ऋग्वेद · सूक्त 1.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.54.1
मा नो॑ अ॒स्मिन्म॑घवन्पृ॒त्स्वंह॑सि न॒हि ते॒ अन्तः॒ शव॑सः परी॒णशे॑ ।
अक्र॑न्दयो न॒द्यो॑ रोरु॑व॒द्वना॑ क॒था न क्षो॒णीर्भि॒यसा॒ समा॑रत ॥
हे धनवान इंद्रा, या युद्धांत आम्हाला संकटात टाकू नकोस; तुझ्या बलाला अंत नाही. तू नद्यांना गर्जायला लावलेस, अरण्यांना दुमदुमायला लावलेस; भयाने दोन्ही लोक कंपित झाले.
1.54.2
अर्चा॑ श॒क्राय॑ शा॒किने॒ शची॑वते शृ॒ण्वन्त॒मिन्द्रं॑ म॒हय॑न्न॒भि ष्टु॑हि ।
यो धृ॒ष्णुना॒ शव॑सा॒ रोद॑सी उ॒भे वृषा॑ वृष॒त्वा वृ॑ष॒भो न्यृ॒ञ्जते॑ ॥
सामर्थ्यवान आणि ऐकणाऱ्या इंद्राला गा; त्या महानाची स्तुती कर. आपल्या दृढ बलाने दोन्ही लोक भरून टाकणारा तो वृषभ, आपल्या वृषभ-शक्तीने त्यांना धारण करतो.
1.54.3
अर्चा॑ दि॒वे बृ॑ह॒ते शू॒ष्यं॑ वचः॒ स्वक्ष॑त्रं॒ यस्य॑ धृष॒तो धृ॒षन्मनः॑ ।
बृ॒हच्छ्र॑वा॒ असु॑रो ब॒र्हणा॑ कृ॒तः पु॒रो हरि॑भ्यां वृष॒भो रथो॒ हि षः ॥
विशाल द्युलोकासाठी गा; वाणी पवित्र आणि तेजस्वी असो. ज्याचे स्वतःचे बल आहे, धाडसी मनाचे धैर्य आहे, तो प्रसिद्ध स्वामी दोन तपकिरी घोड्यांसह, रथाच्या दांड्यासह पुढे घडवला गेला; तो वृषभ-रथच आहे.
1.54.4
त्वं दि॒वो बृ॑ह॒तः सानु॑ कोप॒योऽव॒ त्मना॑ धृष॒ता शम्ब॑रं भिनत् ।
यन्मा॒यिनो॑ व्र॒न्दिनो॑ म॒न्दिना॑ धृ॒षच्शि॒तां गभ॑स्तिम॒शनिं॑ पृत॒न्यसि॑ ॥
तू विशाल द्युलोकाचे शिखर हलवलेस; स्वतःच्या धाडसी बलाने शंबराला चिरडलेस. मायावी व बढाईखोरांवर उल्हासक सोमबलाने तू दृढ उभा राहिलास, तेव्हा तीक्ष्ण वज्र शत्रुसैन्यावर फेकलेस.
1.54.5
नि यद्वृ॒णक्षि॑ श्वस॒नस्य॑ मू॒र्धनि॒ शुष्ण॑स्य चिद्व्र॒न्दिनो॒ रोरु॑व॒द्वना॑ ।
प्रा॒चीने॑न॒ मन॑सा ब॒र्हणा॑वता॒ यद॒द्या चि॑त्कृ॒णवः॒ कस्त्वा॒ परि॑ ॥
तू खाली वज्राने श्वसनाच्या (वावटळ-असुराच्या) मस्तकावर प्रहार करतोस, तेव्हा शुष्ण मायावीची अरण्ये गर्जतात; प्राचीन मनाने आणि रथदांड्याने आजही तू तसे करतोस, तेव्हा तुला कोण वेढू शकेल?
