ऋग्वेद · सूक्त 4.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia
4.21.1
आ या॒त्विन्द्रोऽव॑स॒ उप॑ न इ॒ह स्तु॒तः स॑ध॒माद॑स्तु॒ शूरः॑ ।
वा॒वृ॒धा॒नस्तवि॑षी॒र्यस्य॑ पू॒र्वीर्द्यौर्न क्ष॒त्रम॒भिभू॑ति॒ पुष्या॑त् ॥
इंद्र संरक्षणासाठी येथे आमच्याजवळ येवो; स्तुत होऊन तो यज्ञातील सोबती व शूर होवो. ज्याची वाढणारी अनेक शक्ती आकाशासारखी आमचे राज्य व विजय पुष्ट करो.
4.21.2
तस्येदि॒ह स्त॑वथ॒ वृष्ण्या॑नि तुविद्यु॒म्नस्य॑ तुवि॒राध॑सो॒ नॄन् ।
यस्य॒ क्रतु॑र्विद॒थ्यो॑ न स॒म्राट्सा॒ह्वान्तरु॑त्रो अ॒भ्यस्ति॑ कृ॒ष्टीः ॥
त्याच्या वीर कर्मांसाठी येथे त्याची स्तुती करा; तो अपार तेजस्वी व धनसंपन्न आहे. यज्ञास योग्य त्याचा संकल्प सम्राटासारखा आहे; विजयी व तारक होऊन तो सर्व लोकांवर अधिकार गाजवतो.
4.21.3
आ या॒त्विन्द्रो॑ दि॒व आ पृ॑थि॒व्या म॒क्षू स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् ।
स्व॑र्णरा॒दव॑से नो म॒रुत्वा॑न्परा॒वतो॑ वा॒ सद॑नादृ॒तस्य॑ ॥
इंद्र आकाशातून व पृथ्वीवरून त्वरेने येवो; समुद्रातून किंवा जलप्रवाहातूनही येवो. सूर्यलोकातून मरुतांसह आमच्या संरक्षणासाठी येवो; अथवा दूरावरून, ऋताच्या आसनावरूनही येवो.
4.21.4
स्थू॒रस्य॑ रा॒यो बृ॑ह॒तो य ईशे॒ तमु॑ ष्टवाम वि॒दथे॒ष्विन्द्र॑म् ।
यो वा॒युना॒ जय॑ति॒ गोम॑तीषु॒ प्र धृ॑ष्णु॒या नय॑ति॒ वस्यो॒ अच्छ॑ ॥
महान व विशाल धनाचा स्वामी असलेल्या त्या इंद्राची आम्ही युद्धसभांमध्ये निश्चितच स्तुती करू. वायूसह गोधनपूर्ण संघर्षांत जिंकणारा आणि धैर्याने धनवानाला लक्ष्याकडे नेणारा तोच आहे.
4.21.5
उप॒ यो नमो॒ नम॑सि स्तभा॒यन्निय॑र्ति॒ वाचं॑ ज॒नय॒न्यज॑ध्यै ।
ऋ॒ञ्ज॒सा॒नः पु॑रु॒वार॑ उ॒क्थैरेन्द्रं॑ कृण्वीत॒ सद॑नेषु॒ होता॑ ॥
जो आमच्याजवळ नमस्काराने नमस्कार दृढ करतो आणि यज्ञासाठी वाणीला प्रेरित करतो, तो प्रेरित होऊन अनेक स्तुतींनी समृद्ध स्तोत्रांनी इंद्राला सभांमध्ये होता म्हणून प्रस्थापित करो.
4.21.6
धि॒षा यदि॑ धिष॒ण्यन्तः॑ सर॒ण्यान्त्सद॑न्तो॒ अद्रि॑मौशि॒जस्य॒ गोहे॑ ।
आ दु॒रोषाः॑ पा॒स्त्यस्य॒ होता॒ यो नो॑ म॒हान्त्सं॒वर॑णेषु॒ वह्निः॑ ॥
प्रार्थनेने प्रार्थना करणारे बसून, औशिजाच्या गोठ्यात दगडाजवळ थांबले, तर दुरोष आमच्यासाठी येवो—तोच होता, महान व सभांमध्ये हविर्वाहक, जो आमच्यासाठी आहुती नेतो.
4.21.7
स॒त्रा यदीं॑ भार्व॒रस्य॒ वृष्णः॒ सिष॑क्ति॒ शुष्म॑ स्तुव॒ते भरा॑य ।
गुहा॒ यदी॑मौशि॒जस्य॒ गोहे॒ प्र यद्धि॒ये प्राय॑से॒ मदा॑य ॥
खरोखर, जेव्हा तो वृषभ (इंद्र) भारवराची शक्ती स्तुती करणाऱ्याला पोषणासाठी देतो; आणि जेव्हा गुप्तपणे औशिजाच्या गोठ्याकडे, विचार व आनंदासाठी तो पुढे जातो.
4.21.8
वि यद्वरां॑सि॒ पर्व॑तस्य वृ॒ण्वे पयो॑भिर्जि॒न्वे अ॒पां जवां॑सि ।
वि॒दद्गौ॒रस्य॑ गव॒यस्य॒ गोहे॒ यदी॒ वाजा॑य सु॒ध्यो॑ वह॑न्ति ॥
जेव्हा मी पर्वताची अडथळे उघडतो, दुधासह पाण्याचे वेग जिंकतो; गौर आणि गवयाच्या गोठ्यात त्याला ते सापडले; किंवा शक्तीसाठी पिळलेला सोम ते वाहून नेतात तेव्हा.
4.21.9
भ॒द्रा ते॒ हस्ता॒ सुकृ॑तो॒त पा॒णी प्र॑य॒न्तारा॑ स्तुव॒ते राध॑ इन्द्र ।
का ते॒ निष॑त्तिः॒ किमु॒ नो म॑मत्सि॒ किं नोदु॑दु हर्षसे॒ दात॒वा उ॑ ॥
तुझे हात कल्याणकारी आणि सुघडित आहेत; दोन्ही हात दान आणतात; स्तुती करणाऱ्याला संपत्ती देतात, हे इंद्रा. तुझे निवासस्थान कुठे आहे? तू आमच्यासाठी आनंदित होत नाहीस का? दान देण्यासाठी तू वर उल्हसित होत नाहीस का?
4.21.10
ए॒वा वस्व॒ इन्द्रः॑ स॒त्यः स॒म्राड्हन्ता॑ वृ॒त्रं वरि॑वः पू॒रवे॑ कः ।
पुरु॑ष्टुत॒ क्रत्वा॑ नः शग्धि रा॒यो भ॑क्षी॒य तेऽव॑सो॒ दैव्य॑स्य ॥
अशा प्रकारे इंद्र, जो सत्य आणि सम्राट आहे, वृत्राचा वध करणारा, हे विस्तृत आश्रय देणाऱ्या, त्याने पूरूसाठी संपत्ती निर्माण केली. हे अनेकांनी आवाहन केलेल्या, बुद्धीने आम्हाला अनुग्रह कर; हे दैवी साहाय्या, मी तुझ्या संपत्तीचा उपभोग घेऊ दे.
4.21.11
नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॑ न पी॑पेः ।
अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्यः॑ सदा॒साः ॥
आता स्तुत आणि आता स्तुती करणाऱ्या, हे इंद्रा, गायकासाठी अन्न वाढव, नद्या भरतात तसे. हे हरींच्या स्वामी, तुझ्यासाठी नवी प्रार्थना केली आहे; बुद्धीने आम्ही रथारोही आणि सदा दानशील होऊ दे.