Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 6.23

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

6.23.1

सु॒त इत्त्वं निमि॑श्ल इन्द्र॒ सोमे॒ स्तोमे॒ ब्रह्म॑णि श॒स्यमा॑न उ॒क्थे ।
यद्वा॑ यु॒क्ताभ्यां॑ मघव॒न्हरि॑भ्यां॒ बिभ्र॒द्वज्रं॑ बा॒ह्वोरि॑न्द्र॒ यासि॑ ॥

हे इंद्रा, सोम पिळला जातो तेव्हा स्तोत्र, ब्रह्म आणि उक्थात प्रशंसिला जाऊन तू बसतोस. हे धनवान इंद्रा, दोन तपकिरी घोड्यांनी जोडलेल्या रथात बाहूंत वज्र धारण करून तू जातोस.

6.23.2

यद्वा॑ दि॒वि पार्ये॒ सुष्वि॑मिन्द्र वृत्र॒हत्येऽव॑सि॒ शूर॑सातौ ।
यद्वा॒ दक्ष॑स्य बि॒भ्युषो॒ अबि॑भ्य॒दर॑न्धयः॒ शर्ध॑त इन्द्र॒ दस्यू॑न् ॥

तू स्वर्गात दूरच्या तीरावर सोम-दळण्याच्या दगडासह असतोस तेव्हा, हे इंद्रा, वृत्रवधात, वीरधनाच्या संग्रामात तू रक्षण करतोस. किंवा कुशल माणसाच्या भीतीमध्ये निर्भयपणे प्रयत्न करणाऱ्या दस्यूंना तू पळवून लावलेस, हे इंद्रा.

6.23.3

पाता॑ सु॒तमिन्द्रो॑ अस्तु॒ सोमं॑ प्रणे॒नीरु॒ग्रो ज॑रि॒तार॑मू॒ती ।
कर्ता॑ वी॒राय॒ सुष्व॑य उलो॒कं दाता॒ वसु॑ स्तुव॒ते की॒रये॑ चित् ॥

सोम पिणारा इंद्र पिळलेल्या सोमाचा रक्षक होवो. नेता आणि पराक्रमी तो साहाय्याने स्तुती करणाऱ्याला प्रेरणा देवो. वीराला आणि सोम पिळणाऱ्याला समृद्धी करणारा होवो, आणि स्तुती करणाऱ्या कवीला धन देणारा होवो.

6.23.4

गन्तेया॑न्ति॒ सव॑ना॒ हरि॑भ्यां ब॒भ्रिर्वज्रं॑ प॒पिः सोमं॑ द॒दिर्गाः ।
कर्ता॑ वी॒रं नर्यं॒ सर्व॑वीरं॒ श्रोता॒ हवं॑ गृण॒त स्तोम॑वाहाः ॥

येणारा इंद्र दोन तपकिरी घोड्यांसह सवनांकडे येतो. वज्र धारण करणारा, सोम पिणारा, गायी देणारा, वीराची निर्मिती करणारा, नर आणि सर्ववीराची निर्मिती करणारा, स्तुती करणाऱ्याची हाक ऐकणारा, स्तोत्रवाहक इंद्रा.

6.23.5

अस्मै॑ व॒यं यद्वा॒वान॒ तद्वि॑विष्म॒ इन्द्रा॑य॒ यो नः॑ प्र॒दिवो॒ अप॒स्कः ।
सु॒ते सोमे॑ स्तु॒मसि॒ शंस॑दु॒क्थेन्द्रा॑य॒ ब्रह्म॒ वर्ध॑नं॒ यथास॑त् ॥

आम्ही त्याच्यासाठी जे केले, ते इंद्रासाठी करतो — जो पुरातन काळापासून आम्हाला पाणी देतो. सोम पिळताना उक्थ म्हणून आम्ही स्तुती करतो; इंद्रासाठी ब्रह्म वाढो, ज्यामुळे ते वृद्धिंगत होवो.

6.23.6

ब्रह्मा॑णि॒ हि च॑कृ॒षे वर्ध॑नानि॒ ताव॑त्त इन्द्र म॒तिभि॑र्विविष्मः ।
सु॒ते सोमे॑ सुतपाः॒ शंत॑मानि॒ राण्ड्या॑ क्रियास्म॒ वक्ष॑णानि य॒ज्ञैः ॥

हे इंद्रा, तू ब्रह्मे (सूक्ते) वाढवली आहेस; तितकेच आम्ही आपल्या विचारांनी तुझी स्तुती करतो. हे सोम चांगले पिळणाऱ्या, सोम पिळताना यज्ञांनी अत्यंत मंगलमय स्तुती करू.

6.23.7

स नो॑ बोधि पुरो॒ळाशं॒ ररा॑णः॒ पिबा॒ तु सोमं॒ गोऋ॑जीकमिन्द्र ।
एदं ब॒र्हिर्यज॑मानस्य सीदो॒रुं कृ॑धि त्वाय॒त उ॑लो॒कम् ॥

तो आमच्यासाठी जागृत होवो, पुरोडाशाने आनंदित होणारा. इंद्रा, गृर्जीक सोम पी. या दर्भासनावर यजमानासाठी बस; तुझी इच्छा करणाऱ्यासाठी स्थान विस्तृत कर.

6.23.8

स म॑न्दस्वा॒ ह्यनु॒ जोष॑मुग्र॒ प्र त्वा॑ य॒ज्ञास॑ इ॒मे अ॑श्नुवन्तु ।
प्रेमे हवा॑सः पुरुहू॒तम॒स्मे आ त्वे॒यं धीरव॑स इन्द्र यम्याः ॥

तो आनंदित होवो, हे उग्रा, तुझ्या इच्छेनुसार. हे यज्ञ तुजपर्यंत पोहोचोत. ही आवाहने, हे बहु-आहूत, आमच्याकडे येवोत; इंद्रा, साहाय्यासाठी तुला नियंत्रित करणारी ही भक्तीची विचारधारा तुझ्यासाठी आहे.

6.23.9

तं वः॑ सखायः॒ सं यथा॑ सु॒तेषु॒ सोमे॑भिरीं पृणता भो॒जमिन्द्र॑म् ।
कु॒वित्तस्मा॒ अस॑ति नो॒ भरा॑य॒ न सुष्वि॒मिन्द्रोऽव॑से मृधाति ॥

त्याला, मित्रांनो, सोमांनी पूर्णपणे भरा; सोम पिळण्याच्या वेळी करतात तसे, भोग्य इंद्राला आनंदाने भरा. आमच्या पोषणासाठी तो सज्ज असो, चांगल्या पिळलेल्या सोमासाठी; साहाय्यासाठी इंद्राने कृपा करावी.

6.23.10

ए॒वेदिन्द्रः॑ सु॒ते अ॑स्तावि॒ सोमे॑ भ॒रद्वा॑जेषु॒ क्षय॒दिन्म॒घोनः॑ ।
अस॒द्यथा॑ जरि॒त्र उ॒त सू॒रिरिन्द्रो॑ रा॒यो वि॒श्ववा॑रस्य दा॒ता ॥

याप्रमाणे इंद्र सोम पिळण्याच्या वेळी प्रशंसित झाला, भरद्वाजांच्या सोमात; तो श्रीमंताचा स्वामी होवो, गायकाला जसा. इंद्र, नेता, सर्वधनदाता, धनदाता होवो.