ऋग्वेद · सूक्त 10.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.34.1
प्रा॒वे॒पा मा॑ बृह॒तो मा॑दयन्ति प्रवाते॒जा इरि॑णे॒ वर्वृ॑तानाः ।
सोम॑स्येव मौजव॒तस्य॑ भ॒क्षो वि॒भीद॑को॒ जागृ॑वि॒र्मह्य॑मच्छान् ॥
थरथरणारे फासे मला, थोर अशा मला, आनंदित करतात; वाऱ्याच्या वेगाने ते फलकावर लोळतात. मौजवत सोमाच्या भागाप्रमाणे, विभीदक वृक्षाचे जागृत फळ माझ्यासाठी प्रकट झाले.
10.34.2
न मा॑ मिमेथ॒ न जि॑हीळ ए॒षा शि॒वा सखि॑भ्य उ॒त मह्य॑मासीत् ।
अ॒क्षस्या॒हमे॑कप॒रस्य॑ हे॒तोरनु॑व्रता॒मप॑ जा॒याम॑रोधम् ॥
त्याने मला हानी केली नाही, मला तुच्छही लेखले नाही; ते मित्रांसाठी आणि माझ्यासाठीही कल्याणकारी होते. एकाच बाजूच्या फाशामुळे मी आज्ञाधारक पत्नीला दूर पळवले.
10.34.3
द्वेष्टि॑ श्व॒श्रूरप॑ जा॒या रु॑णद्धि॒ न ना॑थि॒तो वि॑न्दते मर्डि॒तार॑म् ।
अश्व॑स्येव॒ जर॑तो॒ वस्न्य॑स्य॒ नाहं वि॑न्दामि कित॒वस्य॒ भोग॑म् ॥
सासू माझा द्वेष करते, पत्नी माझ्यापासून दूर राहते; दुःखी माणसाला मदत करणारा मिळत नाही. वृद्ध घोड्याला धनवानाच्या धनाचा उपभोग मिळत नाही, तसाच मला जुगाऱ्याचा उपभोग मिळत नाही.
10.34.4
अ॒न्ये जा॒यां परि॑ मृशन्त्यस्य॒ यस्यागृ॑ध॒द्वेद॑ने वा॒ज्य॑क्षः ।
पि॒ता मा॒ता भ्रात॑र एनमाहु॒र्न जा॑नीमो॒ नय॑ता ब॒द्धमे॒तम् ॥
इतर लोक त्याच्या पत्नीला स्पर्श करतात, ज्या वेदनेत हा वेगवान फासा आसक्त राहिला त्यात. वडील, आई, भाऊ याच्याविषयी म्हणतात: 'आम्हाला माहीत नाही; या बद्ध माणसाला घेऊन जा.'
10.34.5
यदा॒दीध्ये॒ न द॑विषाण्येभिः परा॒यद्भ्योऽव॑ हीये॒ सखि॑भ्यः ।
न्यु॑प्ताश्च ब॒भ्रवो॒ वाच॒मक्र॑तँ॒ एमीदे॑षां निष्कृ॒तं जा॒रिणी॑व ॥
मी जळतो तेव्हा फासे मला सोडत नाहीत; त्यांच्यामुळे मी मित्रांपासून दूर पडून मागे राहतो. फेकलेले तपकिरी फासे बोलतात; मी यांच्या हिशोबाच्या निकालाकडे जातो, व्यभिचारिणीसारखा.
10.34.6
स॒भामे॑ति कित॒वः पृ॒च्छमा॑नो जे॒ष्यामीति॑ त॒न्वा॑ शूशु॑जानः ।
अ॒क्षासो॑ अस्य॒ वि ति॑रन्ति॒ कामं॑ प्रति॒दीव्ने॒ दध॑त॒ आ कृ॒तानि॑ ॥
जुगारी सभेत जातो, विचारत; 'मी जिंकेन' असे म्हणत आपले शरीर थरथरवत. त्याचे फासे त्याची इच्छा विखरून टाकतात; प्रतिस्पर्ध्यासाठी ठेवलेली पैज त्याने केलेल्या कर्मांपर्यंत पोहोचवते.
10.34.7
अ॒क्षास॒ इद॑ङ्कु॒शिनो॑ नितो॒दिनो॑ नि॒कृत्वा॑न॒स्तप॑नास्तापयि॒ष्णवः॑ ।
कु॒मा॒रदे॑ष्णा॒ जय॑तः पुन॒र्हणो॒ मध्वा॒ सम्पृ॑क्ताः कित॒वस्य॑ ब॒र्हणा॑ ॥
फासे अंकुशधारी, टोचणारे, फसवे, जाळणारे, छळ करू इच्छिणारे; लहान मुलांच्या डावाचे, जिंकणारे, वारंवार हिसकावणारे; मधाने माखलेले, जुगाऱ्याच्या रेकसह.
10.34.8
त्रि॒प॒ञ्चा॒शः क्री॑ळति॒ व्रात॑ एषां दे॒व इ॑व सवि॒ता स॒त्यध॑र्मा ।
उ॒ग्रस्य॑ चिन्म॒न्यवे॒ ना न॑मन्ते॒ राजा॑ चिदेभ्यो॒ नम॒ इत्कृ॑णोति ॥
त्र्याऐंशी फाशांचा समूह यांच्यामध्ये खेळतो, सत्यधर्मा सविता देवासारखा; उग्राच्या क्रोधापुढेही ते नमत नाहीत, तरीही राजा यांना नमस्कार करतो.
10.34.9
नी॒चा व॑र्तन्त उ॒परि॑ स्फुरन्ति अह॒स्तासो॒ हस्त॑वन्तं सहन्ते ।
दि॒व्या अङ्गा॑रा॒ इरि॑णे॒ न्यु॑प्ताः शी॒ताः सन्तो॒ हृद॑यं॒ निर्द॑हन्ति ॥
खाली ते फिरतात, वर उडी घेतात; हातविरहित हातवाल्याला हरवतात. दिव्य निखारे डावाच्या पटावर पडलेले आहेत; थंड असूनही ते हृदयाला आतून जाळतात.
10.34.10
जा॒या त॑प्यते कित॒वस्य॑ ही॒ना मा॒ता पु॒त्रस्य॒ चर॑तः॒ क्व॑ स्वित् ।
ऋ॒णा॒वा बिभ्य॒द्धन॑मि॒च्छमा॑नो अ॒न्येषा॒मस्त॒मुप॒ नक्त॑मेति ॥
जुगाऱ्याची पत्नी त्यागलेली होऊन त्रास सोसते; मुलाची आई भटकते—कुठे? कर्जदार घाबरत, धन शोधत, रात्री इतरांच्या घराकडे येतो.
10.34.11
स्त्रियं॑ दृ॒ष्ट्वाय॑ कित॒वं त॑तापा॒न्येषां॑ जा॒यां सुकृ॑तं च॒ योनि॑म् ।
पू॒र्वा॒ह्णे अश्वा॑न्युयु॒जे हि ब॒भ्रून्त्सो अ॒ग्नेरन्ते॑ वृष॒लः प॑पाद ॥
एका स्त्रीला पाहून त्याने जुगाऱ्याला, दुसऱ्याच्या पत्नीला आणि सुसज्ज घराला त्रास दिला; पूर्वाह्नी तपकिरी घोडे जुंपले—तो वृषभ अग्नीच्या टोकाला पोहोचला.
10.34.12
यो वः॑ सेना॒नीर्म॑ह॒तो ग॒णस्य॒ राजा॒ व्रात॑स्य प्रथ॒मो ब॒भूव॑ ।
तस्मै॑ कृणोमि॒ न धना॑ रुणध्मि॒ दशा॒हं प्राची॒स्तदृ॒तं व॑दामि ॥
तुमच्या महान गणाचा जो सेनापती, समूहाचा राजा आणि पहिला झाला—त्याला मी धन अडवत नाही; दहा दिशांमध्ये पूर्वेकडे तेच सत्य मी सांगतो.
10.34.13
अ॒क्षैर्मा दी॑व्यः कृ॒षिमित्कृ॑षस्व वि॒त्ते र॑मस्व ब॒हु मन्य॑मानः ।
तत्र॒ गावः॑ कितव॒ तत्र॑ जा॒या तन्मे॒ वि च॑ष्टे सवि॒तायम॒र्यः ॥
फाशांनी खेळू नकोस; शेतच नांगर. जे मिळाले त्यातच रमव, तेच पुष्कळ मान. अरे जुगाऱ्या, तिथे गाई आहेत; तिथेच पत्नीही आहे. हे सविता, हा स्वामी मला हे स्पष्ट दाखवतो.
10.34.14
मि॒त्रं कृ॑णुध्वं॒ खलु॑ मृ॒ळता॑ नो॒ मा नो॑ घो॒रेण॑ चरता॒भि धृ॒ष्णु ।
नि वो॒ नु म॒न्युर्वि॑शता॒मरा॑तिर॒न्यो ब॑भ्रू॒णां प्रसि॑तौ॒ न्व॑स्तु ॥
मित्राला आमचा सहाय्यक करा; खरोखरच आमच्यावर कृपा करा. भयंकरपणे आमच्यावर हल्ला करू नका; निर्भयपणे आमच्यावर झेप घेऊ नका. तुमचा क्रोध आता शांत होवो; वैर इतरांवर पडो, तपकिरी वर्णाच्यांच्या बंधनात हेच असो.