1.54.6
त्वमा॑विथ॒ नर्यं॑ तु॒र्वशं॒ यदुं॒ त्वं तु॒र्वीतिं॑ व॒य्यं॑ शतक्रतो ।
त्वं रथ॒मेत॑शं॒ कृत्व्ये॒ धने॒ त्वं पुरो॑ नव॒तिं द॑म्भयो॒ नव॑ ॥
तू नार्य, तुर्वश आणि यदू यांचे रक्षण केलेस; तुर्वीती आणि वय्य यांचे रक्षण केलेस, हे शतक्रतू. एतशाचा रथ, कर्मशक्ती आणि धनात सांभाळलास; नव्वद किल्ले, नऊसह फोडलेस.
1.54.7
स घा॒ राजा॒ सत्प॑तिः शूशुव॒ज्जनो॑ रा॒तह॑व्यः॒ प्रति॒ यः शास॒मिन्व॑ति ।
उ॒क्था वा॒ यो अ॑भिगृ॒णाति॒ राध॑सा॒ दानु॑रस्मा॒ उप॑रा पिन्वते दि॒वः ॥
तोच राजा, सत्पती; ज्याला हविर्द्रव्य अर्पण केले जाते तो जन समृद्ध होतो. जो आज्ञेचे पालन करतो, त्याच्याकडे तो कान देतो. जो धनाने स्तुती करतो, त्याच्यासाठी दाता स्वर्गातून अधिक वर्षाव करतो.
1.54.8
अस॑मं क्ष॒त्रमस॑मा मनी॒षा प्र सो॑म॒पा अप॑सा सन्तु॒ नेमे॑ ।
ये त॑ इन्द्र द॒दुषो॑ व॒र्धय॑न्ति॒ महि॑ क्ष॒त्रं स्थवि॑रं॒ वृष्ण्यं॑ च ॥
अतुलनीय बल आणि अतुलनीय मनन असो; सोमपायी कर्मांनी पुढे जावोत, शत्रू दूर होवोत. हे इंद्रा, जे तुझ्या दात्याला वाढवतात त्यांना महान, स्थिर, वीर्यवान बल लाभो.
1.54.9
तुभ्येदे॒ते ब॑हु॒ला अद्रि॑दुग्धाश्चमू॒षद॑श्चम॒सा इ॑न्द्र॒पानाः॑ ।
व्य॑श्नुहि त॒र्पया॒ काम॑मेषा॒मथा॒ मनो॑ वसु॒देया॑य कृष्व ॥
तुझ्यासाठीच हे दगडावर पिळलेले अनेक सोमरस आहेत; आसनावर बसलेले, पात्रांतले, इंद्राचे पेय. उपभोग घे, यांची इच्छा तृप्त कर; मग धन देण्यात मन लाव.
1.54.10
अ॒पाम॑तिष्ठद्ध॒रुण॑ह्वरं॒ तमो॑ अ॒न्तर्वृ॒त्रस्य॑ ज॒ठरे॑षु॒ पर्व॑तः ।
अ॒भीमिन्द्रो॑ न॒द्यो॑ व॒व्रिणा॑ हि॒ता विश्वा॑ अनु॒ष्ठाः प्र॑व॒णेषु॑ जिघ्नते ॥
पाण्याच्या मध्ये खोल खळग्यासह अंधार उभा राहिला; वृत्राच्या पोटात पर्वत होता. इंद्र वज्राने बद्ध नद्यांचे सर्व अडथळे उतारांवर पाडतो.
1.54.11
स शेवृ॑ध॒मधि॑ धा द्यु॒म्नम॒स्मे महि॑ क्ष॒त्रं ज॑ना॒षाळि॑न्द्र॒ तव्य॑म् ।
रक्षा॑ च नो म॒घोनः॑ पा॒हि सू॒रीन्रा॒ये च॑ नः स्वप॒त्या इ॒षे धाः॑ ॥
तोच आम्हांला समृद्धीचा प्रकाश, मोठे आधिपत्य देवो; मनुष्यांचा विजेता हे इंद्रा, इच्छित बल दे. आमचे रक्षण कर, दात्यांचे धन रक्षण कर, वीरांचे रक्षण कर; धनासाठी, आम्हाला उत्तम संततीसाठी, अन्नासाठी दे.