Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 10.16

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

10.16.1

मैन॑मग्ने॒ वि द॑हो॒ माभि शो॑चो॒ मास्य॒ त्वचं॑ चिक्षिपो॒ मा शरी॑रम् ।
य॒दा शृ॒तं कृ॒णवो॑ जातवे॒दोऽथे॑मेनं॒ प्र हि॑णुतात्पि॒तृभ्यः॑ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਸਾੜ; ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਝੁਲਸਾ; ਇਸਦੀ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਾ ਨਿਗਲ। ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਪਕਾ ਲਵੇਂ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ ਭੇਜ ਦੇ।

10.16.2

शृ॒तं य॒दा कर॑सि जातवे॒दोऽथे॑मेनं॒ परि॑ दत्तात्पि॒तृभ्यः॑ ।
य॒दा गच्छा॒त्यसु॑नीतिमे॒तामथा॑ दे॒वानां॑ वश॒नीर्भ॑वाति ॥

ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਪਕਾ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਂਪ ਦੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਾਣਵਾਯੂ ਦੇ ਇਸ ਮਾਰਗ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

10.16.3

सूर्यं॒ चक्षु॑र्गच्छतु॒ वात॑मा॒त्मा द्यां च॑ गच्छ पृथि॒वीं च॒ धर्म॑णा ।
अ॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒ तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑ तिष्ठा॒ शरी॑रैः ॥

ਉਸਦੀ ਅੱਖ ਸੂਰਜ ਕੋਲ ਜਾਵੇ, ਉਸਦਾ ਸਾਹ ਵਾਯੂ ਕੋਲ ਜਾਵੇ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਸੁਰਗ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਜਾ। ਜਾਂ ਜੇ ਉੱਥੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਜਾਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ, ਸਰੀਰਾਂ ਸਮੇਤ।

10.16.4

अ॒जो भा॒गस्तप॑सा॒ तं त॑पस्व॒ तं ते॑ शो॒चिस्त॑पतु॒ तं ते॑ अ॒र्चिः ।
यास्ते॑ शि॒वास्त॒न्वो॑ जातवेद॒स्ताभि॑र्वहैनं सु॒कृता॑मुलो॒कम् ॥

ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਭਾਗ ਤਪ ਨਾਲ ਤਪੇ; ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਤਪਾ, ਤੇਰੀ ਲਾਟ ਉਸਨੂੰ ਤਪਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਉਸਨੂੰ ਤਪਾਵੇ। ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਾ, ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਭ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪੁੰਨਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ।

10.16.5

अव॑ सृज॒ पुन॑रग्ने पि॒तृभ्यो॒ यस्त॒ आहु॑त॒श्चर॑ति स्व॒धाभिः॑ ।
आयु॒र्वसा॑न॒ उप॑ वेतु॒ शेषः॒ सं ग॑च्छतां त॒न्वा॑ जातवेदः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ ਭੇਜ — ਜੋ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਆਹੂਤ ਹੋ ਕੇ ਸਵਧਾ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਮਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਾਕੀ ਭਾਗ ਨੇੜੇ ਆਵੇ; ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਾ, ਦੋਵੇਂ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਜਾਣ।

10.16.6

यत्ते॑ कृ॒ष्णः श॑कु॒न आ॑तु॒तोद॑ पिपी॒लः स॒र्प उ॒त वा॒ श्वाप॑दः ।
अ॒ग्निष्टद्वि॒श्वाद॑ग॒दं कृ॑णोतु॒ सोम॑श्च॒ यो ब्रा॑ह्म॒णाँ आ॑वि॒वेश॑ ॥

ਕਾਲੇ ਪੰਛੀ, ਕੀੜੀ, ਸੱਪ ਜਾਂ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਡੰਗ ਮਾਰਿਆ — ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਅਗਨੀ ਉਸਦਾ ਤੋੜ ਬਣਾਵੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੋਮ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਕਰੇ।

