Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.58

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.58.1

नू चि॑त्सहो॒जा अ॒मृतो॒ नि तु॑न्दते॒ होता॒ यद्दू॒तो अभ॑वद्वि॒वस्व॑तः ।
वि साधि॑ष्ठेभिः प॒थिभी॒ रजो॑ मम॒ आ दे॒वता॑ता ह॒विषा॑ विवासति ॥

ਸਹੋਜ, ਅਮਰ ਅਗਨੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਭੜਕ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਵਸਵਾਨ ਦਾ ਹੋਤਾ ਅਤੇ ਦੂਤ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ; ਹਵਿ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

1.58.2

आ स्वमद्म॑ यु॒वमा॑नो अ॒जर॑स्तृ॒ष्व॑वि॒ष्यन्न॑त॒सेषु॑ तिष्ठति ।
अत्यो॒ न पृ॒ष्ठं प्रु॑षि॒तस्य॑ रोचते दि॒वो न सानु॑ स्त॒नय॑न्नचिक्रदत् ॥

ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਜਵਾਨ, ਅਜਰ ਅਗਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੜਕ ਕੇ ਸੁੱਕੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦਾ ਹੈ।

1.58.3

क्रा॒णा रु॒द्रेभि॒र्वसु॑भिः पु॒रोहि॑तो॒ होता॒ निष॑त्तो रयि॒षाळम॑र्त्यः ।
रथो॒ न वि॒क्ष्वृ॑ञ्जसा॒न आ॒युषु॒ व्या॑नु॒षग्वार्या॑ दे॒व ऋ॑ण्वति ॥

ਰੁਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵਸੂਆਂ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਤੇ ਹੋਤਾ ਵਜੋਂ ਉਹ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ; ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ। ਰਥ ਵਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਜੀਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

1.58.4

वि वात॑जूतो अत॒सेषु॑ तिष्ठते॒ वृथा॑ जु॒हूभिः॒ सृण्या॑ तुवि॒ष्वणिः॑ ।
तृ॒षु यद॑ग्ने व॒निनो॑ वृषा॒यसे॑ कृ॒ष्णं त॒ एम॒ रुश॑दूर्मे अजर ॥

ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁੱਕੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਵਿਅਰਥ, ਲਾਟਾਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਗਰਜਦਾ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਅਜਰ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਕਾਲੀ ਚਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

1.58.5

तपु॑र्जम्भो॒ वन॒ आ वात॑चोदितो यू॒थे न सा॒ह्वाँ अव॑ वाति॒ वंस॑गः ।
अ॒भि॒व्रज॒न्नक्षि॑तं॒ पाज॑सा॒ रजः॑ स्था॒तुश्च॒रथं॑ भयते पत॒त्रिणः॑ ॥

ਲਾਟਾਂ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਨ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਤ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਰੁੱਖ ਡੇਗਦਾ ਹੈ। ਬਲ ਨਾਲ ਅਖੰਡ ਅਕਾਸ਼ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਖੜ੍ਹੇ ਰਥ ਵਾਂਗ, ਪੰਛੀ ਤੋਂ ਉਹ ਡਰਦਾ ਹੈ।

1.58.6

द॒धुष्ट्वा॒ भृग॑वो॒ मानु॑षे॒~ष्वा र॒यिं न चारुं॑ सु॒हवं॒ जने॑भ्यः ।
होता॑रमग्ने॒ अति॑थिं॒ वरे॑ण्यं मि॒त्रं न शेवं॑ दि॒व्याय॒ जन्म॑ने ॥

ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਧਨ ਵਾਂਗ; ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੌਖਾ ਬੁਲਾਉਣ ਯੋਗ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹੋਤਾ, ਮਹਿਮਾਨ ਤੇ ਚੁਣਨ ਯੋਗ, ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦਿਵ ਜਨਮ ਲਈ (ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ)।

1.58.7

होता॑रं स॒प्त जु॒ह्वो॑ यजि॑ष्ठं॒ यं वा॒घतो॑ वृ॒णते॑ अध्व॒रेषु॑ ।
अ॒ग्निं विश्वे॑षामर॒तिं वसू॑नां सप॒र्यामि॒ प्रय॑सा॒ यामि॒ रत्न॑म् ॥

ਸੱਤ ਜੀਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਯੱਗ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਹੋਤਾ ਅਗਨੀ ਦੀ ਮੈਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਨਿਪੁੰਨ ਪੁਰੋਹਿਤ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਧਨਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਅਗਨੀ ਕੋਲ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਧਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।

1.58.8

अच्छि॑द्रा सूनो सहसो नो अ॒द्य स्तो॒तृभ्यो॑ मित्रमहः॒ शर्म॑ यच्छ ।
अग्ने॑ गृ॒णन्त॒मंह॑स उरु॒ष्योर्जो॑ नपात्पू॒र्भिराय॑सीभिः ॥

ਹੇ ਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ, ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਸਤੋਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਖੰਡ ਸ਼ਰਣ ਦੇ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਡਾ; ਹੇ ਜਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।

1.58.9

भवा॒ वरू॑थं गृण॒ते वि॑भावो॒ भवा॑ मघवन्म॒घव॑द्भ्यः॒ शर्म॑ ।
उ॒रु॒ष्याग्ने॒ अंह॑सो गृ॒णन्तं॑ प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सुर्जगम्यात् ॥

ਹੇ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ, ਸਤੋਤਾ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਬਣ; ਹੇ ਦਾਤਾ, ਦਾਨੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ਰਣ ਬਣ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਡਾ; ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਧਨ-ਭਰਪੂਰ ਦੇਵ ਸਵੇਰੇ ਛੇਤੀ ਆਵੇ।