10.16.7

अ॒ग्नेर्वर्म॒ परि॒ गोभि॑र्व्ययस्व॒ सं प्रोर्णु॑ष्व॒ पीव॑सा॒ मेद॑सा च ।
नेत्त्वा॑ धृ॒ष्णुर्हर॑सा॒ जर्हृ॑षाणो द॒धृग्वि॑ध॒क्ष्यन्प॑र्य॒ङ्खया॑ते ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਗਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਕਵਚ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈ; ਚਰਬੀ ਤੇ ਮੇਦ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਪੇਟ ਲੈ। ਦਲੇਰ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਸਾੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਸਾੜੇ।

10.16.8

इ॒मम॑ग्ने चम॒सं मा वि जि॑ह्वरः प्रि॒यो दे॒वाना॑मु॒त सो॒म्याना॑म् ।
ए॒ष यश्च॑म॒सो दे॑व॒पान॒स्तस्मि॑न्दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ते ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਸ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਟੁੱਟਣ ਨਾ ਦੇ; ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਸੋਮ ਆਹੂਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

10.16.9

क्र॒व्याद॑म॒ग्निं प्र हि॑णोमि दू॒रं य॒मरा॑ज्ञो गच्छतु रिप्रवा॒हः ।
इ॒हैवायमित॑रो जा॒तवे॑दा दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं व॑हतु प्रजा॒नन् ॥

ਮਾਸਭੱਖੀ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੂਰ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਢੋਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਦੂਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵੇ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਦੂਜਾ ਜਾਤਵੇਦ ਅਗਨੀ, ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਿਆ ਢੋਵੇ।

10.16.10

यो अ॒ग्निः क्र॒व्यात्प्र॑वि॒वेश॑ वो गृ॒हमि॒मं पश्य॒न्नित॑रं जा॒तवे॑दसम् ।
तं ह॑रामि पितृय॒ज्ञाय॑ दे॒वं स घ॒र्ममि॑न्वात्पर॒मे स॒धस्थे॑ ॥

ਮਾਸਭੱਖੀ ਅਗਨੀ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ; ਇਸ ਦੂਜੇ ਜਾਤਵੇਦ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਪਿਤਰ ਯਜ੍ਞ ਲਈ ਉਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਮੈਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਪਰਮ ਠਿਕਾਣੇ ਤੇ ਗਰਮ ਹਵਿਆ ਲਿਆਵੇ।

10.16.11

यो अ॒ग्निः क्र॑व्य॒वाह॑नः पि॒तॄन्यक्ष॑दृता॒वृधः॑ ।
प्रेदु॑ ह॒व्यानि॑ वोचति दे॒वेभ्य॑श्च पि॒तृभ्य॒ आ ॥

ਮਾਸਭੱਖੀ ਦੀ ਹਵਿਆ ਢੋਣ ਵਾਲਾ ਅਗਨੀ ਰਿਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਉਹ ਹਵਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚਾਰੇ।

10.16.12

उ॒शन्त॑स्त्वा॒ नि धी॑महि उ॒शन्तः॒ समि॑धीमहि ।
उ॒शन्नु॑श॒त आ व॑ह पि॒तॄन्ह॒विषे॒ अत्त॑वे ॥

ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਥਾਪਦੇ ਹਾਂ; ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਬਾਲਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਚਮਕਦੇ ਅਗਨੀ, ਹਵਿਆ ਖਾਣ ਲਈ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲੈ ਆ।

10.16.13

यं त्वम॑ग्ने स॒मद॑ह॒स्तमु॒ निर्वा॑पया॒ पुनः॑ ।
कि॒याम्ब्वत्र॑ रोहतु पाकदू॒र्वा व्य॑ल्कशा ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਜਿਸਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਬਾਹਰ ਛੱਡ ਦੇ। ਇੱਥੇ ਗਿੱਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਦੂਬ ਅਤੇ ਫੈਲਦੀਆਂ ਵੇਲਾਂ ਉੱਗਣ।

10.16.14

शीति॑के॒ शीति॑कावति॒ ह्लादि॑के॒ ह्लादि॑कावति ।
म॒ण्डू॒क्या॑ सु सं ग॑म इ॒मं स्व॑ग्निं ह॑र्षय ॥

ਹੇ ਸ਼ੀਤਲ, ਹੇ ਠੰਡਕ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਆਨੰਦ ਵਾਲੀ, ਡੱਡੂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਜਾ। ਇਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ।